ترین‌ها در دنیای حشرات

در کشور ایران نیز ملخ‌هایی از جنس ساگا در شهرهای آذربایجان و همدان و حتی حوالی شهر تهران یافت شده‌اند که برخلاف ملخ‌های معمولی که گیاهخوارند، شکارچی محسوب می‌شوند و از گوشت حشرات دیگر مانند عنکبوت‌ها و ملخ‌های کوچک‌تر تغذیه می‌کنند. این ملخ‌ها دارای آرواره‌های بسیار قوی و جثه ستبر و بدن خاردار و فاقد بال هستند. طول بدن آنان ممکن است به 15 الی 17 سانتی‌متر برسد. از بند بال‌ها نیز ‌ شب‌پره بزرگی به نام پر طاوسی گلابی در ایران وجود دارد که به علت بزرگی به پروانه شهرت یافته است و بیشتر در مناطق مرکزی و مکان‌هایی که گلابی کشت داده می‌شود، یافت می‌شود. در شرایط استثنایی ممکن است تعداد این شب‌پره‌ها افزایش یابد و باغداران تصور کنند با آفت مواجه هستند، در صورتی که این‌گونه نیست و تعداد این شب‌پره‌ها کم است، اما به علت جثه بزرگشان این‌گونه تصور می‌کنند. زنجره‌ها یا سیکادها نیز از دیگر حشرات بزرگ ایران هستند که معمولا اواخر تابستان در لابه‌لای درختان مو یا روی سایر درختان دیده می‌شوند. معمولا صدای جیر‌جیر آنان نیز ممکن است از فاصله چند متری به گوش برسد. سوسک سخت‌بال‌پوش دیگری به نام آآآتا فینچی نیز در بلوچستان و کرمان یافت می‌شود که بزرگی آن به اندازه یک فنچ است.

کوچک‌ترین حشراتی که تا به حال شناسایی شده‌اند، دسته‌ای از زنبورهای پارازیتوئید یا زنبورهای انگل تخم هستند که روی تخم حشرات دیگر تخم می‌گذارند تا لاروشان از تخم حشره شکار شده تغذیه کند. این زنبورها تمام اندام یک زنبور مانند پا و بال‌ها را دارند. برخی از آنان جثه‌شان بزرگ و برخی کوچک‌تر است که تاکنون کوچک‌ترین این زنبورها به طول یک‌دهم میلی‌متر در کاستاریکا شناسایی شده است. همچنین زنبورهای انگلی دیگری هم هستند که این زنبورها را انگلی می‌کنند که به آنان هایپر پارازیتوئید می‌گویند. در ایران نیز این نوع زنبور وجود دارد، اما نوع ایرانی این زنبورها به کوچکی سایر پسرعموهایشان نیست.

سمی بودن حشرات نسبی است. حشراتی که سم تولید می‌کنند بوفور یافت می‌شوند، اما جالب است بدانیم این حشرات برای طعمه و میزبان‌های خود سم تولید می‌کنند. برخی از این سم‌ها برای طعمه کشنده و مرگبار است، اما سم برخی دیگر از این حشرات میزبان خود را فلج می‌کند، مثلا برخی زنبورهای عسل، لارو برخی سوسک‌های شاخک دراز را فلج می‌کنند تا لارو خودشان از این منبع غذایی استفاده کند. سم حشرات برای انسان نیز متفاوت است. سم برخی حشرات به منزله پروتئین‌هایی است که برخی انسان‌ها نسبت به آن مقاوم و برخی دیگر نیز حساس هستند. این سم‌ها بندرت باعث مرگ می‌شوند. در غالب موارد سم این حشرات فقط باعث تورم، قرمزی و خارش بدن انسان می‌شود. اغلب حشرات نیش خطرناکی برای انسان ندارند، اما توصیه می‌شود اگر کسی زنبور‌ درشت قرمز رنگ به‌نام زنبور‌ خرمایی را دید با آن شوخی نکند، چون اغلب این زنبورها به صورت دسته جمعی به فرد حمله می‌کنند و نیش‌های دردناکی دارند.

دسته‌ای از حشرات هستند که از ابتدایی‌ترین دوره زمین‌شناسی جمع‌آوری نشده‌اند یا کم جمع‌آوری شده‌اند. در کشور ایران هم روی این حشرات کمتر مطالعه‌ای صورت گرفته و بیشتر آنان علاوه بر این‌که در معرض انقراض هستند، از سوی سوداگران و قاچاقچیان به تاراج می‌روند. مثلا اغلب پروانه‌های زیبای در‌حال‌انقراض ایران از خانواده نیمفالیده و دانائیده هستند که به صورت مختلف و غیرقانونی توسط سوداگران و قاچاقچیان جمع‌آوری می‌شوند و در کشورهای اروپایی و آسیای جنوب شرقی به قیمت گزافی به فروش می‌رسند.

فلات ایران در موقعیت خاص جغرافیایی قرار دارد و به عنوان پلی بین آفریقا، اروپا و آسیا محسوب می‌شود که طی قرون مختلف حشرات و جانداران خاصی از این ناحیه عبور کرده و ماندگار شده‌اند. محل تلاقی این سه ناحیه در بلوچستان است که مخلوطی از گونه‌های دنیای قدیم، دنیای آفریقا و دنیای هند است که غنای زیادی دارد. همچنین چهار فصل بودن کشور ایران باعث شده محیط‌های مختلف از لحاظ اکولوژیک در ایران شکل بگیرد که باعث غنای گیاهان و گونه‌های جانوری و حشرات باشد. به همین دلیل در کشور ایران گونه‌هایی داریم که فقط خاص کشور ماست و در سایر نقاط جهان یافت نمی‌شود که به آن اندمیک می‌گویند. به عنوان مثال می‌توان به گونه اندمیک اورفانیا البرزینوس یعنی ملخ شاخک بلند البرزی اشاره کرد که فقط خاص ناحیه البرز است. همچنین گونه‌هایی نیز در ایران یافت می‌شود که فقط به رودخانه یا دریاهای شیرین و شور یا سواحل جنوبی ایران اختصاص دارند و به علت این‌که در کشورهای دیگر یافت نمی‌شوند حشره‌شناسان مجبورند برای جمع‌آوری و مطالعه آنان به ایران بیایند.