اینجا کلنگ نزنید
عکسهایی که امروز میبینید، مربوط به بافت تاریخی تهران است، مکانهایی که شاید شما آنها را کمتر دیده باشید یا پیشتر بدون این که از اهمیت تاریخیشان باخبر بوده باشید از کنارشان گذشتهاید. میگویند نام تهران را در گذشتههای دور با «ط» مینوشتهاند و گفته میشود نام آن ابتدا کهران بوده است که یعنی مکان گرم چون کلمه «که» به معنای گرم و «ران» به معنای جا و مکان به کار برده میشده است.
این شهر شلوغ که مثل لکه جوهری سیاه روی کاغذی کاهی هر روز در حال بزرگترشدن است روزگاری روستایی کوچک در 6 کیلومتری شهر بزرگ و متمدن «ری» بوده است، اما دست تقدیر که ورق را برگرداند همین روستای کمجمعیت، ناگهان حائز اهمیت شده و کسانی به آن مهاجرت کردهاند و پایتخت شده است و به اینجا رسیده که میبینید یعنی کلانشهری غولپیکر با جمعیتی تقریبا 13 میلیون نفری و برجهایی سر به فلک کشیده و خیابانهایی همیشه شلوغ.
گرچه در این سالها معماری تهران رشدی ناهمگون و غیریکپارچه داشته است، به هر حال هنوز هم در گوشه و کنار این کلانشهر تکههایی از تاریخ را میشود پیدا کرد.
برخی از این تکهها حالا موزههایی مهم شده و برخی در حد بافتهای قدیمی بخصوص در نقاط مرکزی و جنوب شهرمان باقی مانده است و حتی گاهی برچسب فرسودهبودن خورده و کسانی برای محوشان از نقشه تهران خوابهایی دیدهاند، اما آنها آنقدر جانسختی کردهاند که بالاخره مسوولان یادشان افتاده و نقشه مرمتشان را کشیدهاند و حالا سر پا و نونوار شدهاند و کرورکرور خاطرخواه دارند.
مرمت بافت قدیمی تهران و جلوگیری از تخریب آن چند سالی است که در برنامههای سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گنجانده شده است و مسوولان این سازمان، آن را به طور جدی پیگیری میکنند و استقبال گردشگران از این محیطها در تورهای ویژه تهرانگردی، نشان میدهد این سرمایهگذاری پربازده بوده است؛ اما به هر حال هنوز هم بخشهایی از شهرمان وجود دارد که با وجود تاریخیبودن بنا بر برخی دلایل حقوقی یا سهلانگاری برخی مسوولان یا کمبود سرمایه یا ناآگاهی عمومی از اهمیتشان، مرمت نشده باقی ماندهاند و در آستانه تخریب قرار دارند.
از سوی دیگر، بازسازی و مرمت بافتهای تاریخی از این دست نباید فقط مختص تهران باشد، چه در بسیاری از شهرستانهای کشور بافتهایی وجود دارد که گرچه شاید به فرد صاحبنامی تعلق نداشته یا معماری معروف آنها را طراحی نکرده است، اما به هر حال جزئی از پازل معماری سنتی و چشمنواز در گذشته را کامل میکند و مسلما میتواند در جذب بیشتر گردشگران مفید واقع شود.
مریم یوشیزاده
گفت و گو
