خطر انقراض بیخ گوش حیات وحش

به گزارش مهر، روند ترکیب و تکامل گونه‌های جدید و نیز انقراض گونه‌هایی که توان سازگاری با تغییرات شرایط محیطی را نداشتند، بیش از چند میلیارد سال به طول انجامید تا سرانجام کره زمین به وجود آمد که ارزشمندترین منبع آن تنوع زیستی است. این تنوع زیستی در ایران در بخش مهره‌داران شامل 165 گونه پستاندار، 517 گونه پرنده، 209 گونه خزنده، 174 گونه ماهی و 22 گونه دوزیست است.

شکل‌گیری چهره‌های متفاوت طبیعت و تنوع زیستی بالا در این مرز و بوم زاییده شرایط متعددی نظیر وضعیت زمین‌شناسی، عوامل خاکی، اقلیمی، روند تکامل حیات و عوامل زیستی بوده است. در حقیقت تنوع زیستی نوعی بیمه طبیعت در برابر حوادث بد و ناگوار است لیکن وضعیت و روند کنونی محیط‌زیست جهان، در واقع چالشی نگران‌کننده در آستانه هزاره سوم است. چالشی میان انسان و طبیعت که به دنبال بهره‌برداری بی‌رویه و خطرناک عصر کنونی پدید آمده است.

متاسفانه توسعه بی‌رویه فعالیت‌های اقتصادی انسان از یک سو و اتکای بلاواسطه و وابستگی معیشتی قشر زیادی از جمعیت رو به رشد جهان به طبیعت از سوی دیگر، روز‌ به روز از تنوع طبیعی اکوسیستم‌ها می‌کاهد و محدودیت‌های بیشتری برای زندگی و بقای حیات وحش فراهم کرده و همین طور عرصه‌های زیستی آنها را تنگ‌تر می‌کند. با آن‌که سیر تکاملی موجودات جهان چند میلیون سال طول کشیده است، امروزه به دلیل بدرفتاری انسان با طبیعت پیرامون خود و تخریب زیستگاه‌ها، پراکندن آفت‌های گیاهی و جانوری، تخلیه آلاینده‌ها در هوا، خاک و آب، روند انقراض گونه‌ها با سرعت بسیار نگران‌کننده‌ای افزایش یافته است.

به گفته بسیاری از کارشناسان، چنانچه روند تخریبی زیستگاه‌ها بر همین منوال ادامه یابد، امکان دارد در 50 سال آینده بسیاری از گونه‌های گیاهان و جانوران منقرض شوند، چنانچه تا به حال گزارش‌های زیادی درباره ناپدید شدن بسیاری از گونه‌ها شنیده‌ایم. به عنوان مثال، گونه بی‌نظیر و باشکوه ببر مازندران یا گونه ارزشمند شیر ایرانی را دیگر نخواهیم دید، چون به دست خودمان برای همیشه از طبیعت حذف شده‌اند.

سال‌هاست که طرفداران، فعالان و کارشناسان محیط‌زیست در ایران نسبت به تخریب، آتش‌سوزی، شکار غیرقانونی، انقراض گونه‌های اندمیک، خشک شدن تالاب‌ها و دریاچه‌ها و آلوده شدن شتابان آب، هوا و خاک هشدار می‌دهند، ولی پرسش این است که چرا این روند هنوز متوقف نشده است؟