زندگی سالم سالمندی در?سایه?«نه»

ندا بانویی 67 ساله است، او مهارت‌های زیادی دارد؛ خیاطی، بافتنی، آشپزی، رنگ‌کردن موی سر و خیلی کارهای دیگر، اما هرچیز دوره خاص خودش را دارد. این چیزی است که او همیشه به دخترش می‌گوید آن هم وقتی سهیلا دختر ندا خانم با داشتن 45 سال سن می‌خواهد به کوه برود.

برای این بانوی سالمند سخت است که گذر زمان را بپذیرد، اما اگر او بخواهد عمری دراز و سالم داشته باشد باید قبل از هر چیز نه گفتن را بیاموزد، اول به خود و بعد هم به دیگران.

نه گفتن فقط در مورد اموری که می‌خواهید انجام بدهید نیست، شما باید به اموری که نمی‌خواهید انجام بدهیدو فکر می‌کنید پیر شده‌اید نیز  نه بگویید.

نادر مردی 72 ساله و بازنشسته ارتش است. او می‌گوید: از وقتی نه گفتن به تنبلی‌ها و افسردگی‌های خودم را شروع کرده‌ام تازه فهمیده‌ام که چقدر می‌توانم مفیدتر و سرحال‌تر باشم.

او چند سالی بود که به بهانه این که پیر شده است نه رفت و آمد می‌کرد و نه پیاده‌روی، نه کتابی می‌خواند و نه کار تازه‌ای را شروع می‌کرد، اما بعد از چند سال متوجه شد خودش دارد خودش را زمینگیر می‌کند و بی‌این‌که عارضه خاصی داشه باشد، منتظر مرگ نشسته است. این بود که نه گفتن به خود را شروع کرد، آن هم از کارهای ساده که یقین داشت از پس آن برمی‌آید.

حالا او هر هفته یک کتاب می‌خواند، هر روز نیم‌ساعت پیاده‌روی می‌کند و با دوستان قدیمی‌ خود دوباره ارتباط برقرار کرده است و ماهی یک‌بار چه بچه‌ها به دیدنش بیایند و چه نیایند به خانه آنها سر می‌زند؛ این کار شیوه زندگی و حس و حال او را به کلی عوض کرده است.

اگر دائما مجبور باشیم تسلیم درخواست‌های دیگران شویم و با آنها موافقت کنیم و به همین خاطر شدیدا احساس ناراحتى داشته باشیم، روزى مى‌رسد که به کلی فرسوده و خسته می‌شویم. چرا می‌ترسید دیگران از شما برنجند، آیا می‌ترسید در این سن و سال به شما اتهام بی‌فایده بودن بزنند؟ می‌ترسید شما را تنها بگذارند و دیگر به سراغتان نیایند؟ یا شاید می‌خواهید خودی نشان بدهید و به همه ثابت کنید مهارت‌هایتان از همه بیشتر است؟

واقعیت این است که دوستانتان شما را دوست دارند، کسانی هم که برای استفاده از توانایی‌هایتان به سراغتان می‌آیند می‌توانند خود را با شما هماهنگ کنند، پس جای نگرانی نیست.

شما نباید به خود لطمه بزنید و دست از خواسته‌ها و برنامه‌هاى شخصی بکشید یا به جسم خود فشار بیاورید. شاید هم خود را در مقابل سایرین بیشتر از حد متعارف و معمول مسوول مى بینید و به عنوان مادر، پدر یا مادربزرگ و پدربزرگ هنوز می‌خواهید کوچک‌ترها را کمک کنید یا جای آنها کارهایشان را انجام دهید.

ارزش شما به کارهایی که برای دیگران می‌کنید نیست.

خود را تصور کنید که مثلا به فرزندتان برای نگهداری از نوه‌تان نه گفته‌اید. آیا او دیگر سراغ شما نخواهد آمد و شما را مادر خود نمی‌داند؟ قطعا این طور نیست. اگر تحمل این شرایط به شما لطمه بزند فرزندتان باید علاوه بر کودکش از شما هم مراقبت کند، کدام بهتر است؟

نه گفتن را از درخواست‌های کوچک‌تر و ساده‌تر شروع کنید، برای این دو حرف کلیدی سعی کنید دلیل منطقی و حساب شده‌ای داشته باشید.

شما می‌توانید این کلمه را کاملا مستقیم و بی‌حاشیه استفاده کنید، اما اگر از تخریب روحیه طرف مقابلتان می‌ترسید، بهتر است اول با او احساس همدردی کنید و علاقه خود نسبت به پیشنهادش را نشان دهید و سپس به او بگویید شاید اگر جوان‌تر بودم می‌شد این کار را برایت انجام دهم، اما در حال حاضر فقط می‌توانم راهنمایی‌ات کنم.

روش دیگر این است که شخص را قانع کنید و دلیل کوتاه و واقعى رد تقاضا را مطرح کنید.

نفی نسبی نیز روش دیگری است که به شما اختیار می‌دهد که در حد توان به شخص مورد نظرتان کمک کنید.

گرچه نمی‌توانم از آن باقالی‌پلوهای خوشمزه‌ای که دوست دارید بپزم، اما می‌توام بگویم چطور این کار را بکنید.

دوستی تعریف می‌کرد یک بار به مادرم گفتم اگر ممکن است وقتی رب درست می‌کنی چند تا شیشه هم برای من درست کن.

او به من نه گفت اما نه او خیلی درد داشت، در حد سیلی یا چیزی شبیه به آن.

او گفت: معلومه که درست نمی‌کنم. تو هنوز هم نمی‌خواهی زن خانه شوی و دست از تنبلی برداری. الان تو باید برای من رب درست کنی، اگر هم نمی‌توانی دست کم برو برای خودت بخر.

قبول دارم کمی‌خودم را لوس کرده بودم، اما دیگر این نه قرص و محکم و عتاب‌آلود هم واقعا ضرورتی نداشت، آن هم در مقابل شوهرم!

ما هم توصیه می‌کنیم از گفتن چنین نه‌های محکم و شدیدی پرهیز کنید.

ماندانا ملاعلی