قطاری به نام اتوبوس

با رشد شهرکهای اقماری ، حمل و نقل حومه ای در اطراف شهرهای بزرگ به یکی از مشکلات ناوگان حمل و نقل تبدیل شده است.
کد خبر: ۴۷۴۷۸
در ایران نیز همه روزه افراد زیادی از شهرکها و شهرهای کوچک اطراف شهرهای بزرگی نظیر تهران، مشهد یا تبریز به مرکز شهر می آیند.
قطارهای حومه ای از وسایل نقلیه ای هستند که در کشورهای مختلف به حمل و نقل مسافران کمک می کنند. این قطارها که به دلیل شباهت ظاهری ، اتوبوس ریلی نامیده می شوند، در ایران نیز در آینده ای نه چندان دور تولید خواهد شد و به کمک مردم خواهد آمد، تا حجم زیادی از مسافران با سرعت و نظم و ایمنی بیشتر، بین شهرهای بزرگ و شهرهای اطراف جابه جا شوند.
امروزه در جهت ساماندهی حمل ونقل مسافران بین شهرهای بزرگ و شهرکهای اطراف استفاده از قطارهای حومه ای در بسیاری از کشورها در حال رشد است و کمک شایانی به شبکه های حمل و نقل می کند.
در یک تجربه آزمایشی تعدادی از این نوع قطارها به صورت دست دوم از سوی راه آهن جمهوری اسلامی ایران خریداری شد و در فواصلی نظیر تهران - شهریار و مشهد - نیشابور مشغول کار شد که مورد استقبال مردم قرار گرفت و به همین دلیل ماموریت تحقیق و بررسی فناوری تولید این قطارها که در ایران به اتوبوس ریلی معروف است به شرکت صنایع ریلی ایران خودرو محول شد.
در حال حاضر خطوط جداگانه ای برای این قطارها وجود ندارد و این قطارها باید از ریلهای قطارهای عادی استفاده کنند. ولی در شهرهای بزرگ ایجاد خطوط جدید و اختصاصی برای جلوگیری از تداخل در برنامه حرکت قطارهای دیگر، توجیه اقتصادی دارد.
در بسیاری از کشورهای اروپایی حتی شرکتهای خصوصی در راه اندازی خطوط ریلی اختصاصی برای قطارهای حومه ای مشارکت می کنند. در ایران حدود 24 مسیر حومه ای در اطراف شهرهای بزرگ دارای راه آهن پیش بینی شده است و امید است تا اوایل سال 85این قطارها یا به اصطلاح اتوبوس ریلی وارد ناوگان حمل و نقل کشور شود.


اتوبوس ریلی چه نوع قطاری است؛
هر یک از این قطارها شامل 3یا 4واگن می شود که 2واگن موتوردار است و بقیه تریلر. در واقع اگرچه نیرو محرکه این قطارها دیزلی است ؛ ولی لکوموتیو به صورت سنتی وجود ندارد و موتورهای کوچک زیر شاسی قرار می گیرد.
ضمن این که اگر خطوط راه آهن برقی راه اندازی شود، این قطارها از دیزلی به برقی قابل تبدیل هستند. سیستم تهویه هر واگن روی سقف قرار می گیرد و شرایط آب و هوایی ایران برای ایجاد تهویه مطبوع در طراحی این سیستم ها در نظر گرفته شده است.
واگنها به شکل سالنی است و هر قطار شامل 4واگن ظرفیت حدود 330مسافر به صورت نشسته را دارد، ظرفیتی در همین حدود هم برای مسافر ایستاده در نظر گرفته شده است که البته این منحصر به کشور ما نیست و در همه کشورها برای حمل و نقل مسافر در مسافت های کوتاه ، قدرت قطار با توجه به ظرفیت مسافر نشسته و ایستاده طراحی می شود.
امکانات درون واگنها مانند سرویس های بهداشتی در حد سفرهای کوتاه است. یعنی 2سرویس برای هر قطار شامل 4واگن.
فضای داخل قطارها یکسره و محل اتصال واگنها شبیه به آکاردئون است یعنی بین واگنها در وجود ندارد. در 2سر قطار کابین راننده قرار گرفته است.
این قطارها یا اتوبوس های ریلی روی ریل های عادی حرکت می کنند و در مقایسه با قطارهای معمولی شتاب بیشتری دارند؛ زیرا به دلیل کوتاه بودن فواصل ایستگاه ها باید بتوانند سریع تر شتاب گرفته و زود به حداکثر سرعت برسند و همچنین در ایستگاه ها سریع تر ترمز کنند.
در طراحی واگنها حداکثر فناوری ایزوله کردن در نظر گرفته می شود تا کمترین سروصدا در داخل قطار شنیده شود.


رانندگی با قطار
هر قطار را یک راننده هدایت می کند و نیازی به کمک راننده هم ندارد. راننده های این نوع قطارها یا اصطلاحا اتوبوس های ریلی در ایران و همچنین در کشور خارجی طرف قرارداد آموزش داده می شوند. تیمهای نگهداری ، آموزش های لازم را می بینند.
حداکثر مسافتی که برای این نوع قطارها در نظر گرفته می شود 200کیلومتر است و سرعت بهینه حرکت این قطارها 120کیلومتر در ساعت است.
در واقع به دلیل مسافت کوتاه بین ایستگاه ها سرعت بالا اهمیتی ندارد، بلکه شتاب بالا مهم است تا قطار بتواند در فاصله کمی بعد از حرکت از هر ایستگاه بسرعت بهینه برسد. در حال حاضر قرار است 120دستگاه واگن یعنی 30قطار 4واگنی در ایران ساخته شود که ساخت آن در ابتدا در یک کشور خارجی طرف قرارداد انجام می شود و از بیست و پنجمین واگن تولید آن در داخل آغاز می شود در واقع در حدود 35درصد ساخت هر قطار در ایران انجام می شود.


ویژگی های منحصر به فرد اتوبوس ریلی
از مزایای مهم این قطارها این است که خود کشش است ، یعنی هر واگن نیروی محرکه دارد و لازم نیست یک لکوموتیو کل قطار را بکشد.
همچنین به دلیل وجود دو موتور در هر دستگاه قطار شامل 4واگن احتمال توقف پیش بینی نشده و تاخیر قطار بسیار کم است ؛ زیرا در صورت خراب شدن یک موتور، قطار می تواند با موتور دیگر به حرکت ادامه دهد.
در واقع سرعت کم می شود؛ ولی متوقف نمی شود. همچنین امکان تعویض سریع موتور خراب وجود دارد. درهای بیشتر و بزرگ تر و کف کوتاه واگنها از دیگر مزایای این قطارهاست که سوار و پیاده شدن مسافرها را تسهیل می کند، با توجه به این که 2کابین راننده در 2طرف قطار در نظر گرفته می شود، امکان حرکت قطار در 2جهت وجود دارد و در واقع پس از رسیدن قطار به مقصد برای بازگشت نیازی به تغییر جهت واگنها وجود ندارد و قطار می تواند بلافاصله در جهت مخالف شروع به حرکت کند.
یکی از مهمترین ویژگی های این قطارها قابلیت اتصال و انفصال راحت این قطارها با همدیگر است که در ساعات پیک سفرهای حومه ای ، می توان از این خاصیت برای تشکیل قطارهای بزرگ تر استفاده کرد.
بنابراین متناسب با حجم مسافر تعداد واگنها قابل تغییر است. یک نکته مهم در ارتباط با اتوبوس های ریلی قلابهای اتوماتیک اتصال است. به این ترتیب که 2قطار با سرعت چندکیلومتر در ساعت به هم نزدیک شده ، برخورد می کنند و قفل می شوند.
به این ترتیب 2قطار در مدت چند دقیقه به هم متصل و یا از هم جدا می شوند که این کار با کنترل راننده انجام می شود و این برخلاف قطارهای معمولی است که اتصال آنها ساعتها طول می کشد.
از مزایای این ویژگی این است که یک قطار می تواند از ایستگاه مبدا با 2قطار متصل حرکت کند و در ایستگاهی که تعداد مسافر کم می شود، امکان جدا شدن آسان یکی از قطارها وجود دارد و به این ترتیب قطار مجبور به حمل واگنهای خالی از مسافر نیست و یا ممکن است 2قطار جدا شده و هر یک در مسیری جداگانه حرکت کنند و به 2مقصد مسافران را هدایت کنند.

بنفشه رحمانی
newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها