واتسلاو هاول درگذشت

هاول یکی از رهبران برجسته‌ انقلاب مسالمت‌آمیز در کشور خود و نخستین رییس جمهور چکسلواکی سابق پس از سقوط کمونیسم بود.

به گزارش خبرگزاری ها، واتسلاو هاول، رییس جمهوری پیشین جمهوری چک در سن 75 سالگی در پراگ درگذشت. سخنگوی هاول به رسانه‌های چک گفته است که هاول در بامداد یکشنبه 18 دسامبرچشم از دنیا فروبسته است.

هاول یکی از ادیبان سرشناس چکسلواکی سابق بود که در انقلاب مسالمت‌آمیز این کشور در سال 1989 رهبری جنبش اعتراضی علیه رژیم کمونیستی را بر عهده داشت.

واتسلاو هاول در سال 1936 در خانواده‌ای سرشناس و پرنفوذ در پراگ به دنیا آمد، اما در پایان جنگ جهانی دوم در سال 1948 اموال خانواده‌ او از سوی کمونیست‌ها مصادره شد.

او پیش از سال‌ 1980 نیز یکی از چهره‌های اصلی مخالفان در چکسلواکی بود که بیشتر نزد دانشجویان و هنرمندان شناخته شده بود. با شروع چرخش در سیاست‌های اتحاد جماهیر شوروی و برآمد جنبش‌های اعتراضی در کشورهای اقمار آن به زودی نقش "فروم شهروندان" که تشکلی دمکراتیک بود در چکسلواکی برجسته شد.

این تشکل سیاسی در دسامبر 1989 واتسلاو هاول را به عنوان نامزد ریاست جمهوری به پارلمان فدرال چکسلواکی معرفی کرد. در این زمان هنوز انتخابات آزاد در چکسلواکی برگزار نشده بود و نمایندگان هنوز از کمونیست‌ها و یا حامیان آنان بودند.

هاول چند ماهی با پذیرش این سمت، چکسلواکی را به سوی نخستین انتخابات آزاد در ژوئن 1990 رهبری کرد و پس از انتخابات آزاد، ریاست جمهوری وی از سوی نمایندگان منتخب مردم تایید شد.

هاول در سال 1992 نتوانست آرای اکثریت نمایندگان پارلمان را کسب کند و از سمت خود کناره‌گیری کرد. این اتفاق در زمانی رخ داد که روند جدایی میان جمهوری چک و اسلواکی به اوج خود رسیده بود و نمایندگان اسلواکی‌تبار از دادن رای به هاول خودداری کردند. جالب اینکه هاول یکی از مخالفان سرسخت جدایی چک و اسلواکی بود.

با تجزیه چکسلواکی در ژانویه 1993 تنها پس از گذشت چند روز بار دیگر هاول با رای اکثریت قاطع نمایندگان به مقام ریاست جمهوری جمهوری چک رسید. ریاست جمهوری هاول در سال 1998 بار دیگر تایید شد و وی تا دوم فوریه 2003 میلادی رییس جمهور کشور چک بود.

هاول نویسنده و فعال حقوق بشر

واتسلاو هاول از همان دوران جوانی تبعیض را در کشور خود تجربه کرد. پس از پایان تحصیلات ابتدایی به دلیل پیشینه خانوادگی‌اش در سال 1951 از ادامه تحصیل به طور عادی محروم شد. او نخست به عنوان دستیار در یک آزمایشگاه شیمی مشغول به کار شد و تنها در دبیرستان شبانه فرصت یافت تا دیپلم خود را دریافت کند.

هاول از بیست‌سالگی شروع به نوشتن نمایشنامه و مقالات ادبی کرد. بیشتر نمایشنامه‌های هاول در دوران نخستین متاثر از "تئاتر آبسورد" بود. این گرایش ادبی به بهترین نحو فضای اجتماعی- سیاسی چکسلواکی را به نمایش می‌گذاشت. دو اثر مهم هاول در این دوران "خاطرات" (1965) و "شرایط دشوار تمرکز" (1968) هستند.

هاول در طی سال‌های 1962 تا 1966 موفق شد در دانشگاهی از راه دور به تحصیل بپردازد و سرانجام مدرک پایانی خود را در رشته تئاتر به دست آورد. وی نخستین بار در سال 1967 با انتقاد علنی از سانسور در چهارمین کنگره سراسری نویسندگان در پراگ توجه‌ها را به خود جلب کرد. پس از سرکوب "بهار پراگ" توسط نیروهای پیمان ورشو، انتشار مقالات و اجرای نمایش‌های هاول نیز ممنوع شد.

واتسلاو هاول چندین جایزه ادبی و سیاسی را در کشورهای مختلف جهان به دست آورد که از میان آن‌ها می‌توان به "جایزه صلح ناشران آلمان"، و "جایزه کارل" از شهر آخن که به نخبگان اروپایی اهدا می‌شود، اشاره کرد. هاول جوایزی نیز از آمریکا، اتریش و هند کسب کرد. وی بارها نیز نامزد جایزه نوبل صلح بود که موفق به دریافت آن نشد.