محرم در کرمان

با فرارسیدن ماه محرم فضای استان کرمان همانند دیگر نقاط ایران ماتم زده است.از چند روز قبل از آغاز این ماه پارچه‌ها و بیرق‌های سیاه بر سردر مغازه‌ها، خانه‌ها و در و دیوارشهرها نصب می‌شود و مردم هم با حضور در دسته‌جات عزاداری سینه‌زنی و زنجیرزنی، مراسم تعزیه و برگزاری مراسم و آداب و رسوم خاص خود، اخلاص و ارادتشان را به خاندان عصمت و طهارت ابراز می‌دارند. در مکان‌های مذهبی و گوشه و کنار شهرها اشخاص مختلف اقدام به برپایی مجالس روضه‌خوانی و زیارت عاشورا می‌کنند و در مبادی ورودی هر محله یا جلوی مغازه‌ها و منازل بشکه‌های شربت و آب توسط ارادتمندان به اباعبدالله قرار داده می‌شود تا به یاد لب‌های تشنه یگانه مظلوم عالم از عابران پذیرایی شود. در بیشتر شهرها و روستاهای کرمان مرسوم است که از اول تا هفتم ماه محرم آش بلغور و شله‌زردی به نام عاشوری به یاد فوت یکی از افراد هر خانواده یا طایفه پخته و در بین مردم و همسایه‌ها توزیع می‌شود. انتخاب روز و زمان پخت عاشوری همگی به مدت زمان فوت عزیز از دست رفته بستگی دارد. اگر از فوت وی، مدت کوتاهی گذشته باشد، عاشوری در روزهای اول محرم پخته می‌شود و اگر از زمان درگذشت وی مدت طولانی گذشته باشد پخت و توزیع عاشوری را در ایام بعد نیز جایز می‌دانند. پخت آبگوشت حسینی برای پذیرایی از عزاداران امام حسین(ع) از دیگر آداب و رسوم مردم کرمان در ماه محرم است. این آبگوشت نذری که بوی بسیار مطبوعی دارد و فقط مخصوص استان کرمان است شامل: گوشت بره، حبوباتی از قبیل نخود و لوبیا، سبزیجات خشک شده از قبیل ترخون، شنبلیله و ادویه‌هایی از قبیل زردچوبه، دارچین، زعفران، فلفل، رب گوجه‌فرنگی، پیاز، تکه‌های خشک شده میوه‌جات و چربی گوشت گوسفند است که بعد از پخت به وسیله پیمانه‌هایی داخل ظروف مسی ریخته و در بین شرکت‌کنندگان در مجالس عزاداری توزیع می‌شود. آنها نیز آبگوشت را با نان محلی که مخصوص این روزها است مخلوط کرده و می‌خورند و با بکاربردن کلمات التماس دعا و اجر شما با امام حسین (ع) محل برگزاری مراسم عزاداری را ترک می‌کنند. در گذشته قبل از آغاز ماه محرم مردان و زنان کرمان حنا می‌بستند و در طول ایام این ماه برای آگاه کردن مردم از برگزاری مراسم عزاداری چاوشی می‌خواندند و در روستاها بوق مخصوصی به صدا درمی‌آمد. در ایام ماه محرم طی مراسمی به نام علم گردانی افراد معتمد هر محله علم‌هایی که از چوب و پارچه ساخته شده است را به درب منازل مردم می‌برند و نذورات آنها را برای برگزاری مراسم عزاداری جمع می‌کنند. از دیگر رسوم مردم کرمان برگزاری مراسم چهل منبرون است که یکی از زیباترین و پر قدمت‌ترین رسوم کرمانی‌ها است که در شب‌های تاسوعا و عاشورا برگزار می‌شود. در این مراسم شیفتگان خالص آل‌عبا با در دست داشتن شمع و معمولا با پاهای برهنه به چهل مجلس عزاداری، حسینیه یا مسجد سر می‌زنند و در هر یک از این مکان‌ها شمعی روشن می‌کنند. همچنین در برخی از مناطق استان کرمان در روز سیزدهم ماه محرم مراسم (پرسه امام) اجرا می‌شود و گروهی به نام بنی‌اسد که صورت‌های خود را می‌پوشانند و بیل و کلنگ در دست دارند مراسم نمادین خاکسپاری شهدای کربلا را اجرا می‌کنند.