حجاب نهادی

این نهادها به مدت چند دهه، کارکرد داشته‌اند و جایگاه و موقعیت تعریف‌شده‌ای را برای خود به دست آورده‌اند؛ دارای توفیق‌ها و ناکامی‌هایی بوده‌اند و اکنون هم کارکردهای ویژه خود را دارند.

آنچه در این باره قابل ذکر است آن که، آیا گذر یک دوره 30 ساله، تا چه اندازه موقعیت و ضرورت و کارکرد این نهادها را در ارتباط با یکدیگر، و در رابطه با اهداف جمهوری اسلامی مشمول تغییر قرار داده است؟ و آیا تحولات واقع شده در درون کشور، و همچنین وقایع و تغییرات عمیق رخ داده در منطقه‌ای که در آن هستیم، و نیز در جهان معاصر، تا چه اندازه بر ماموریت‌ها و رسالت‌های پیش روی جمهوری اسلامی ایران تاثیرگذار بوده یا موثر می‌باشد؟ آیا تمام یا بخشی از نهادهایی که در طلیعه جمهوری اسلامی مطرح شدند تا انقلاب اسلامی را، به آرمان‌های متصور خود برسانند همچنان در همان شکل و کارکرد، قابلیت‌های لازم و کافی برای حصول به اهداف جامعه را دارند، و یا باید با حفظ اصالت هدف و هویت انقلاب، اما با در نظر گرفته شدن تحولات در جهان معاصر، مورد بازنگری قرار گرفته، و در صورت لزوم، تغییراتی به نفع تسریع در حرکت انقلاب اسلامی در آنها به وجود آید.

تامل در واقعیت مدیریت‌ها و چگونگی‌های نگرش به مسائل داخلی و خارجی در پاره‌ای از موارد، القاکننده این شبهه است که اصولا کسانی که، از قضا موثر هم هستند به ثبات در تشکیلات سازمانی جامعه، به‌رغم تغییرات و تحولات رخ داده در دنیای پیرامونی، باور دارند و اصولا هرگونه تفکری برای بررسی روندهای گذشته وبه روز کردن نهادهای آن را - حتی در صورتی که ضروری باشد ـ کاری خلاف مصالح قلمداد کرده و با آن مخالفت می‌کنند.

این‌گونه رویکردها به مسائل اساسی یک ملت، می‌تواند زمینه‌ساز غفلت از یکی از عمده‌ترین بایسته‌های مدیریت راهبردی جوامع تلقی شده و تغییرات ضروری و لازم در راستای اصلاح نواقص و اعمال تجربه‌های مکتسب و به‌روز شدن روش‌ها و رویکردها با عنایت به دستاوردهای دانش و علوم ذی‌ربط را به وادی سکوت و سرانجام فراموشی و بیهوده‌کاری بکشاند.

در حالی که از شاخص‌های ممتاز یک جامعه پویا و زنده، آن است که ضمن ارزیابی مستمر و محاسبه خود، قبل از آن‌که دیگران حساب‌کشی کنند، امکان دسترسی به اطمینان از راهی که طی می‌شود یا تغییرات مقتضی در آن را برای خود حفظ و اعمال نماید.

حجاب نهادی به معنای فقدان احساس ضرورت تجدیدنظر در روش‌ها و چگونگی‌ها، از نقصـان‌های تعیین‌کننده در هر جامعه‌ای است و درخصوص جامعه ما، این کاستی از موضوعیت کمی برخوردار نیست؛ یعنی مقوله‌ای که می‌تواند بر شکاف بین وضع موجود و شرایط مطلوب بیفزاید.