چرا باید سفر کنیم؟

همه می‌دانند مسافرت همیشه باعث ایجاد انگیزه‌ای قوی‌تر برای زندگی و تقویت روحیه شادابی و نشاط در انسان می‌شود. آیا دقت کرده‌اید وقتی قصد سفر دارید از شب قبل دچار هیجان خاصی می‌شوید؟ یا این‌که با چه انرژی‌ای مشغول جمع و جور کردن وسایل سفر می‌شوید؟ یا پیش و پس از سفر با چه هیجانی در موردش صحبت می‌کنید؟ روان‌شناسان معتقدند صرف وجود چنین شور و هیجانی خود باعث بهبود کیفیت زندگی می‌شود و امید به زندگی را افزایش می‌دهد، بخصوص در جوامع امروزی که پر از تنش‌ها و درگیری‌های روزانه است و زندگی صنعتی‌ای چنان ما را در بر گرفته است که شاید کمتر فرصت استراحت یا مسافرت داشته باشیم.

امروزه مثل گذشته سفرها محدود به تجار یا بازرگانان نیست، بلکه سفر و گردش به عنوان یکی از برنامه‌های جوامع مختلف مطرح شده و انجام آن همواره مورد تاکید جامعه‌شناسان و روان‌شناسان است. ناتاشا گائورا می‌گوید: بر اساس تحقیقات بالینی سال 2009 که بین 1000 نفر از ساکنان 60 ساله ایالات متحده آمریکا انجام شده، کسانی که در طول زندگی خود مسافرت‌های زیادی داشته‌اند تقریبا 40 درصد کمتر از دیگران در خطر افسردگی دوران بازنشستگی هستند.

در این نوشته از منظری جدید به پدیده سفر توجه شده و 10 فایده عمده آن مورد بررسی قرار گرفته است.

بیشتر مردم بستنی دوست دارند، اما کمتر کسی هست که در زندگی عادی خود بستنی یک کیلویی را یکجا بخورد؛ مگر در شرایطی خاص مثل مسابقه یا.... اما شاید خیلی‌ها آرزوی خوردن یکجای این همه بستنی را داشته باشند. به همین موضوع فکر کنید، البته با این تصور که هنگام قدم زدن در یکی از میدان‌های شهر تاریخی رم مشغول خوردن بستنی هستید و ناگهان متوجه می‌شوید یک ظرف یک کیلویی بستنی خالی در دستان شماست. پس این آرزوی شیرین به واقعیت نزدیک شد. با این مثال شیرین شروع کردم تا شما به مزه کردن شیرینی سفر علاقه‌مند شوید گرچه مطمئن هستم کسی نیست که مسافرت را دوست نداشته باشد.

همگی ما آرزوهایی داریم که شاید در شرایط عادی زندگی روزانه هرگز توان عمل کردن به آنها را نداشته باشیم؛ به عنوان مثال پریدن از روی یک پل مرتفع به داخل رودخانه، رانندگی با سرعت بسیار بالا یا هر آرزوی دیگری که در طول زندگی عادی و روزمره عمدتا توان انجام دادن آنها را نخواهیم داشت. اما وقتی مسافرت می‌رویم، هنگام یکی از گردش‌های روزانه ممکن است این آرزو جامه عمل بپوشد. به این ترتیب، همان آرزوی دست نیافتنی به واقعیتی بسیار شیرین تبدیل می‌شود. بنابراین با سفر به قدرت تخیل و اراده خودتان کمک کرده‌اید و در جهت‌دهی و کنترل آنها سرمایه‌گذاری بسیار بجایی انجام داده‌اید.

روان‌شناسان این موضوع را برای سیستم عصبی بدن حیاتی می‌دانند و می‌گویند: هرچه سیستم تخیل ما فعال‌تر شود و فرصت آزمون آنها را داشته باشیم، فعالیت مغز ما پویاتر خواهد شد؛ همان‌گونه که پایه بسیاری از اکتشافات محققان گذشته همین تخیلات بوده است.

از سوی دیگر با این روش به مغز فرمان می‌دهیم که درست آرزو کند تا بتوانیم آن را برآورده کنیم. پس این موفقیت در برآورده کردن تخیلات‌مان (هنگام مسافرت) باعث می‌شود فرد فعال و بسیار توانمندتری باشیم.

از این مسیر شما یاد می‌گیرید چگونه آرزو کنید، چگونه فرصت آزمون این آرزو را برای خودتان فراهم کنید و برای رسیدن به آن برنامه داشته باشید. این در حقیقت کلید موفقیت آینده شماست.

همگی ما دارای یک برنامه برای زندگی خودمان هستیم؛ اما به دلیل مشکلات و گرفتاری‌های روزانه گاهی از این برنامه‌ریزی دور خواهیم شد. بر اساس تحقیق‌های گوناگون، وقتی سفر می‌کنیم با علم به این‌که مدت زمان مشخصی را در یک محیط خواهیم بود، ناخودآگاه مغز ما به گونه‌ای برنامه‌ریزی خواهد کرد که بتواند کنترل این زمان را بر عهده بگیرد.

بنابراین برنامه‌های منظم‌تر و کامل‌تری خواهید داشت. در طول سفر به طور معمول خبری از آشفتگی برنامه‌ها و عدم تمرکز نیست، بنابراین سیستم مغزما به طور کامل کنترل را به عهده گرفته و جدا از هرگونه درگیری روزانه برنامه‌ها را کنترل می‌کند. در چنین شرایطی سیستم مغز ما دقیقا آنچه را می‌خواهیم برای ما مهیا خواهد کرد، کاری که هرگز در زندگی روزمره یا در محل کارمان اجازه آن را به او نخواهیم داد. طبق آمار 20 درصد از برنامه‌ریزی‌های روزانه ما محقق نخواهد شد آن هم به دلیل تداخل برنامه‌ها با یکدیگر و عدم کنترل صحیح زمان؛ اما جالب است این تداخل هنگام سفر تقریبا به 5 درصد کاهش می‌یابد که عدد بسیار قابل قبولی برای برنامه‌ریزی روزانه ماست.

هیچ وقت مسافرت کردن ارزان نبوده و نیست، بنابراین توجه به برنامه‌ریزی و مدیریت پول بسیار ضروری است. همین محدودیت باعث می‌شود به بهترین شکل ممکن چگونگی کنترل خرج و مخارج را فرابگیریم. ایجاد توان مدیریت مالی بهترین هدیه سفر به ماست. هنگامی که صبح از محل اقامت خارج می‌شویم طبق برنامه هزینه خواهیم کرد و از مخارج غیرضروری خودداری می‌کنیم. تحقیقات نشان داده افرادی که تعداد بیشتری سفر را در کارنامه زندگی خود داشته‌اند میزان سپرده یا پس‌انداز بیشتری نسبت به بقیه افراد دارند و این فقط به دلیل درس‌های خوبی است که آنها از سفر آموخته‌اند.

ناتاشا گائورا می‌گوید: همه ما از بی‌پولی در سفر وحشت داریم، بنابراین به بهترین شکل سعی در برنامه‌ریزی مالی داریم و کنترل کردن میزان دارایی در طول مسافرت را بر خود لازم می‌دانیم. این موضوع باعث می‌شود سیستم مغز ما ناخودآگاه به گونه‌ای شکل گیرد که در طول زندگی به مسائل مالی عکس‌العمل بهتر و سریع‌تری نشان دهد. به‌طور مثال شما هنگام سفر بیشتر به دنبال تخفیف‌های ارائه شده در فروشگاه‌ها هستید و برچسب‌های قیمت را دقیق‌تر کنترل می‌کنید و سپس تصمیم به خرید می‌گیرید. این درست کاری است که اگر آن را بیشتر تمرین کنید، موضوع کنترل هزینه‌ها در زندگی شما نهادینه خواهد شد.

سومیترا سناپاتی، یک کارشناس گردشگری هندی می‌گوید: سیستم مالی خودکار ذهن ما درست زمانی که گروهی سفر می‌کنیم دو چندان فعال خواهد بود و توان کنترل مالی شما را بالا خواهد برد و مدیریت مالی گروهی باعث آموزش بهتر شما در این زمینه خواهد شد.

همگی ما در طول زندگی دچار شکست‌های روحی یا عاطفی شده‌ایم و می‌شویم. به واسطه همین مشکل، یک دوره از زندگی با ارزش خودمان را براحتی از دست می‌دهیم. اما ناتاشا گائورا معتقد است هنگامی که از مساله‌ای پریشان و ناراحت می‌شوید، در اولین فرصت سفر کنید تا راحت‌تر بر آن مشکل غلبه کنید.

در واقع گرفتاری‌های جدید از جمله عدم تسلط به زبان محلی، ناآشنایی با جغرافیای منطقه و... بخش عمده‌ای از فکر شما را درگیر می‌کند. به این ترتیب مشکلات قبلی به حاشیه می‌رود و شما ناخودآگاه مشکلات قبلی را فراموش می‌کنید. پس از این دوره شما ساده‌تر می‌توانید روش نوینی را برای ادامه دادن زندگی اتخاذ کنید، چرا که پس از سفر ذهن کاملا پاک و تازه‌ای دارید.

کریس ولز (روان‌شناس) می‌گوید: وقتی سفر می‌کنید خودتان را مسوول حفاظت از خود می‌دانید، همین مسوولیت جدید باعث تمرکز روی محیط جدید و مسائل مربوط به آن می‌شود و در واقع باقی موارد به حاشیه رانده می‌شوند. در چنین مواقعی متوجه می‌شوید که در کنترل اوضاع خود چقدر می‌توانید توانمند عمل کنید و راه برطرف کردن مشکلات را بسادگی خواهید یافت.

در طول سفر ممکن است با افراد زیادی آشنا شوید به‌طور‌مثال در هواپیما، اتوبوس یا حتی هنگام بازدید از یک موزه.

یک روان‌شناس ایتالیایی می‌گوید: تمامی ما در طول زندگی، کاملا در قالب زندگی کاری یا زندگی روزانه خود شکل گرفته‌ایم و بیشتر حرکات یا رفتارمان طبق همین شرایط انجام می‌شود.

به طور مثال هرگز با صدای بلند در محل کار خود نمی‌خندیم یا این که هنگام غذا خوردن با همکاران خود کاملا رعایت می‌کنیم تا سوژه بحث‌های دیگران نشویم، اما این شرایط در سفر کاملا متفاوت خواهد بود و در واقع هنگام سفر، ما خود واقعی‌مان هستیم؛ بنابراین ضرب المثلی که می‌گوید هرکس را می‌خواهی خوب بشناسی با او سفر کن اینجا مصداق دارد.

این روان‌شناس معتقد است دوستی‌هایی که هنگام سفر شکل می‌گیرند پایدارترین نوع دوستی خواهد بود، چون هر دو طرف خود واقعیشان را به نمایش گذاشته‌اند و پس از آن تصمیم به دوستی گرفته‌اند.

یک روان‌شناس فرانسوی معتقد است وقتی انسان به شهرها و کشورهای دیگر سفر می‌کند و آداب و رسوم خوب یا بد آنها را می‌بیند و با آنها مواجه می‌شود، ناخودآگاه قسمت‌های خوب را در ذهن خود ثبت می‌کند و مشغول ترسیم کردن نقشه جدیدی برای زندگی اجتماعی خود می‌شود و هنگام بازگشت به دیار خود آنها را جامه عمل می‌پوشاند.

این روان‌شناس می‌گوید: به عنوان مثال اگر به کشوری سفر کنید که در آنجا 2 نفر هنگام سلام و احوالپرسی هرگز با یکدیگر دست نمی‌دهند، اما این موضوع در کشور شما نشان‌دهنده صمیمت و دوستی پایدار آنهاست، شما دست دادن هنگام دیدار را فراموش خواهید کرد.

اما اگر همان 2 نفر در اتوبوس برای یک فرد سالخورده از روی صندلی بلند شوند که نشان‌دهنده شخصیت و وقار اجتماعی آنهاست، این کار پسندیده در ذهن شما ثبت خواهد شد و در شهر خودتان همین عمل را تکرار خواهید کرد، حتی به شکل ناخودآگاه.

همین صفات نیکو و پسندیده که هر کدام ممکن است سوغات یکی از سفرهای قبلی شما باشد کنار هم باعث اجتماعی‌تر شدن رفتار روزانه می‌شود و به روابط اجتماعی شما کمک فراوانی خواهد کرد.

بیشتر روان‌شناسان معتقدند سفر کردن باعث افزایش میزان IQ و هوش افراد می‌شود. آنها می‌گویند وقتی سفر می‌کنیم هر روز و هر لحظه با نکته و موضوعی تازه روبه‌رو می‌شویم که این موارد مثل تمرینات ورزشی که عضلات را تقویت می‌کند، ذهن ما را پرورش می‌دهد و قدرت یادگیری ما را بالا می‌برد.

به عنوان مثال اگر شما به یک کشور انگلیسی زبان سفر کنید، مجبور هستید برای گذران کارهای جاری و روزمره خود هر روز کلمات جدیدی یاد بگیرید یا مرسوم‌ترین مثال سفر این که همه ما هنگام سفر توجه و تلاش می‌کنیم نشانی هتل‌مان را حفظ کنیم، بنابراین ذهن شما ناخودآگاه نکات و عبارات و نشانی‌های بیشتری را در خود جای خواهد داد و سلول‌های خاکستری فعالیت بیشتری از خود نشان می‌دهند. لذا خیلی از فایل‌های راکد در سیستم مغز ما دوباره فعال می‌شوند، یادگیری شما به طور کامل دوچندان خواهد شد و هوش‌تان دوباره شبیه دوران کودکی فعال می‌شود و همانند اسفنجی که آب را به خود جذب می‌کند دوباره مشغول یادگیری و ثبت اطلاعات جدید می‌شود. بنابراین باید به خاطر داشته باشیم که همه ما با مسافرت می‌توانیم حافظه خود را تقویت کنیم.

در محیط زندگی قوانینی وجود دارد که همیشه با سلیقه و علاقه ما هماهنگ نیستند. به طور مثال ممکن است شما رنگ لباس مورد علاقه خود را به دلیل استفاده از لباس فرم مخصوص کارتان نتوانید انتخاب کنید یا این که درجه حرارت اتاق کارتان را به دلیل سیستم تهویه مطبوع مرکزی اداره نتوانید به دلخواه خود تنظیم کنید و صدها مثال دیگر.

برخی از این محدودیت‌ها در نگاه اول بسیاری کوچک و ساده هستند، اما وقتی تکرار شوند ممکن است باعث عکس‌العمل‌های غیرعادی در رفتار ما شوند. اما وقتی در سفر هستیم، در اتاق هتل یا چادری که در صحرا یا دامنه کوهی برپا کرده‌ایم، هرگونه تغییر به دست خود ماست. در چنین مکان‌هایی در مورد پوشش خود بسادگی تصمیم خواهیم گرفت و امکان انتخاب نوع غذایی را که می‌خواهیم برای ناهار میل کنیم، داریم. مجموع این آزادی‌های به ظاهر کوچک و جزئی، احساس شادابی خاصی برای ما به ارمغان خواهد آورد که باعث تقویت روحیه ما می‌شود. این تقویت روحیه نیز پویایی ذهن و روح ما را تضمین خواهد کرد. این‌گونه آزادی‌های شخصی در نحوه رفتار شما هم تاثیر خواهد داشت به طوری که آرامش نقش جدی‌تری در رفتارها و روابط شما بازی خواهد کرد؛ به این ترتیب می‌توانید تمامی عکس‌العمل‌های روزانه خود را به بهترین شکل کنترل کنید و با همان آرامش برای برنامه‌های روزانه‌تان تصمیم بگیرید.

تصور کنید به کشوری سفر کرده‌اید. وقتی به رستوران یا فروشگاهی وارد می‌شوید و با توجه به نوع پوشش و ظاهرتان همه به شما توجه می‌کنند و به‌عنوان یک گردشگر با نگاه مهمانی از کشور دیگر به شما می‌نگرند و در عین حال مورد احترام واقع می‌شوید یا به اصطلاح روان‌شناسان «دیده می‌شوید» چه احساسی خواهید داشت؟

قطعا این توجه و احترام باعث تقویت روحیه می‌شود. تقویت روحیه نیز اعتماد به نفس را افزایش خواهد داد. به اعتقاد روان‌شناسان، این اعتماد به نفس ناشی از دیده‌شدن است. همه ما هر روز در محیط کار و زندگی خود، افراد مشخص با برخوردهای معینی را تجربه می‌کنیم، اما در طول سفر زندگی متفاوت می‌شود. از تکرار خبری نیست و شما عکس‌العمل دیگران را نمی‌دانید یا این‌که اصلا در مورد نحوه تفکر آنها نسبت به خودتان آگاهی ندارید. همچنین هیچ پیشداوری یا نقطه ضعفی را از خودتان در ذهن او به یاد نمی‌آورید. مجموع این حس‌ها باعث می‌شوند شما با اعتماد به نفس خارق‌العاده‌ای عمل کنید.

روان‌شناسان بر این باورند که وقتی شما میان جمعیتی به عنوان یک تازه وارد قلمداد می‌شوید، بیشتر مورد توجه خواهید بود و دیده خواهید شد، پس احساس خوبی خواهید داشت و گام‌های محکم‌تری برمی‌دارید. به همین دلیل است که شما می‌توانید بهتر تصمیم بگیرید و با اعتماد به نفس بیشتری عمل کنید. همین‌طور که تعداد سفرها بیشتر و بیشتر می‌شود این موضوع در شخصیت شما نهادینه خواهد شد و پس از تکرار این شرایط، ناخودآگاه اتکای بیشتری به خودتان خواهید داشت و با اعتماد به نفسی که برای خود از سفر به ارمغان آورده‌اید زندگی روزانه خود را بهتر برنامه‌ریزی می‌کنید.

در طول زندگی‌های صنعتی این دوره و با مشغله‌های کاری فراوان، کمتر فرصت بازنگری در روند زندگی خود را به دست می‌آوریم. اما هنگام سفر تمام وقت متعلق به خودمان خواهد بود، تصور کنید روی یک دریاچه مشغول پاروزدن هستید. پس از کمی توجه به مناظر اطراف، ناخودآگاه مشغول مرور کردن زندگی، روزها و خاطره‌های مختلف خواهید شد. اگر اهل سفر باشید این موضوع را به دفعات مختلف تجربه کرده‌اید. پس در سفر بیشتر فرصت تجزیه و تحلیل رفتارهای خودتان را دارید، اشتباهات را بهتر خواهید دید و نقاط مثبت بیشتر خودنمایی می‌کنند.

بنابراین هنگام سفر توان برنامه‌ریزی مجدد و تغییر شیوه زندگی را به دست خواهیم آورد که صد البته باید از این فرصت‌ها بخوبی استفاده کرد.پس به یاد داشته باشیم هرچه سفر کنیم کامل‌تر خواهیم شد، بنابراین از فرصت‌های طلایی‌ای که خداوند در اختیار ما گذاشته به بهترین شکل استفاده کنیم و با دیدن عظمت‌های آفرینش بیشتر قدردان او باشیم.

بسیار سفر باید کرد تا پخته شود خامی.

مترجم : امید خراسانی