از اورست تا نغمه های اسکورسیزی

این روزها، تهیه کنندگان و شبکه های پخش کننده برنامه های مستند عرصه های جدیدی را درمی نوردند. این کار نه فقط در مضمون ، بلکه با مطرح کردن طرحها نزد مردم صورت می گیرد.

کد خبر: ۴۰۲۸۷

تعداد فراوانی از فیلمسازان و گروههای برنامه سازی در حال توزیع گسترده تر نمایش های خود هستند. آنها از محدوده ویدئوهای خانگی و وب سایت ها فراتر می روند تا برنامه هایی در قالبهای متعدد رسانه ای عرضه کنند.
تهیه کنندگان و شبکه های رویدادهای زنده ، نمایش های جاده ای ، فعالیت های انتشاراتی ، نمایشگاه ها و موزه ها، تورهای سیاحتی و پوشش زنده فیلمهای در دست تولید را به مجموعه کار خود افزوده اند.
این کار از طریق باند پهن و منابع متناوب دیجیتال میسر می شود. مضمون کار از جشن پنجاهمین سالگرد فتح اورست تا سفر دریایی از ژاپن برای دیدار با کودکان آسیایی و جستجوی زیردریا برای یافتن رزم ناوهای جنگ جهانی دوم گسترده است.
این طرحها در عین تنوعشان ، چند مشخصه متمایز دارند که آنها را بالقوه در ردیف رویدادهای مهم قرار می دهد. نشنال جئوگرافیک تمام نیروهای خود را بسیج کرده است تا برای جشن سالگرد فتح قله اورست که در 1953 به همت سرادموند هیلاری انجام گرفت ، آماده شود.
عنصر اصلی در این شبکه خبررسانی قوی است. کیم مک کی ، معاون ارشد بازاریابی و ارتباطات در شبکه های بین المللی نشنال جئوگرافیک می گوید: «اگر بخواهیم در مورد یک موضوع سر و صدای فراوانی راه بیندازیم ، باید مبنایی بسیار قوی ، یعنی یک مولفه خبری ، داشته باشیم.
بعد از آن است که دنبال شخصیت ها می گردیم. ما معتقدیم داستان های ماجراجوها و کاشفان توجه مردم را جلب می کند.
در تاریخ نشنال جئوگرافیک ، عناوین مهم فراوانی مطرح شده و ما در کارهای تحقیقاتی ، تهیه منابع و تعهد به ماجرا و اکتشاف خودمان را وقف تداوم این روند کرده ایم.»
مک کی خاطرنشان می کند چیزی مانند «اورست ماندگار» را می توان بسیار پیش از موعد برنامه ریزی کرد، زیرا مرتبط با سالگرد رویدادی مهم است ، ولی بقیه به نحوی غیرمنتظره مطرح می شوند. بودجه طرح های حماسی به گفته آلکس تیدمارش ، مدیر برنامه های اندیشمندانه تلویزیون واقعیت در شبکه بی بی سی ورلد، ویژگی هایی که چنین طرحهایی را مشخص می سازد ساده است: «آنها بسیار پرهزینه اند.
وقتی پرداخت اثر را می بینید، از فاصله یک مایلی می توانید آن را تشخیص بدهید. اینها آثاری حماسی اند و معمولا «گروههای تولیدی بزرگی دست اندرکار تولیدشان هستند.
آنها به موضوعاتی می پردازند که می دانند خانواده ها می پسندند. به این ترتیب ، این برنامه ها جذابیت بسیاری دارند و می دانید که در ساعات پربیننده می شود آنها را مدام نمایش داد.
این احساس شجاعانه ای است. مضمون همیشه شما را جلب می کند.» در شرایطی که شبکه ها هر روز درگیر رقابت فزاینده ای می شوند و خود را با واقعیت های تجزیه مخاطبان تطبیق می دهند، تهیه کنندگان فیلمهای مستند تحت فشار قرار دارند تا رویدادهای چند رسانه ای حقیقی بسازند.
طرحهای مستندی مانند «اورست ماندگار» و «جنگ جهانی اول» نشان می دهند دیگر صرفا کافی نیست تا برنامه ای را روی آنتن بفرستیم و سپس به جستجوی درآمدهای مازاد از طریق ویدئوهای خانگی و کتاب بپردازیم.
پیتر گریمسدیل ، رئیس بخش گسترش ایستگاه های تلویزیونی در شبکه 4 انگلستان است. فرقی نمی کند وی برنامه های زنده را از پشت صحنه «برادر بزرگ» بخش کند، برنامه ای درباره اعماق دریا از شبکه ای دیجیتالی بخرد، یا سفر اکتشافی برای دستیابی به کشتی های غرق شده را از یک وب سایت بگیرد.
گریمسدیل می گوید مهم است که برنامه های پخش شده را به عنوان برنامه های مهم در نظر بگیریم. وقتی گریمسدیل در تابستان سال 2001 کارش را با ایستگاه و رسانه های چندگانه آغاز کرد، شبکه دست به کاوش در اعماق دریا زد تا از بازمانده های هود و بیسمارک ، دو کشتی جنگ جهانی دوم ، فیلمبرداری کند.
گریمسدیل ادامه می دهد: ما کارمان را با دو مستند جذاب شروع کردیم که در آنها یک گروه اکتشافی برای پیدا کردن لاشه کشتی ها به اعماق دریا می رود.
گریمسدیل می گوید: «وقتی دوربینی زیر آب دارید که تصاویر را مستقیما به کشتی مخابره می کند، چرا آنها را به وب سایت انتقال ندهید؛ ما تصمیم به بازاریابی برای این کار گرفتیم.
یک گروه معمولی خبری داشتیم که به بررسی رویدادهای خبری مهم ما می پرداخت . وقتی بازمانده های کشتی را پیدا کردیم ، خود به خود تبدیل به رویدادی خبری شد.» این مستندهای برنامه ریزی شده تلفیقی از تاریخ و اکتشاف بودند، ولی شبکه 4 بلافاصله دستمایه اثر را تغییر داد تا صرفا تبدیل به فیلمی شود که قرار است به اکتشاف بپردازد.
گریمسدیل می گوید: «چند ماه بعد، از آن دو مستند جذاب دیگر هم ساخته شد. نسخه اولیه به جای آن که دو نسخه نهایی را کم اعتبار کند آنها را تقویت کرد و ما با جمعی از بهترین مخاطبانی که تا حالا داشته ایم ارتباط برقرار کردیم.»

کاشفان چند رسانه ای

یکی از بلندپروازترین تهیه کنندگان مستندهای مربوط به رویدادهای مهم ، انجمن نشنال جئوگرافیک است. قابلیت انجمن مذکور در این عرصه با مستند «اورست ماندگار» مشخص می شود.
به گفته مک کی ، در این مجموعه تمام شاخه های انجمن دست به دست هم داده اند. این گروهها ضمن همکاری مجموعه متنوعی از رویدادها، پیشرفت ها و محصولات را برای طیف گسترده ای از رسانه ها پدید آوردند.
تقریبا یک سال پیش از این که مجموعه «زندگی پستانداران» از تلویزیون پخش شود، نمایشگاهی از حیات وحش در موزه تاریخ طبیعی لندن برپا شد. محور این نمایشگاه نمایش شیوه کار تصویربرداران مخفی بود، چنان که بازدیدکنندگان می توانستند ببینند که فیلمسازان تصاویر حیوانات وحشی را ثبت می کنند.
سایر نمایشگاه ها روی خود این پستانداران تاکید دارند. فیلم کوتاهی که از این مجموعه استخراج شده در اختیار موزه ها و هیاتهای مشاور قرار گرفته است. در ایالات متحده ، جایی که شبکه دیسکاوری شریک نشنال جئوگرافیک محسوب می شود، یک برنامه آموزشی هم برای مدارس تدارک دیده شده است.
او می افزاید که این پیشرفت های چندگانه به نحو فزاینده ای ابعادی مشترک می یابند. بی.بی.سی ورلد واید برای مجموعه «تاریخ طبیعی سیاره آبی» کنسرت هایی با اجرای ارکستر فیلارمونیک بی بی سی به رهبری جورج فنتون تدارک دید که موسیقی این مجموعه 8 قسمتی را تصنیف کرده است.
تید مارش می گوید: «تاریخ طبیعی...» با این روش جالب مخاطبان متفاوتی را جلب کرد. مجموعه «جنگ جهانی اول» که مقارن با نودمین سالگرد شروع جنگ در سال بعد بود، بر مبنای توضیحات و تفاسیر هیو استراکان ، استاد تاریخ مدرن در دانشگاه گلاسکو، ساخته شد.
ویلکاک ، از شرکت سادرن استار، می گوید: این محصول 10ساعته از نظر سبک شبیه به مجموعه «جنگ داخلی»، ساخته کن برنز، است.
وی ابراز امیدواری می کند که این برنامه مدت نمایشی همچون مجموعه کلاسیک «دنیا در جنگ» محصول تمس تلویژن ، در مورد جنگ جهانی دوم داشته باشد.
ویلکاک می گوید: «این تحلیلی ژئوپلتیک از رویداد است که هرکدام از ابعاد قرن بیستم را در قالبی خاص قرار می دهد و موقعیت دنیای امروز ما را تعیین می کند. قبل از این ، قراردادهای مهمی برای نشر این آثار بسته شده است.
هیواستراکان علاوه بر فعالیت های آکادمیک ، 3 کتاب در این زمینه نوشته که همه شان را انتشارات دانشگاه آکسفورد منتشر کرده است. به همین ترتیب ، کتابی هم برای کودکان در نظر گرفته شده.
به گفته ویلکاک ، این مجموعه بزرگترین تولید مشترک چنل فور با شرکتی است که در لندن قرار ندارد. ویلکاک می گوید: «این مجموعه با بودجه ای در حدود 7/2 میلیون پوند، یکی از بزرگترین برنامه های مستند ما از حیث بودجه و گستره کار است.
در واقع ، این نخستین برنامه تلویزیون واقعیت ماست که آشکارا در تمام فعالیت های تجاری مطرح می شود و برای ما عرصه جدیدی است.»

نغمه های اسکورسیزی

یکی از شبکه هایی که مستندهای مربوط به رویدادهای مهم را عرصه نوینی در کار خود می داند، شبکه امریکایی و دولتی دبلیو جی.بی.اچ در بوستون است که پاییز امسال مجموعه «بلوزها» را پخش می کند.
این مجموعه حاوی 7 قسمت 90 دقیقه ای ، ساخته کارگردان های مهم است و مارتین اسکورسیزی وظیفه مجری طرح را به عهده دارد.
کارگردان های این مجموعه ها شامل اسکورسیزی ، ریچارد پیرس («گام بزرگ به خانه» و «جهش ایمان»)، ویم وندرس («باشگاه اجتماعی بوئناویستا» و «پاریس تگزاس»)، کلینت ایستوود (پرنده) و مایک فیجیس (ترک لاس وگاس) هستند.
این فیلمها نقطه اوج یک مراسم یکساله است که با حمایت مالی فولکس واگن و شرکت اکسپرینس در سیاتل ، متعلق به پل آلن (همکار سابق بیل گیتس که مشترکا با او شرکت مایکروسافت را تاسیس کرد)، ساخته می شود.
هدف این است که آگاهی عموم از موسیقی بلوز و نقش آن در فرهنگ امریکایی و دنیای موسیقی برجسته شود. شروع این برنامه با یک کنسرت انتفاعی در تالار موسیقی ریدیوسیتی نیویورک در فوریه بود.
این کنسرت که در نیویورک تایمز و نشریات دیگر نقد شد، به وسیله آنتون فوکوآ (روز آموزش) فیلمبرداری شد تا بعدا پخش شود. شبکه هیستوری نیز وب سایتی برای برنامه ویژه و 2 قسمتی خود، «روسیه: سرزمین تزارها»، برنامه ریزی کرده است.
این برنامه به مناسبت سیصدمین سالگرد شکل گیری سن پترزبورگ ، در تمامی جهان پخش می شود. سن پترزبورگ شهری است که پتر کبیر در 1703 آن را بنا نهاد.
این اثر مستند به تاریخ روسیه از دوران حکمرانی ایوان مخوف در قرن شانزدهم تا دوران پتر کبیر، کاترین کبیر و نیکلای دوم می پردازد.
برخی دیگر از شبکه ها به جستجوی مستندهای مبتکرانه یا طرحهای تلویزیون واقعیت پرداخته اند؛ طرحهایی که فراسوی مفهوم متعارف مستند است.
امسال شرکت ان.اچ.کی ژاپن طرح «سفر به آینده» را اجرا می کند؛ طرحی که براساس یک کلاس درس سیار برای بچه ها در 8 کشور آسیایی شکل می گیرد.
«سفر به آینده» با 2 قسمت 45 دقیقه ای «مقدمه» آغاز می شود که در آن لستر براون ، دانشمند زیست شناس امریکایی ، حضور دارد.
طی اجرای این طرح حدود 48 میلیون دانش آموز در کشورهای خود درباره موضوعات زیستی آموزش می بینند و سپس سوار بر کشتی بوسی مارو می شوند که تجربیات اقیانوس پیمایی را به آنها می آموزد و شخصیت های برجسته این عرصه علمی نیز برایشان سخنرانی می کنند.