لیبی از نگاه غرب

بررسی مواضع غربی‌ها در تحولات لیبی در دو هفته اخیر بیانگر رویکردهای متناقض و چند گانه می‌باشد که در دو بخش قابل ارزیابی است. در روزهای نخست قیام مردم لیبی، دولتهای غربی از جمله آمریکا یا راه سکوت در پیش گرفته و یا خواستار برخی اصلاحات در ساختار سیاسی دولت قذافی به عنوان عاملی برای پایان اعتراض‌های مردمی شدند. آنها در مواضع خود عملا به حمایت آشکار و پنهان از قذافی پرداختند.

پس از گذشت چند روز و با شدت گرفتن اعتراضات مردم لیبی و اثبات شدن سقوط دولت قذافی در کنار موج گسترده درخواست افکار عمومی برای شکست سکوت جهانی در برابر جنایات صورت گرفته در لیبی، چرخشی آشکار در مواضع غربی‌ها صورت گرفت.

بازگشایی پرونده لیبی در شورای امنیت، مواضع تند مقامات غربی مبنی بر لزوم کناره گیری قذافی از قدرت نمودی از این رفتارها است. در این عرصه حتی اوباما رئیس جمهور آمریکا را که تاکنون سکوت کرده بود دیروز رسما خواستار برکناری قذافی شد.

مواضع چند گانه و متغیر غربی‌ها بار دیگر این اصل را آشکار می‌کند که ادعاهای بشر دوستانه آنها همچنان بر اساس منافع آنها تعریف می‌شود. آنها حقوق انسانی را بر اساس خواسته‌های سیاسی و اقتصادی تعریف و اجرا می‌کنند. لیبی از منظر جغرافیایی بویژه نزدیکی به دریای مدیترانه و نیز منابع نفتی برای غرب دارای اهمیت می‌باشد لذا آنها برای تامین این منافع ابتدا به حمایت از قذافی پرداختند و سپس با مشخص شدن سقوط وی، در اقدامی فریبکارانه به حمایت از قیام مردمی پرداختند. برخی این اقدام غرب را برگرفته از فشارهای مردمی و ناتوانی غرب در برابر آن می‌دانند که بیشتر جنبه فریبکارانه دارد.  

بسیاری از ناظران سیاسی رویکرد جدید غرب به لیبی را برگرفته از اهدافی خاص می‌دانند. برخی این اقدامات را تلاش غرب برای حفظ منافع اقتصادی بویژه در حوزه انرژی در لیبی می‌دانند. آنها با رویکرد به مردم برآنند تا در صورت تشکیل دولت جدید ضمن گنجاندن مهره‌های خود در این دولت منافع خود را نیز در منابع نفتی این کشور حفظ می‌کنند.

برخی ناظران سیاسی نیز رویکرد‌های غرب بویژه از طریق شورای امنیت به لیبی را برگرفته از سناریوی احتمالی برای حضور نظامی در لیبی به بهانه حمایت از حقوق بشر می‌دانند. این طرح بر اساس اصل تشکیل پایگاه نظامی در آفریقا تعریف می‌شود.

در مجموع مواضع غرب در قبال لیبی با هر هدفی که صورت گرفته باشد یک اصل را آشکار می‌سازد و آن عدم صداقت غرب در زمینه حقوق بشر می‌باشد که از آن با نام رسوایی جدید غرب می‌توان یاد کرد که نتیجه آن تشدید خشم و انزجار جهانی از این کشورها می باشد.