بازخوانی قصه جنگ و آزادگی

 قفسی برای پرواز با بازی بازیگرانی چون ثریا قاسمی، هوشنگ توکلی، شیرین بینا، امین زندگانی، بابک انصاری، اردلان شجاع‌کاوه و ... روایت دوگانه‌ای است از عشق یک پسر به دختری جنوبی. احسان با بازی امین زندگانی که در شهریار زندگی می‌کند در سفری که به خرمشهر دارد به عارفه (نفیسه روشن)‌ علاقه‌مند می‌شود. با شروع جنگ و محاصره خرمشهر احسان به دنبال یافتن عارفه به اسارت نیروهای عراقی درمی‌آید.

این مجموعه قصه خود را در 6 فاز داستانی روایت می‌کند و هر بخش آن با تداوم داستان، جمعی از بازیگران را به همراه می‌آورد. فاز اول سریال بیشتر به معرفی اعضای دو خانواده پرداخت و فراز و نشیب‌هایی را در مراوده بین خانواده دختر و پسر به تصویر کشید ولی آنچه به نوعی نقطه‌عطف و پیش‌برنده داستان بود شروع فاز دوم آن است که با اسارت احسان آغاز می‌شود.

احسان بعد از اسارت به قرنطینه برده می‌شود و اینجاست که گروه دوم بازیگران به ایفای نقش می‌پردازند. برخلاف اکثر آثاری که در مقوله دفاع مقدس و جنگ تهیه می‌شوند این سریال به جای پرداخت صرف به مساله جنگ، مسائل و حواشی قصه را نیز بررسی می‌کند و در واقع بستری را مهیا می‌سازد تا زمان و مکان مناسبی برای پرداخت شخصیت‌ها را در اختیار داشته باشد.این که مخاطب امروزی تلویزیون چقدر با ساخت مجموعه‌های جنگی ارتباط برقرار می‌کند سوالی است که باید تعمق بیشتری شود. آنچه بحث را بیشتر از سایر موضوعات حائز اهمیت می‌سازد نگاهی نو و تازه به ژانر جنگ است که باید دید تا چه اندازه قفسی برای پرواز را متمایز و متفاوت می‌سازد؟

به طور کلی مجموعه به نوعی دوپاره تلقی می‌شود و یکی از نکات منفی و قابل بحث آن کنار گذاشتن یک‌سری از شخصیت‌ها در محتوای داستان است. در شروع قسمت‌های آغازین، مخاطب ارتباط خوبی با شخصیت‌های قصه بخصوص خانواده احسان پیدا می‌کند و این یک‌باره کنار گذاشتن آنها ضربه بزرگی به داستان وارد می‌کند. داستان موقعیت بصری خوبی دارد و بسیار هوشمندانه داستان‌های فرعی را به محتوای اصلی قصه متصل می‌سازد، نکته بعدی ریتم داستان و کشش آن است که با نزدیک شدن به فاز دوم و شروع قصه اسارت به نحوی از تک و تا می‌افتد و دچار افت ریتم می‌شود. داستان قفسی برای پرواز خوب شروع شد بخصوص این که کشش و تعلیق موجود در سراسر داستان به موازات هم بخوبی پیش می‌رفت. بد نیست 2 نکته مثبت و بارز مجموعه را هم یادآور شویم، یکی از آنها محوریت موضوع و پرداخت جمعی به داستانک‌های موجود در آن است که برخلاف خیلی از مجموعه‌های کسل‌کننده امروزی تنها دیالوگ‌محور نیست، دیگر این که داستان بخوبی از فضای موجود در آن سود می‌برد و تصویر متفاوتی از موقعیت بصری درام فیلم ترسیم می‌کند.

تضاد بین ماندن و رفتن، جدایی یا همچنان عاشق بودن و جنگیدن با اسارت یا برای اسارت همه و همه مفاهیمی است که یوسف سیدمهدوی بخوبی در کنار هم جمع‌ آورده تا جنگ در ساختار و روایتی تازه و نو پس از سال‌ها از گذشت آن باز هم طعم شهادت و رنگ و بوی مقاومت آن سال‌ها‌ را به تصویر بکشد. قفسی برای پرواز قفسی است که بال در آن گشوده می‌شود تا در سفری به آن سوی سال‌ها، دلاوری و رشادت را دیگر بار در قاب شیشه‌ای تلویزیون به خاطر آورد. باید دید این قصه جنگی تا انتهای آن چگونه پیش خواهد رفت وقتی قصه جنگ و آزادگی دوباره از نو خوانده می‌شود.