جذابیت‌های علم

راز دندان‌های نیش مار

مارها دنیای پیچیده و مملو از ترس و هیجانی دارند. این حیوانات با تنوع زیستی خیره‌کننده‌شان همواره برای دانشمندان جای پرسش داشته‌اند، از ساختار بافت پوست بدنشان گرفته تا نحوه خزیدن روی سطوح مختلف. اکنون یکی از این معماها رمزگشایی شده است و آن چیزی نیست جز سرمنشا پیدایش و تکامل دندان‌های نیش این حیوان.

کد خبر: ۳۷۶۷۸۲

داستان از این قرار است که گروهی از دانشمندان موفق به کشف چند سری دندان با قدمت حدود 200 میلیون سال شده‌اند که به عقیده آنها مرتبط به نوعی حیوان از خانواده دایناسورها و کرکدیل‌هاست. کشف این دندان‌ها موجب شده دانشمندان نظریه‌های جدیدی درخصوص چگونگی پیدایش دندان‌های نیش مار ارائه کنند. شناسایی این دندان‌ها دانشمندان را بر آن داشته تا بیش از پیش بر این باور باشند که کانال‌های انتقال سمی که درون دندان‌های نیش مار وجود دارد از شیارهای موجود روی این دندان‌ها تکامل یافته‌اند. نکته جالب توجه این است که دانشمندان عمده اطلاعات خود درباره خزنده‌ای همچون Uatchitodon را که در دوره ترازیک زمین‌شناسی زندگی می‌کرده است، صرفا با بررسی دندان‌های کشف شده آن به دست آورده‌اند. این دندان‌ها شباهت زیادی به دندان‌های دایناسورها یا کرکدیل‌های غول‌پیکر دارند. در کشفیات اخیر دانشمندان تعدادی دندان به چشم می‌خورد که دو سری از آنها از همه جوان‌تر بوده و به حدود 220 میلیون سال پیش مربوط می‌شوند. نکته حیرت‌انگیز این است که این دندان‌ها دارای برجستگی‌هایی هستند که شباهت بسیار زیادی به کانال‌های سمی دندان‌های نیش مار دارند. در این میان یک سری دندان قدیمی‌تر نیز دیده می‌شود که شیارهایی با عمق‌های مختلف دارند، اما خبری از کانال‌های سمی در آنها نیست. اکنون دانشمندان به این یقین نسبی رسیده‌اند که دندان‌های نیش مار به طور کامل مستقل از دندان‌های گونه‌ای دایناسور موسوم به Uatchitodon تکامل یافته است. با توجه به این کشفیات جدید، دانشمندان خود را در برابر دنیای جدیدی از اطلاعات می‌بینند که با قرار دادن جزء به جزء آنها در کنار هم می‌توانند پازل‌های متعدد مربوط به ارتباط احتمالی دایناسورها با کرکدیل‌ها و مارها را شناسایی کنند. همواره در پس چنین یافته‌هایی، این پرسش هیجان‌انگیز مطرح می‌شود که آیا می‌توان گفت دایناسورها اجداد مارهای امروزی بوده‌اند؟