پنجره‌هایی رو به محرم

در این بین فرصت مناسبی است برای برنامه‌هایی که هرچند پیش از این با شاکله‌ای غیرمناسبتی روی آنتن قرار می‌گرفتند اما با فرارسیدن این ایام محتوای خود را در ظرف مناسبت نیز بیازمایند.

«پنجره‌های رو به مهتاب» عنوان یکی از شبانه‌های رادیو فرهنگ و در حقیقت برنامه‌ای است گفت‌وگو محور که در حوزه‌هایی چون هنرها و آیین‌ها، ضرب‌‌المثل‌ها، ایران فرهنگی، شاهنامه‌شناسی و فرهنگ مردم به سراغ اساتید صاحب‌نامی رفته و توانسته مخاطبان این رادیو را تا پاسی از شب با خود همراه سازد. این برنامه در ماه محرم، حال و هوایی متناسب با این فضا به خود گرفته و با نقبی به گذشته تاریخی ایران و تفحص در فرهنگ، هنر و ادبیات این سرزمین مراسم آیینی بر جای مانده از نسل‌های گذشته را برای شنونده‌های امروز، بازشناساند.

حمیدرضا هدایتی‌راد که اجرا و سردبیری این برنامه را برعهده دارد، هر شب با دعوت از اساتیدی چون، دکتر جنیدی، قطب‌الدین صادقی، قدمعلی سرامی، بلخاری و ... تلاش می‌کند تا مباحث فرهنگی را خاصه در ایام محرم با دیدی ظریف و جزئی‌نگر در اختیار مخاطب قرار دهد.

وی معتقد است: «در برنامه پنجره‌های رو به مهتاب بیشتر تلاش می‌کنیم تا به بازنمایی نمادها بپردازیم. مثلا وقتی برنامه با حضور دکتر قطب‌الدین صادقی به بحث هنرها و آیین‌ها می‌پردازد، به هنرهای اصیل ایرانی نظر می‌کنیم که ریشه در فرهنگ و تاریخ ما دارد. خاصه در بحث ایام محرم، به نمادهای مخصوص عزاداری مثل علم، پرچم و ... می‌پردازیم. مثلا تیغه‌ها و پرهای متصل به علم هریک نمادی از سربازان سپاه امام حسین(ع)‌ هستند و حتی درخصوص مقدمات نذری به بحث می‌پردازیم؛ مثل این که دیگ‌هایی که در گذشته در آن به پخت‌وپز می‌پرداختند، از اشکال و المان‌های تاریخی و هنری ـ که با دیدی هنرمندانه روی آنها تراش خورده‌ـ پر بوده است. در حقیقت به این نکته می‌رسیم که گذشتگان ما هنر را وارد زندگی‌شان می‌کردند یا بهتر بگویم در هنر زندگی می‌کردند.»

رسوم و فرهنگی که از دیرباز در میان گذشتگان ما رواج داشته در برخی مقاطع تاریخی به دست فراموشی سپرده یا در گذر سالیان و دگرگونی که جامعه در جدال برای پیشرفت نیازمند آن بوده، با تغییرات بسیاری روبه‌رو شده است. در این بین رسوم آئینی و مذهبی همچنان پابرجاست و شاید بتوان دلیل را در بستری عرفانی ـ مذهبی دانست که ریشه در باورهای مردم ایران دارد و رادیو فرهنگ یا دقیق‌تر،‌ «پنجره‌های رو به مهتاب» تلاش می‌کند تا این پیشینه تاریخی را در ذهن شنونده‌های جوان خود جلوه‌گر کند.

در حالی که بسیاری از اندیشمندان و کارشناسان حوزه دین تلاش می‌کنند، تا واقعه عاشورا و مفاهیم نهفته در آداب مذهبی ایام محرم و صفر را به نحوی کاربردی برای جوانان عرضه دارند، پوسته ظاهری جامعه درگیر مناسکی است که هرچند در جای خود ارزشمند و در خور تفکر است، اما با نگاهی افراطی می‌تواند از توجه به ماهیت و درون‌مایه غافل شود، اما آیا رادیو به عنوان رسانه در سطح فعلی می‌تواند در خصوص بازشناسایی فرهنگ صحیح و اصیل ایرانی درخصوص عزاداری‌ها مخاطب و خاصه جوانان را همراهی نماید؟

سردبیر «پنجره‌های رو به‌ مهتاب» معتقد است: «نمی‌توانم پاسخ روشنی به این سوال بدهم چون نیازمند بحث‌های پایه‌‌ای است، اما به عنوان یک برنامه‌ساز و کسی که این حرفه را از تلویزیون آغاز کرده است، تصور می‌کنم که رادیو بسیار عمیق و مفهومی‌تر به این مساله می‌پردازد و... از طرفی شخصا به مخاطب به عنوان فردی که روبه‌روی تلویزیون بنشیند فکر نمی‌کنم و در سال‌های برنامه‌سازی‌ام همواره مخاطب را به صورت کسی در ذهن داشتم که رادیویی در دست دارد و آن را نزدیک گوشش گرفته و در حقیقت مخاطبی پویاست. یعنی رادیو به عنوان یک رسانه و نزدیک به جسم و روح او است.»

«پنجره‌های رو به مهتاب» در مدت زمانی که روی آنتن رادیو فرهنگ قرار دارد، مخاطبانی را در داخل و خارج ایران به خود جلب کرده است. برنامه‌‌ای که به نظر می‌رسد با وجود بحث‌های گفت‌وگو محور و حضور اساتیدی بنام در حوزه‌های تخصصی خود، مفاهیمی ارزشمند از گذشته ایران را در اختیار شنونده قرار می‌دهد. شنونده‌هایی که به گفته سردبیر برنامه گاه از نوجوان 10 ساله تا افراد مسن هستند و با نظرات خود و پرسش‌های بجایی که طرح می‌کنند، محور بحث‌های برنامه را به سمت و سویی مخاطب‌پسند هدایت می‌نمایند.

هدایتی راد می‌گوید: «هر کدام از عزیزانی که در پنجره‌های رو به مهتاب در بخش‌های خاصی حضور می‌یابند کاملا محیط به بحث هستند و بنده تا حد امکان تلاش می‌کنم تا فضا برای ارائه کار این دوستان فراهم باشد و فکر می‌کنم مجری علاوه بر هدایت بحث وظیفه دارد زبان پرسشگر مردم باشد نه این که با سوالات نابجا وسط صحبت‌های کارشناس برنامه بپرد یا این که خود را عالم بر بحث نشان دهد و به طور کلی ضرباهنگ برنامه پنجره‌ای رو به مهتاب به گونه‌ای است که خود ما که در استودیو حضور داریم متوجه گذر زمان نمی‌شویم چراکه مباحث آنقدر شیرین و مفاهیم گسترده است که برنامه در مسیر سیال خود جریان می‌یابد و مخاطب نیز خودش را بسیار به برنامه‌سازان نزدیک می‌بیند. دوستان کارشناس من هم با وجود این که از اساتید بنام هستند، کلام را به ساده‌ترین شکل ممکن، همه ‌فهم، مستقیم و دوستانه انتقال می‌دهند».

گفتنی است پنجره‌های رو به مهتاب روزهای شنبه تا چهارشنبه از ساعت 30/21 تا 23 از رادیو فرهنگ پخش می‌شود.