کدوم یکی بهتره؟

در چنین مواقعی است که پدر و مادر وسوسه می‌شوند بچه‌ها را با هم مقایسه کنند: «به دور و برت نگاه کن. چقدر اتاقت رو به هم ریختی. چرا نمی‌تونی مثل خواهرت باشی؟» یا «از برادرت یاد بگیر. اون می‌دونه چطوری باید رفتار کنه.»

غافل از این‌ که چنین مقایسه کردن‌هایی حس رقابت را میان آنها افزایش می‌دهد، البته نه رقابتی مثبت بلکه حس برنده یا بازنده بودن. شما با این کار، خواهرها و برادرها را مقابل یکدیگر قرار می‌دهید و به نوعی به آنها نشان می‌دهید دیگری ارزش بیشتری دارد.

با این‌که پدرها و مادرها اغلب سعی می‌کنند این رفتار را نداشته باشند، اما در بهترین شرایط هم گاهی ناخواسته این مقایسه‌ها صورت می‌گیرد.

یک بار مادری دختر کوچکش را صدا کرد و گفت: «چقدر اتاقت نامرتب است! اتاق خواهرت را ببین. همه چیز سرجایش است. توی اتاقت بمان و اینجا را مثل اتاق او تمیز کن.»

دخترک هم در اتاق ماند و آنجا را تمیز کرد. در ظاهر به نظر می‌رسد این مقایسه نتیجه‌ای مثبت داشته است، اما بیایید کمی دقیق‌تر به مساله نگاه کنیم. فکر می‌کنید در ذهن دخترک چه گذشته: «آفرین به خواهرم. من چقدر خوش شانسم که خواهری مثل او دارم. از این به بعد من هم سعی می‌کنم مثل او باشم.» یا «او همیشه باعث دردسر من است. کاش اصلا خواهری نداشتم.»

اگر از نگاه کودکان به این مقایسه‌ها توجه کنیم، بهتر متوجه شرایط می‌شویم.

احساس خصومتی که کودک نسبت به خواهر یا برادرش ـ البته بعد از مقایسه شدن ـ‌ پیدا می‌کند، می‌تواند روابط آنها را با مشکل روبه‌رو سازد. احساسات خوب آنها با خشم و سرخوردگی جایگزین شده و گاهی نیز حتی حس انتقامجویی به وجود می‌آید. از همه بدتر، کودک می‌آموزد ارزش خود را در رابطه با رفتار و صفات خواهر یا برادرش ارزیابی کند.

بنابراین می‌بینیم بهتر است اگر به جای مقایسه کردن بچه‌ها، تنها انتظارات خود را به آنها بگوییم بدون کوچک‌ترین اشاره‌ای به خواهر و برادر.

ما بچه‌ها را با هم مقایسه می‌کنیم چون فکر می‌کنیم این شیوه‌ای موثر برای ایجاد انگیزه است. در حالی که در این شرایط انگیزه بچه‌ها کمتر هم می‌شود. کودکی که اعتقاد دارد توانایی او مثل خواهر و برادرش نیست، دست از سعی و تلاش بر می‌دارد.

با حذف مقایسه کردن، برقراری ارتباط موثر ممکن شده و روابط خواهر و برادر نیز بهبود می‌یابد.