نمایه ناشران، لطفا!

روزی که وزیر و هیات همراه به گتوند رفتند تا به خوشی و خرمی آرامگاه قیصر امین‌پور، شاعر نازنین و بزرگ روزگار ما را افتتاح کنند، کمتر کسی فکر می‌کرد طراحی بنای مقبره بزودی جنجال‌ساز شود.

بلافاصله پس از افتتاح بنا، عکس‌هایی از بنای کشته‌شدگان عراقی در جنگ تحمیلی که در زمان حکومت دیکتاتوری عراق ساخته شده، در فضای مجازی منتشر شد که شباهت‌های آشکاری با بنای یادبود قیصر امین‌پور داشت.

حسین خسروجردی، هنرمند نام‌آشنا و طراح این بنا که دوستی دیرینه‌ای با قیصر داشته است در گفت‌وگو با سایت فرهنگخانه، شباهت میان طرح بنای قیصر و نماد عراقی‌ها را پذیرفته؛ اما گفته است این شباهت ناخواسته بوده و در زمان طراحی بنا از وجود چنین بنایی در عراق بی‌خبر بوده است.

در حالی که خود خسروجردی، شباهت طرح خود با نمونه عراقی‌ها را بصراحت تایید کرده است، مدیر پروژه‌ مقبره قیصر امین‌پور به ایسنا گفته است: اساسا شباهتی میان اثر طراحی ‌شده از سوی استاد خسروجردی و یادمان مشابه کار شده در عراق وجود ندارد و به هیچ وجه به دنبال ارائه جوابیه نیستیم.

احمد طلایی با بیان این که من ماکت کار شده در عراق را به طور تصادفی در جمعه‌ بازار دیدم و آن را خریدم و به هیچ وجه شباهتی میان این دو کار وجود ندارد، تاکید کرده است: اساسا چنین چیزی در ذهن طراح نبوده که مشابه اثر در جایی کار شده باشد و به هیچ وجه هم به دنبال جواب دادن به شایعه‌ها نیستیم؛ زیرا در این اثر، تنها می‌توان شاهد اشاره‌های معنوی بود و ویژگی‌های آن کاملا با آن کار متفاوت است.

خسروجردی که مدتی است در لندن ساکن است، دراین‌باره گفته است: ماجرای این دو بنا مثل دو برادر دوقلوست که گرچه از نظر ظاهر کاملا مشابهند؛ اما در اغلب موارد، شخصیت و تفکرات کاملا متفاوتی دارند و راه‌های جداگانه‌ای را در زندگی پیش می‌گیرند.

جایزه‌های ادبی در کشور ما همیشه حاشیه‌های عجیب و غریبی داشته‌اند. هنوز حاشیه‌های جایزه ادبی نیما که مدت‌هاست برگزار شده، ادامه دارد. چندی قبل جایزه گام اول نیز برگزار شد و سایت آرت‌نا به سراغ داوران این جایزه ادبی رفته است که بشدت معتقدند این جایزه محل قضاوتی صادقانه و دور از رابطه‌بازی است و البته قضاوت دراین‌باره با داوران نیست، بلکه با مردم و مخاطبان است. عباس تربن، یکی از داوران این جایزه بوده است که ضمن نارضایتی از آشفتگی بازار کتاب و ناخالصی صفحه‌های ادبیات مطبوعات، به تمجید از جایزه‌ای که داور آن بوده است، پرداخته و گفته است: این می‌تواند فرصتی برای چهره‌های جوانی باشد که در رابطه‌بازی صفحه‌های ادبیات مطبوعات بخصوص در بخش بزرگسال، شانسی برای معرفی خود و شعرشان به دست نیاورده‌اند.

البته او بلافاصله از برگزیده این جایزه تمجید کرده و درباره وی گفته است: فکر نمی‌کنم هر مولف کتاب ‌اولی تازه‌کار باشد؛ مثلا برگزیده‌ بخش شعر نوجوان جشنواره‌ این دوره، سال‌هاست که در مطبوعات کودک و نوجوان مطلب منتشر می‌کند و اهالی جدی این حوزه او و آثارش را بخوبی می‌شناسند. مشخص نیست این برگزیده جایزه گام اول هم که دستی در مطبوعات دارند، به رابطه بازی در صفحه‌های ادبیات مطبوعات آلوده هستند یا این که به دلیل جایزه‌ای که گرفته‌اند، تطهیر شده‌اند؟

کاظم رستمی که داور شعر در بخش بزرگسال بوده است، درباره کیفیت آثار گفته است: اگر مبنای کیفیت را تعریف دوستان و استادان مدرن و آن‌طرف‌تر از مدرن بدانیم که در نهایت، شعر را هنری تصویری و انیماته تعریف می‌کنند و به‌زعم فقیر، شعر فارسی را از هویت خودش یعنی کلمه، تهی و مبدل به چیزی می‌کنند که در آن، اصالت با وهم نفسانی است و باید گفت که‌ ای بدک نیست و کیفیت را متوسط به سمت پیشرفت یافتم؛ اما براساس تعریفی که فقیر از شعر دارم و کیفیت را بر آن مبنا می‌سنجم (که تعریفی ناظر بر اصالت زبان فارسی و روح زبان ـ به معنای محتوا که تعریف آن مفصل است) کیفیت را بسیار نازل یافتم. اگرچه این داور جایزه، در گام اول درباره تعریف کیفیت توضیح روشنی ارائه نکرده است، اما جا داشت به این پرسش پاسخ می‌گفت که چگونه کسی بدون داشتن کتاب مستقل شعر، آثار دیگران را داوری می‌کند یا خبرهایی که درباره حذف یکی از کتاب‌های تقدیری در آخرین لحظات به گوش می‌رسد تا چه حد صحیح است؟

جایزه ادبی دیگری که در این هفته خبرساز شد، جایزه ادبی گلشیری بود که نامزدهای خود را در اطلاعیه‌ای معرفی کرد.

براساس این اطلاعیه در بخش رمان شامل داستان بلند و مجموعه‌ داستان‌های به هم پیوسته 2 کتاب از نشر ققنوس و 4 کتاب از نشر چشمه و در بخش یک رمان از نشر افق، یک رمان از نشر ثالث و 4 رمان از نشر چشمه به عنوان برگزیدگان مرحله نهایی این جایزه معرفی شده‌اند. به نظر می‌رسد جایزه یادشده از سال آینده بهتر است نام خود را به جایزه ادبی ناشران 4 گانه تغییر دهد تا بتوان قضاوت بهتری درباره عملکرد آن داشت. برگزارکنندگان این جایزه شاید از تعداد ناشران فعال در عرصه ادبیات کشور اطلاع درستی ندارند که همیشه داوری‌هایشان در همین محدوده می‌چرخد. بد نیست کسی همتی کند و یک نسخه نمایه ناشران را برای دوستان تهیه کند.

آرش شفاعی / جام جم