وقتی قهرمان آسیا کارگری را ترجیح می‌دهد

وقتی کریمی رئیس فدراسیون و همکارانش این پروژه را مطرح کردند خیلی‌ها آن را مورد تمجید قرار دادند و بر اجرای آن پافشاری کردند. آن روزها کمتر کسی سراغ ضمانتی برای اجرای این پروژه رفت و فدراسیون هم به آینده‌ای بهتر دل بست. بی‌شک با اجرای خوب این طرح و پروژه‌های اینچنینی دغدغه‌ها برای پیدا کردن جانشینان نسل طلایی کنونی به حداقل خواهد رسید، نسلی که به دوران افول خود نزدیک و نزدیک‌تر می‌شود و بر نگرانی‌ها می‌افزاید! از شروع این طرح زمان کمی نمی‌گذرد و به نظر فرصت برای فدراسیونی‌ها چندان هم محدود نبوده است، به همین خاطر انتظار‌ها بر این است تا برآیند این پروژه نمود بیشتری پیدا کند، اما وقتی به حضور کمرنگ تیم دوومیدانی ایران در المپیک نوجوانان در سنگاپور توجه کنیم می‌توانیم بهتر در مورد استعدادیابی در دوومیدانی بحث کنیم.

المپیک پکن که مدت خیلی زیادی هم از برگزاری آن نمی‌گذرد در حالی برای دوومیدانی ایران به پایان رسیده بود که تیم کشورمان 7 سهمیه در آن داشت که به لحاظ کمی یک دستاورد خوب برای دوومیدانی ایران به شمار می‌رفت. این در حالی است که دو سال پس از آن تیم نوجوانان کشورمان فقط محمدرضا وظیفه‌دوست را به عنوان نماینده ایران به المپیک سنگاپور می‌فرستد. آیا داشتن تنها یک نماینده در المپیک نشاندهنده موفقیت در استعدادیابی است؟ اگر اینچنین است پس چرا نتوانستیم نفرات بیشتری در این آوردگاه بزرگ داشته باشیم؟

علیرضا رضایی، دبیر فدراسیون دوومیدانی در پاسخ به این پرسش به «جام‌جم» می‌گوید: البته ما هم از این‌که نتوانستیم همه سهمیه‌ها را کسب کنیم ناراضی هستیم. با این حال من فکر می‌کنم می‌توانستیم 3 سهمیه داشته باشیم. یک مقدار اتفاقات ناخواسته به ضررمان تمام شد! حسن تفتیان که الان رکوردش 54/10 است آن موقع با یک صدم اختلاف به نفر سوم باخت و نتوانست به المپیک برود. او می‌توانست نماینده دوم ما در سنگاپور باشد.

نفر سوم هم فردی به نام کارگرنژاد بود که سال گذشته در مسابقات قهرمانی آسیا دوم شده بود، اما متاسفانه هنگام برگزاری مسابقات انتخابی از طرف استان مربوطه‌اش عنوان شد که قادر به همراهی تیم ملی نیست و در همان نوجوانی دوومیدانی را کنار گذاشته است. ظاهرا پدرش گفته است که بهتر است برود کار کند، نیازی به ورزش کردن نیست!

دبیر فدراسیون دوومیدانی در پاسخ به این پرسش که چرا برای حفظ این استعداد تلاش‌های لازم صورت نگرفته است، می‌افزاید: ما با مدیرکل تربیت بدنی خوزستان صحبت کردیم، نامه هم زدیم ولی تلاش‌هایشان جواب نداد. ظاهرا پدرش در یک مرکز کارگری در اطراف ماهشهر کار می‌کند که گفته پسرش هم باید کار کند. اگر کارگرنژاد می‌رفت، جزو نفرات محرز ما بود.

این مقام مسوول در فدراسیون دوومیدانی در دفاع از عملکرد این فدراسیون در استعدادیابی به عملکرد جوان‌ها در مسابقات آسیایی اشاره می‌کند و عنوان می‌کند که کسب 8?مدال در این رقابت‌ها نشان از موفقیت در پرورش استعدادها دارد.

رضایی می‌گوید: همین‌ها هم نوجوان بودند که به رده جوانان صعود کردند و مطمئن باشید اگر برنامه‌های ما به اجرا در آید پشتوانه خوبی پشت سر این نسل ایستاده است.

دبیر فدراسیون دوومیدانی در نهایت اعتراف می‌کند که از استعدادیابی و پرورش آنها ناراضی است.

عیدی علیجانی، نایب‌رئیس فدراسیون دوومیدانی و مدیر تیم‌های ملی ایران نیز در مواجهه با پرسش «جام‌جم» تاکید دارد که از طرح استعدادیابی در این فدراسیون راضی نیست! وی البته مهم‌ترین علت خود را در کمبودهای مالی جستجو می‌کند و توضیح می‌دهد: این طرح روی کاغذ آمد و خوب هم بود. ما از 12هزار نفر هم تست گرفتیم که باید غربالگری انجام می‌گرفت و استعدادها جذب مراکز می‌شدند اما پول نداشتیم. ما مراکز منطقه‌ای داشتیم، مشکلی به لحاظ نیروی انسانی هم وجود نداشت و از برخی کارشناسان آموزش پرورش که با ما همکاری نکردند و نتوانستیم حقوق آنها را پرداخت کنیم عذرخواهی می‌کنم.

ما اعتبارات سالانه داریم که به صورت مصوب می‌دهند، اما کامل نیست و اکثرا هم 80 یا نهایتا 85 درصد بودجه را پرداخت می‌کنند. با این حال حجم کار در دوومیدانی بسیار بالاست. ما اعزام‌های زیادی داریم و اردوها هم کم نیستند. از طرفی نتایج را هم به روز می‌خواهند.

وی با طرح این نکته که طرح استعدادیابی زمانبر بوده و دستکم به 8 تا 12 سال فرصت احتیاج دارد خاطرنشان کرد که بیشتر مسوولان نتیجه‌گرا هستند و به همین خاطر کمتر تحمل چنین زمانی را دارند. برای همین است که به شیوه‌های گلخانه‌ای دل می‌بندند. علیجانی در بخش دیگری از حرف‌هایش می‌گوید: اصولا برای کشف و پرورش استعداد‌ها 3 روش مدنظر قرار می‌گیرد. یکی آنکه باید از طریق آموزش و پرورش به کشف آنها پرداخت. شیوه دوم پیدا کردن آنها در مسابقات آموزشگاه‌هاست و روش سوم در جشنواره‌هاست. در مسکو همه ساله در جشنواره دوومیدانی هر بار بیش از 500 هزار نفر گردهم می‌آیند و از بین آنها نفرات را
انتخاب می‌کنند.

بدون جایگاه در بزرگسالان

نکته‌ای که در این بین مطرح است، به دور ماندن بسیاری از این چهره‌های جوان مورد توجه فدراسیون از تیم بزرگسالان برمی‌گردد. البته نایب رئیس فدراسیون معتقد است که تنها در برخی از مواد جوان‌های تحت پوشش فدراسیون نتوانسته‌اند به تیم ملی راه پیدا کنند که دلیل آن هم به قدرتمند بودن اعضای تیم ملی در آن مواد برمی‌گردد که به نظر توجیه منطقی نیست، زیرا در صورت اجرای یک برنامه مدون باید استعدادهای تحت پوشش فدراسیون به رکوردهای لازم دست یابند و جایگاه خود را در رده بزرگسالان هم پیدا کنند.

مجید کیهانی، کارشناس دوومیدانی در زمینه طرح‌های استعدادیابی در دوومیدانی معتقد است به واقع چنین طرحی وجود ندارد و کسی هم پیگیر آن نیست.

وی می‌گوید: به نظر من این طرح‌ها فقط روی کاغذ وجود دارد و عملیاتی نمی‌شود. دبیر فدراسیون از تیم جوانان تمجید می‌کند و مدعی است که یک نسل طلایی در راه است. این تیم 8 مدال در مسابقات آسیایی کسب کرد اما مگر در دوره قبل که در اندونزی برگزار شد تیم ما پنج، شش مدال کسب نکرد؟ یا در دو دوره قبل که ماکائو میزبان بود هم تیم ما همین تعداد مدال نگرفته بود؟

در مجموع چیزی حدود 17 مدال در این 3 دوره در رقابت‌های پایه‌ها کسب کردیم، اما چند نفر از این تعداد توانستند به تیم ملی راه پیدا کنند؟ اگر امیر مرادی را که به واسطه برادرانش جذب این رشته شده است و سجاد هاشمی و کیوان قنبرزاده را کنار بگذاریم کدام نفرات به تیم ملی پیوستند؟

همیشه یک نسل بوده که به صورت پراکنده جذب تیم‌ملی شده‌اند. در برخی زمان‌ها در پرتاب‌ها خوب بودیم و در بعضی زمان‌ها هم در دوهای نیمه استقامت. وی در ادامه صحبت‌هایش به نکته جالبی اشاره می‌کند: ماده 800 متر همیشه نقطه قوت ما بوده است، درست مثل 1500 متر. در پرتاب‌ها هم که همیشه به آن توجه داریم نیز مثل این دو ماده نتوانستیم در جوانان آسیا موفقیتی داشته باشیم. این می‌تواند زنگ خطری برای دوومیدانی ایران باشد چون که همیشه در مواد نیمه استقامت و پرتاب‌ها توانسته‌ایم حرف‌هایی برای گفتن داشته باشیم. بنابراین اگر در امر استعدادیابی موفق بوده‌ایم پس چرا نقطه قوت ما به ضعف بدل شده است؟

این کارشناس در ادامه صحبت‌هایش می‌گوید: من نمی‌گویم تلاشی صورت نگرفته است اما به هر حال بعد از چند سال باید حاصل این فعالیت‌ها را در تیم ملی ببینیم. مثلا از بین 17، 18 نفری که در پایه‌ها مدال می‌گیرند دستکم 10 نفر باید به تیم ملی برسند اما آیا این اتفاق افتاده است؟ الان حدادی و برادران صمیمی را کنار بگذاریم آیا جانشینانی برای این قهرمان‌ها داریم؟

این‌که همه فعالیت‌های فدراسیون دوومیدانی در زمینه استعدادیابی را نفی کنیم منصفانه نیست اما نکته قابل ذکر این است که این موضوع به آن صورت که عنوان می‌شد به اجرا در نیامده است و کمبودها در بعضی موارد به مرحله هشدار رسیده است. بی‌شک مشکل مالی در تمام فدراسیون‌ها وجود دارد، اما برای تامین آن باید چاره‌ای اندیشید و به کمک‌های سازمان تربیت بدنی دل خوش نبود.

علی رضایی / جام‌جم