در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
چه شد که به فکر برگزاری نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس افتادید؟
ما در این مجموعه به دنبال این هستیم که فقط به کمیت چاپ آثار دفاع مقدس فکر نکنیم و کیفیت را هم در طول کمیت بالا ببریم. چاپ کتاب خیلی خوب است و ما در حالی که به دنبال جذب نویسندگان و مولفان برای نگارش آثار خوب دفاع مقدس هستیم باید تمهیدی را میاندیشیدیم که همزمان فرهنگ کتابخوانی و آشنایی با کتاب را هم در جامعه گسترش دهیم. قبل از تالیف و چاپ مهمتر خوانده شدن کتاب است. ما دنبال این نیستیم که فقط کتاب چاپ کنیم و آن را هدیه بدهیم. من به یکی از کشورهای سرمایهداری سفری کردم و در روز تعطیل یعنی یکشنبه بعدازظهر به دنبال یک کتابفروشی رفتم (در حاشیه بگویم که ما باید در عین حالی که از بدیها و سیاستهای غلط کشورهای غربی انتقاد میکنیم از نکات مثبت و سازنده آنها هم بهره ببریم و کارهای خوب آنها را هم در نظر بگیریم و منصفانه قضاوت کنیم.) یک کتابفروشی بزرگ مثل یک سوپرمارکت عظیم عصر روز تعطیل باز بود و در ورودی این فروشگاه سبد گذاشته بودند تا مردم با سبد کتاب بخرند برای رفتن توی این کتابفروشی ازدحام بسیاری بود و خریداران با سبد و چرخ دستی کتاب خریده بودند من از استقبال مردم از کتابها تعجب کردم، جالب این بود که آنها خیلی هم به کیفیت چاپ و عرضه کتاب اهمیت میدادند و با بهترین چاپ و ورق بسیار نازک با قیمت نازل به مخاطبان عرضه میکردند. حتی وزن کتابها هم کمتر بود.
باور کنید فضای خوب، تنوع، چینش کتاب وفضایی که در یک کتابفروشی به وجود آورده بودند باعث لذت مردم میشد و این یکی از ابزارهای ترغیب مردم به کتاب و کتابخوانی است.
هدف اصلی شما در برگزاری نخستین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس چیست؟
نکاتی که گفتم اشارهای بود به این که ما باید زمینه و بستری را فراهم کنیم تا کتاب دفاع مقدس که اکنون ما متولی آن به حساب میآییم با بهترین شکل و کیفیت به مردم عرضه شود برای این که این زمینه را فراهم کنیم، ابتدا باید برنامههایی را ترتیب دهیم که بین مردم و این کتابها پیوندی برقرار کنیم و به قول معروف زمینه را برای آشنایی مخاطب در سطح گسترده با آثار منتشره دفاع مقدس فراهم کنیم . ما به این فکر کردیم که چطور باید به این هدف برسیم. ما باید چنان واقعگرایانه با دفاع مقدس برخورد کنیم که جوان نسل امروز بتواند با انسانهای درگیر و رزمندگان جبههها همذات پنداری کند. در سالهایی که گذشت تصویری از رزمندگان به مردم ارائه شد که جوان امروز میپندارد که او فرشته بوده است و نمیتواند ارتباط منطقی با رزمندگان برقرار کند. ما باید این تصور رایج را تغییر دهیم و به نسل امروز نشان دهیم که جوانان نسل دفاع مقدس هم مثل خود آنها بودهاند و مثل همین جوانهای امروز کشتی میگرفتهاند، بازی میکردهاند، شاید شیشه میشکستهاند یا شیطنت میکردهاند یا حتی از روی بغل دستی تقلب هم میکردهاند ولی شرایط به وجود آمده و غیرت و تعصب و بصیرت آن جوان را تحریک کرده است. این جوان نمیتوانسته ببیند که به شهر وکشورش حمله شده و ناموس کشورش را به آسانی مورد تجاوز قرار دادهاند و رفته تا از ارزشهای کلانتری دفاع کند.
جوان زمان انقلاب و جنگ ویژگی خاصی جز بصیرت نداشته است، اگر با هم محلیاش بر سر یک توپ دعوا میکردهاند دیده که با توپ جنگی به شهرهای کشورش حمله کردهاند. احساس کرده که تمامیت نظام به خطر افتاده است و رفته تا از این نظام دفاع کند و اختلافات داخلی را کنار گذاشته است.
اختلافات در آن دوره هم بود، دقیقا مثل همین شرایط امروز. مثلا روزنامه جمهوری اسلامی را ببینید، روزنامه انقلاب اسلامی هم بود بنیصدر 11 میلیون رای آورده بود. آن روزها هم اختلافات بسیاری بود ولی به واسطه تهاجم فیزیکی عراق به مرزها، جوانان این اختلافها را به کناری گذاشتهاند و برای دفع تهاجم بیگانه متحد شدهاند و به جبههها رفتهاند.
همه هم و غم ما این است که کتاب دفاع مقدس فقط یک داستان یا رمان یا خاطره نشود، در حالی که همه اینها خوب است ولی در خلال این روش نگارش به این محتوا هم برسیم که از این نسل الگو بگیریم.
هدف عمده ما این است که ما مردم را به سمت و سویی سوق دهیم که آنها برای خرید کتاب دفاع مقدس پول بدهند و از آن استقبال کنند ولی ما در این نمایشگاه تمهیداتی اندیشیدهایم تا برگزاری این نمایشگاه زمینه رسیدن به این هدف را فراهم کنیم.
ما دلمان میخواهد به جایی برسیم که مردم بین یک تیشرت و یک کتاب دفاع مقدس یا هر کالایی با کتاب دفاع مقدس آن را برگزینند. ما در این نمایشگاه یارانهها و تسهیلاتی را فراهم میآوریم تا در طول زمان و در سالهای بعدی مردم را به سمتی هدایت کنیم که با خرید آثار دفاع مقدس از این گونه کتابها استقبال کنند. امسال ما تخفیفها و تسهیلاتی را در این نمایشگاه داریم، اما برای سالهای بعد توقع داریم با کار مداوم مردم را به این ارتباط تشویق کنیم و بتوانیم بین کتابهای دفاع مقدس و مردم پیوندی واقعی ایجاد کنیم.
چه برنامههایی را برای نخستین نمایشگاه ملی دفاع مقدس و رسیدن به اهداف تعیین شده دارید؟
این نمایشگاه اختصاصی است که نخستین برنامه برای جمعآوری ناشران آثار دفاع مقدس و کتبچاپ شده در این زمینه در قالب یک نمایشگاه عمومی به شکل ملی است. چنانچه میدانید قریب 8 هزار عنوان کتاب دفاع مقدس تاکنون به چاپ رسیده که از میان آنها 5 هزار عنوان در این نمایشگاه عرضه خواهد شد، نقل است که تاکنون 500 ناشر در زمینه دفاع مقدس آثاری چاپ کردهاند که گاه برخی از آنان تعداد محدودی کتاب چاپ کردهاند و برایشان صرف نداشته تا در نمایشگاه غرفهای بگیرند و چند کتاب دفاع مقدس را بفروشند، بنابراین از ناشرانی که کتابهای زیادی در این عرصه چاپ کردهاند دعوت کردهایم تا غرفه بگیرند و آثارشان را به مخاطبان عرضه کنند. ما تاکید داشتهایم که فقط کتابهای دفاع مقدس در غرفهها عرضه شود و در کنار آن کتابهای دیگر مثلا در زمینه مذهبی یا... ارائه نشود، بنابراین 80 ناشر عمده داوطلب شده و غرفه دریافت کردهاند تا در نمایشگاه شرکت کنند.
این نمایشگاه بعدازظهر پنجشنبه اول مهر ماه آغاز به کار کرده و 9 روز به طول میانجامد و قدمهای مثبتی برداشته شده تا مردم با تالیفات دفاع مقدس آشنا شوند، ناشران تخفیفهای ویژهای در نظر گرفتهاند و وزارت ارشاد هم کمکهای بسیاری به ما کرده و تخفیفهایی برای مخاطبان قائل شده است. همچنین میزبان ما سپاه صاحبالزمان نیز در شهر اصفهان همکاری خوبی کرده و معاونت فرهنگی هم 20 درصد تخفیف برای این کتابها قائل شدهاند که در مجموع این آثار با 40 درصد تخفیف به مخاطب عرضه خواهد شد.
در کنار این کار برای عرضه و فروش آثار برای بالا بردن سطح کتابها نشستهایی هم ترتیب داده میشود تا عزیزان فرهنگی در کنار ناشران به نقد و بررسی آثار منتشره بپردازند. عدهای از نویسندگان مطرح را هم دعوت کردهایم تا به شکل گروهی به نمایشگاه بیایند و نشستهای تخصصی برگزار کنند.
چرا اصفهان برای نخستین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس انتخاب شد؟
اصفهان، پایتخت فرهنگی جهان اسلام، بهترین گزینه برای آغاز این حرکت ملی بود چراکه یک شهر کاملا فرهنگی است و قصد نداشتیم در آغاز این پروژه ملی را در پایتخت کلید بزنیم، بنابراین پس از رایزنیهای بسیار به این علت و حجم بالای برنامههای دفاع مقدس در کشور نهایتا اصفهان را انتخاب کردیم.
این نمایشگاه که امسال برگزار شده، مقدمهای است برای نمایشگاه بینالمللی کتاب مقاومت. ما اولین بار امسال جشنواره فیلم مقاومت را داشتیم و به امید خدا سال دیگر ما نمایشگاه بینالمللی کتاب مقاومت را برگزار خواهیم کرد. همان طور که میدانید لفظ دفاع مقدس مربوط به دفاع جانانه ما ایرانیها در 8 سال پایداری است و در جهان کلمه مقاومت را به کار میبرند و ما در این فکر هستیم که سال دیگر از کشورهایی که دارای ادبیات و کتاب مقاومت هستند برای برگزاری نمایشگاه بینالمللی کتاب مقاومت دعوت کنیم. مثلا افغانها کتاب نوشتهاند در مقابل آمریکا. لبنانیها، سوریها، فلسطینیها و حتی کشورهایی که در جنگ جهانی دوم مقاومت کردهاند دارای آثار بسیاری هستند و ما امیدواریم این نمایشگاه با استقبال جهانی روبهرو شود. ما نمیتوانستیم بدون مقدمه این کار را انجام دهیم، برای همین ابتدا نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس را برگزار کردیم تا با تجربه کافی وارد این پروسه بزرگ شویم.
این نمایشگاه در امتداد همین نمایشگاه ملی کتاب دفاع مقدس است یا به شکل جداگانه برگزار میشود؟
خیر، این نمایشگاه سال دیگر در یک استان دیگر برگزار میشود و ما اگر سال دیگر زنده بودیم همت میکنیم و در تهران اولین نمایشگاه بینالمللی کتاب مقاومت را برگزار خواهیم کرد.
چند سالی است که تحولی در نشر و اقبال مخاطب به کتاب دفاع مقدس انجام شده است، مثلا اقبال مردم به کتاب «دا» یا «بابانظر» واقعا در خور توجه بود، چه برنامهای دارید که آثار منتشره در زمینه دفاع مقدس در تداوم این تحول قرار گیرند و شاهد رشد روزافزون مخاطبان این عرصه باشیم؟
سازمان حفظ آثار سپاه مثل همه مسوولان کمی دیر شروع کرد. مردم ما همیشه یک قدم از مسوولان جلوتر هستند. ما مردم خوب و شریفی داریم که در دنیا از لحاظ رشد فرهنگی و اطلاعات عمومی، بینظیر هستند. مردم آگاه ما همیشه زودتر از مسوولان حرکت میکنند و به مسائل حساسیت نشان میدهند. نهادهای فرهنگی دیرتر به این مساله رسیدند ولی حرکتهای خوبی را آغاز کردند و کتابهایی که اسم بردید کتابهایی است در شأن این ملت و همین برگزاری نمایشگاه حرکتی است در این زمینه تا آثاری خلق شود که مردم به آن اقبال نشان دهند و آن را بخوانند. ما در سازمان یک شورای سیاستگذاری تشکیل دادهایم و گروههایی از نویسندگان را دعوت میکنیم تا در مورد مشکلات و معضلات پیشرو نظر بدهند. کنگرههایی در استانها برگزار میشود تا نظر مردم را جویا شوند و محصولاتی را تولید کنیم که مورد علاقه و سلیقه مردم خوب کشورمان باشد. مثلا در سال جاری کنگره شهدای استان همدان را داریم و این کنگرهها مرکزی برای پرداخت به مسائل کتاب دفاع مقدس شده و مجموع این فعالیتها امیدواریم خواستههای ملت ما را محقق کند.
کار خوب حتما مورد توجه مردم قرار میگیرد.
بله، من شهادت میدهم که کتابهای زیادی را در بستهبندی گرفتهام و حتی آن را باز نکردهام، ولی کتابی را هم به دست گرفتهام که تا نخواندهام آن را زمین نگذاشتهام. کتاب باید خواننده داشته باشد. من اعتراف کنم که از پذیرش این مسوولیت هراس داشتم، چراکه اگر ضعیف برخورد کنم به خون شهدا مدیون خواهم شد. نگران بودم و نهایتا با اصرار دوستان در این موقعیت قرار گرفتم و به خوبی با حساسیت مسوولیتی که دارم و ظرافتهای آن آشنا هستم و امیدوارم بتوانم این مسوولیت سنگین را بر دوش گیرم. بالاخره تکلیف شده و من هم با تمام قوا کار میکنم تا فردا روزی اگر به پشت سر نگاه کردم شرمنده دفاع مقدس نباشم.
برنامهای برای بررسی مشکلات نویسندگان، ناشران و حتی موضعین دارید؟
ما با تاسیس نشر فاتحان عملا وارد صنف ناشران شدهایم و با برگزاری جلسات نقد و بررسی و میزگرد با نویسندگان و ناشران و دستاندرکاران صنعت چاپ میکوشیم اگر بتوانیم مشکلات پیشرو را تا حد ممکن کم کنیم. ما گروههایی را هم برای نظرسنجی واحد دیدگاههای مردم بسیج کردهایم تا در نهایت رضایت مردم را جلب کنیم و با حل معضلات نشر آثار دفاع مقدس گام بزرگی در راه آشتی مردم با کتابهای این گونه هنری برداریم.
محمدعلی آقامیرزایی / جام جم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: