چگونه روزه بگیریم؟

خداوند تبارک و تعالی می‌فرماید: ای کسانی که ایمان آورده‌اید روزه بر شما نوشته (واجب) شد، چنان‌که بر آنان که پیش از شما بوده‌اند واجب شده بود، باشد که پرهیزگار شوید.

بنابراین فلسفه اصلی روزه‌داری تقویت روح تعبد و تکامل جسم و جان است. از آنجا که گفته‌اند: عقل سالم در بدن سالم است. دانشمندان اسلامی و غیر اسلامی در این باره مقالات و کتاب‌های زیادی نوشته‌اند و برخی آثار روزه را بیان کرده‌اند...

با فرارسیدن ماه رمضان، برنامه‌های زندگی روزمره عوض می‌شود و همین تغییر برنامه، روح انسان را تازه می‌کند و به آن نشاط می‌دهد؛ زیرا روح انسان، تغییر برنامه‌های خوراک، خواب و امثال آن را درک می‌کند. این مطلبی است که روان‌شناسی آن را به اثبات رسانده است.

به عنوان مثال، هنگام افطار به روزه‌داران نشاطی دست می‌دهد که با هیچ نوع نشاطی برابری نمی‌کند.

... در روایات آمده است که برای روزه‌دار، 2خرسندی وجود دارد؛ یکی خرسندی هنگام افطار و دیگری موقع دیدار خدا.

سعیده یراقی‌اصفهانی در ادامه مباحث کتاب، در فصل‌های چهارم تا هشتم موارد مختلفی در مورد تغذیه در ماه مبارک رمضان تا روزه برای بیماران را مورد بررسی قرار می‌دهد.

«تغذیه صحیح در ماه مبارک رمضان بسیار اهمیت دارد و باید مواد غذایی نظیر گوشت، مرغ، ماهی، لبنیات و سبزی‌ها قسمت اعظم رژیم غذایی را دربرگیرد. هر سال پس از ماه مبارک رمضان بعضا یا افزایش وزن پیدا می‌کنیم یا به بیماری‌های گوارشی دچار می‌شویم. این عوارض از آنجا ناشی می‌شود که یاد نگرفته‌ایم اصولی روزه بگیریم. پرخوری و بدخوری دلیل عمده این عوارض است.»

در ادامه 16 توصیه و نکته مهم درباره تغذیه صحیح در افطار و سحر آمده است تا خواننده با عمل به آنها بتواند طی این ماه هم سلامت خود را بهتر و بیشتر حفظ کند و هم در پناه این سلامت، از برکات معنوی رمضان بهره ببرد.

همه می‌دانیم که یکی از مشکلات رایج در میان روزه‌داران، بی‌اشتهایی و گاهی بی‌حوصلگی هنگام سحر است. تا جایی که برخی افراد از خیر این وعده غذایی گذشته و تا وقت نماز صبح می‌خوابند، البته همه به مضرات چنین رفتاری واقفند. در این کتاب به عوارض این موضوع هم پرداخته و راه‌حل‌هایی پیشنهاد شده است.

«مصرف زیاد مواد غذایی چرب هنگام افطار باعث بی‌اشتهایی در وقت سحر می‌شود؛ چون هضم چربی‌ها در بدن نیازمند مدت زمانی طولانی‌تر است. همچنین استفاده از خوراکی‌ها و مواد غذایی تا دیروقت و به تأخیر انداختن زمان خواب، موجب بی‌اشتهایی و بی‌حوصلگی هنگام سحر می‌شود، بنابراین اگر وعده افطار به صورت مناسب صرف شود، مشکلی برای وعده سحر ایجاد نخواهد شد.»

در صفحه 68 کتاب، بخشی تحت عنوان «اصول برنامه غذایی روزه‌داران» وجود دارد که در آن سفارش شده است، برنامه غذایی در ماه مبارک رمضان، باید به‌گونه‌ای طراحی و اجرا شود که تمام گروه‌های غذایی به صورت زیر مصرف شوند.

1. نان و غلات

این گروه شامل انواع نان، سیب‌زمینی و ماکارونی است که منابع خوبی از انرژی، مواد حاوی نشاسته، پروتئین، املاح و فیبر هستند.

البته توصیه شده است از نان‌های کامل مانند سنگک و نان جو بیشتر استفاده شود که منابع خوب فیبرند.

2. شیر و لبنیات

این گروه شامل شیر، ماست، پنیر، دوغ و کشک است که منابع خوبی از کلسیم و پروتئین برای حفظ فعالیت طبیعی بدن است. ولی به یاد داشته باشیم که بهتر است انواع کم‌چرب و کم‌نمک را انتخاب کنیم.

3. گوشت و جانشین‌های آن

این گروه شامل انواع گوشت‌های قرمز و سفید، تخم‌مرغ و حبوبات می‌شود که منابع خوبی از پروتئین، ویتامین‌های گروه B و آهن هستند.

4. سبزی‌ها

از انواع سبزی به صورت پخته یا خام در برنامه رژیم ماه رمضان استفاده کنید.

این گروه منابع خوبی از ویتامین‌های A ، C و فیبر هستند.

5. میوه‌ها

این گروه شامل انواع میوه‌های تازه و خشک مانند برگه‌ها، کمپوت و آبمیوه‌هاست که منابع خوبی از ویتامین‌ها و فیبر هستند.

نویسنده یک گروه دیگر را هم به شما خانم‌های خانه‌دار معرفی کرده که شامل انواع دانه‌های گیاهی مانند پسته، بادام، فندق و انواع روغن‌های مایع، جامد، کره و خامه است. این گروه منابع خوبی برای تأمین انرژی و ویتامین‌های محلول در چربی (A, D,E , K) به شمار می‌روند.

البته با این توصیه که مصرف روغن‌های جامد نباتی و حیوانی، کره، خامه، سس سفید، انواع دسرها، شیرینی و شکلات را تا می‌توانید کاهش دهید.

در پایان این فصل از کتاب، زیر تیتر «از چه چیزهایی پرهیز کنیم؟» به این موارد اشاره کرده است.

ـ غذاهای سرخ‌کردنی و چرب‌

ـ غذاهای حاوی قند زیاد‌

ـ خوردن غذای زیاد بخصوص هنگام سحر‌

ـ خوردن چای زیاد هنگام سحر؛ چون باعث افزایش ادرار شده و از این طریق نمک‌های معدنی مورد نیاز بدن دفع می‌شوند‌

ـ سیگار.

در بخش‌های دیگر کتاب، نویسنده به نقش مکمل ورزش‌های سبک مانند پیاده‌روی در سلامت روزه‌داران اشاره می‌کند و در فصل نهم، تحت‌عنوان «توصیه‌های رمضانی» به موارد متعددی می‌پردازد از جمله: صرف سحری در وقت سحر، پرهیز از پرخوری، افطاری دادن به روزه‌داران، تلاوت قرآن، شرکت در نماز جماعت، تلاش برای استحکام بیشتر روابط اجتماعی، نیکی به پدر و مادر و...

کتاب «راهنمای جامع روزه‌داری» که اکنون به چاپ نهم رسیده، توسط نشرشهر و با قیمت 2200تومان در اختیار شما عزیزان قرار گرفته است.

کورش اسعدی‌بیگی