سفارش نویسی ادامه دارد

محافظه‌کاری داوران این جایزه در عدم اهدای جایزه به یکی از آثار ارزشمندی که در سال گذشته منتشر شده (و تعداد آنها کم هم نیست) در حقیقت عدم توجه به برآوردن این نیاز بود و جا داشت به جای سختگیری در انتخاب آثار، داوران این جایزه وابسته به انجمن قلم ایران به توقع مخاطب و التفات آنها به این گونه داوری‌ها توجه بیشتری می‌کردند.

انجمن قلم ایران تشکلی است که بسیاری از اعضای آن را داستان‌نویسان تشکیل می‌دهند و وقتی چنین تشکلی نتواند حتی یکی از آثار اعضای خود را شایسته معرفی و تقدیر معرفی کند، تکلیف مخاطبان داستان امروز روشن است.

دوم: ادبیات کارگاهی در سال‌های اخیر رشد و توجه قابل ملاحظه‌ای داشته است. پس از آن‌که بسیاری از چهره‌های داستان‌نویسی امروز ایران هرکدام به صورت رسمی‌ و غیررسمی‌ کارگاه‌ها و کلاس‌های داستان‌نویسی برگزار کردند شاهد این هستیم که برخی شاعران نیز کارگاه‌های شعر تشکیل داده‌اند.

درباره مفید یا غیرمفید بودن کلاس‌ها و کارگاه‌های ادبی به شکلی که این روزها در کشور ما برگزار می‌شود، اظهارنظرهای متفاوتی وجود دارد.

از یک طرف برخی کلاس‌ها و کارگاه‌های ادبی در سال‌های اخیر منجر به پرورش گروهی از داستان‌نویسان (و بتازگی شاعران) خوب و قابلی شده‌اند و در موارد زیادی نیز شرکت‌کنندگان در این گونه کارگاه‌ها از بی‌تاثیر بودن آنها در روند رشد ادبی خود نالیده‌اند.

شاید مساله اصلی در این میان این باشد که شرط اصلی برای رشد در عرصه ادبیات، داشتن استعداد و ذوق است، اما کارگاه‌ها و کلاس‌ها برای پرورش ادبی نیز مفید است. در ضمن مشکل اصلی این‌گونه کارگاه‌ها در ایران این است که اغلب مدعی پرورش شاعر و داستان‌نویس هستند در حالی که باید به فکر ایجاد شعرخوان و داستان‌خوان حرفه‌ای نیز در این گونه کلاس‌ها و کارگاه‌ها بود.

سوم: کانون پرورش فکری کودکان و نوجوان، خلأ‌های موجود در عرصه داستان‌نویسی نوجوانان ایران را بخوبی تشخیص داده است، اما برای حل مساله به روش آشنای مذاکره و سفارش به تعدادی نویسنده با مبالغ مشخص (و البته قابل توجه) روی آورده است.

تجربه نشان داده است تجربه کارهای سفارشی در اغلب موارد با شکست روبه‌رو بوده و حاصل سال‌ها ارائه ادبیات سفارشی و طبق قراردادها و چک‌های دولتی، خیلی اندک و غیرقابل توجه است و بهتر است مدیران فرهنگی در همه نهادها و سازمان‌های دولتی دست‌اندرکار ادبیات به این مساله هم توجه کافی نشان دهند.

آرش شفاعی 
جام جم