1500میلیارد یوروهزینه وحدت آلمان

روز اول ژوئیه سال 1990 موجودیت اتحادیه اقتصادی و مالی دو آلمان اعلام شد. در همان روز، شهروندان آلمان شرقی توانستند مارک‌های رژیم کمونیستی ساقط شده خود را در بانک‌ها با مارک آلمان غربی عوض کنند. بانک‌ها، در برابر هر 2 مارک آلمان شرقی یک مارک آلمان غربی می‌پرداختند، در حالی که در بازار آزاد هر 12 مارک شرق با یک مارک غرب مبادله می‌شد.

کمک یا جبران خسارت؟

در بیست سال‌گذشته، دولت فدرال و بخش خصوصی غرب آلمان، برای بازسازی ایالات شرقی حدود 1500 میلیارد یورو هزینه کرده‌اند. در زمانی که اتحادیه اقتصادی و پولی دو آلمان اعلام موجودیت کرد، بسیاری از سیاستمداران و شهروندان ایالات غربی، روند وحدت دو بخش آلمان را شتابزده و پرهزینه تشخیص می‌دادند و معتقد بودند که این کار باید به تدریج انجام شود.

امروز با گذشت بیست سال، برخی از این معترضان، مساله را به گونه دیگری ارزیابی می‌کنند. آن‌ها پذیرفته‌اند که آنچه در این بیست سال صرف بازسازی آلمان شرقی شده، چیزی جز بازپرداخت سهم بازسازی پس از جنگ جهانی دوم برای این بخش نبوده است.

"رودولف هیکل" عضو انجمن همکاری اقتصاد آلترناتیو آلمان، یکی از کارشناسانی است که در گذشته به مبادله شتابزده پول آلمان شرقی با آلمان غربی اعتراض می‌کرد. او اکنون می‌گوید:«امروز من با نگاه به گذشته می‌توانم بگویم که ایجاد اتحادیه اقتصادی و پولی کار درستی بوده است.»

آبادی غرب، ویرانی شرق

منطقه شرق آلمان پس از جنگ جهانی دوم به یکی از اقمار اتحاد جماهیر شوروی تبدیل شد. مردم این منطقه در سال‌های پس از جنگ فشار بسیار بیشتری را نسبت به هم‌میهنان غربی خود تحمل کردند. در سال‌هائی که بخش غربی آلمان با استفاده از کمک‌های طرح مارشال رو به  شکوفایی گذاشت، مردم در شرق آلمان مجبور بودند خساراتی را جبران کنند که ارتش هیتلر در طول جنگ به اتحاد جماهیر شوروی وارد کرده بود.

تنها در فاصله سال‌های 1945 (پایان جنگ) تا 1953 اتحاد جماهیر شوروی، به عنوان جبران خسارات جنگی خود، نزدیک به 70 میلیارد مارک از دارائی‌ها و تولیدات شرق آلمان را به نفع خود مصادره کرد.

اما در غرب آلمان که زیر کنترل متفقین بود، بخشی ازضبط دارائی‌ها به عنوان جبران خسارات جنگی، یک سال پس از پایان جنگ بخشوده شد و از بقیه آن در نوامبر سال 1949 به طور کلی صرف نظر شد. ارزش کل دارائی‌های مصادره شده در ایالات غربی آلمان، دو میلیارد مارک برآورد شده که تنها دو درصد دارائی‌های مصادره شده درشرق است.

یک بدهی تاریخی

در سال 1964 " آرنو پترز" مورخ آلمانی  این نظریه را مطرح کرد که آلمان غربی برای جبران خسارات جنگی شوروی که به آلمان دموکراتیک تحمیل شده است، 72 میلیارد مارک  به بخش شرقی بدهکار است. همین مورخ، در سال 1983 بدهی آلمان غربی به آلمان شرقی را، با محاسبه افزایش هزینه زندگی و بهره روز، به 727 میلیارد مارک بالا برد.

در آن زمان، دولت آلمان فدرال این نظریه آرنو پترز را رد می‌کرد. هنگام وحدت دو آلمان، هلموت کهل صدراعظم وقت پیش‌بینی کرده بود که ایالات شرقی را می‌توان با صرف 100 میلیارد مارک به بهشت تبدیل کرد. این هزینه تاکنون معادل چهار برابر رقمی بوده که مورخ آلمانی در سال 1983 برآورد می‌کرد البته با احتساب نرخ برابری یورو در برابر مارک سابق آلمان. اما هنوز زندگی در دو بخش غربی و شرقی آلمان هم‌سطح نشده‌است.

دویچه وله