مناقشه جدید

هنوز چند روز از این مسئله نگذشته بود که اعلام خبر بازداشت 10 جاسوس روسی در خاک آمریکا فضایی جدید را بر مناسبات دو کشور حاکم ساخت.

 با توجه به هزینه‌های سنگین این اتهام برای روسیه، سران کرملین خواستار پاسخگویی کاخ سفید شده و آن را اقدامی نادرست در مناسبات دو کشور عنوان کردند. درشرایطی که دو کشور بر تحکیم روابط و حتی یکسانی مواضع در عرصه جهانی تاکید دارند دلایل این رویکرد آمریکا از چند منظر قابل بررسی است.

 برخی ناظران سیاسی این اقدام آمریکا را برگرفته از اهداف داخلی و جهانی دانسته‌اند که اموری چون بالا بردن فضای امنیتی کشور و نمایش قدرت دستگاههای اطلاعاتی برای ایجاد نوعی آرامش مصنوعی در آمریکا پس از چند سلسله بمب گذاری طالبان، دریافت بودجه‌های لازم برای دستگاههای اطلاعاتی و جاسوسی، افزایش اختیارات قانونی دولت در زمینه کاهش حقوق شهروندی،‌انحراف افکار عمومی از بحران‌های اقتصادی به مسائل امنیتی، نمایش قدرت آمریکا در عرصه جهانی برای بهبود چهره سیا،‌تحقیر جهانی روسیه و معرفی آن به عنوان محل امنیت بین الملل، جلب نظر افراطیون دموکرات و جمهوریخواه که همچنان مسکو را دشمن اصلی آمریکا دانسته و خواستار مقابله با آن هستند برای حمایت از طرح‌های اوباما و حتی استفاده از آن در انتخابات میان دوره‌ای کنگره و ... عنوان کرده‌اند.

برخی از ناظران سیاسی نیز این اقدام آمریکا را نتیجه عقب نشینی‌های روسیه در برابر خواسته‌های آمریکا عنوان داشته اند. همسویی روسیه در مسائلی همچون پرونده هسته‌ای ایران، مسائل مربوط به کره شمالی،‌ عدم استقامت در برابر خواسته‌های آمریکا در آسیای مرکزی و قفقاز و اروپای شرقی از جمله در زمینه اجرای طرح سپر موشکی و... سبب شده تا آمریکا از ابزار قدرت برای تحت فشار قرار دادن مسکو بهره برداری کند. اکنون آمریکا به نوعی با چالش آفرینی سعی دارد تا مسکو را در چارچوبی قرار دهد که برای خروج از آن وادار به امتیازدهی به آمریکا شود.

بسیاری بر این عقیده‌اند که عقب نشینی مسکو در برابر آمریکا، تشدید فشارها بر آن را همراه دارد مگر اینکه مسکو با تغییراتی در سیاستهای خود از مسیر تعامل به تقابل با آمریکا روی آورد. براین اساس می‌توان گفت که روابط دو کشور در آینده با چالشهای جدیدی همراه است که می‌تواند بر مواضع آنها در قبال تحولات جهانی تاثیرگذار باشد.

قاسم غفوری-جام جم آنلاین