کابوس رویایی آشفته و ناخوشایند است که موجب ترس و اضطراب فرد میشود. 10 تا 50 درصد کودکان 3 تا 5 ساله کابوسهایی شدید دارند، به نحوی که والدینشان را نگران میکند. اما این به معنی وجود مشکل روانی خاصی در کودکان نیست. در حقیقت، کودکانی که بدون داشتن تجربه ناخوشایند کابوس میبینند، کمکم و هنگام رشد، از این کابوسها رها میشوند. البته دقت و توجه والدین در این مواقع نباید فراموش شود. عدهای از بزرگسالان نیز کابوس را تجربه خواهند کرد و در این میان زنان بیشتر در معرض این مشکل قرار دارند. موضوع این کابوسها میان افراد مختلف، متفاوت است. اما بعضی از کابوسها عمومیتر است. مانند سقوط از ارتفاع یا عدم توانایی لازم برای دویدن و فرار از خطر و اگر تجربهای ناخوشایند و پریشانکننده مانند تصادف یا مشاهده دزدی داشته باشید، ممکن است همان حادثه را در کابوس خود ببینید.
دلایل کابوس
کابوس میتواند به دلیل عوامل و اختلالات گوناگونی بروز کند، برخی از افراد پس از خوردن شام دیروقت کابوس میبینند، زیرا سوخت و ساز بدن افزایش یافته و به مغز پیغام فعالیت میدهد. داروهایی خاص مانند برخی داروهای ضدافسردگی نیز موجب این مشکل خواهند شد.
گروهی نیز بیخوابی و بیماری را علتی برای کابوس شبانه میدانند. همچنین برخی از مشکلات روحی و روانی مانند استرس یا افسردگی نیز میتوانند کابوس را تشدید کنند.
خطری که سلامت را تهدید میکند
وقتی که بدانیم کابوس بر سلامت ما تاثیر نامطلوبی دارد، نقش آن بسیار مهمتر از یک خواب آشفته و پریشان جلوه میکند. در میان افرادی که کابوسهای شبانه را تجربه کردهاند، گروهی که مضطرب یا افسرده هستند، بیشتر از سایرین پریشان شده و از نظر روانی با مشکلات روبهرو میشوند. کابوس دیدن دائمی بر کیفیت زندگی تاثیر جدی خواهد گذاشت. همچنین کمبود خوابی که از کابوسهای مکرر ناشی میشود بیماریهای قلبی، افسردگی و چاقی را موجب خواهد شد.
درمان کابوس
خوشبختانه اقداماتی وجود دارد که میتواند در کاهش دفعات کابوس و تاثیرگذاری آن بر زندگی روزانه ما کمک کنند. پیش از همه، اگر حس میکنید این کابوس از اثرات جانبی دارویی خاص است، با مشورت پزشک، اقدام به تغییر یا کاهش آن کنید. اما اگر کابوس شما ارتباطی به دارو ندارد، ناامید نشوید. ثابت شده است که تغییرات رفتاری در 70 درصد بزرگسالان و به طور خاص افرادی که از اضطراب و افسردگی رنج میکشند، مفید واقع شده است.
داشتن برنامه خواب و بیداری منظم در کاهش دفعات کابوس موثر خواهد بود. انجام ورزش بویژه تمریناتی مانند یوگا، تلاشی مناسب برای کاهش کابوسهاست. به یاد داشته باشید که خواب کافی شبانه را نیز مهم قلمداد کرده تا از کابوس در اثر این بیخوابیها بکاهید.
در ضمن عدم مصرف نیکوتین و کافئین که خواب را مختل میکند، برای کاهش کابوس مفید خواهد بود.
منابع: webmd.com /Medicinenet.com
نیلوفر اسعدی بیگی / گروه سلامت