حاشیه‌های یک درگذشت

در خبرهایی که پس از مرگ حمیده خیرآبادی منتشر شد، برخی خبرنگاران جوان و تازه‌کار نشریات و خبرگزاری‌ها، برای تاکید بر ناگواری این خبر و یا شاید به دلایلی دیگر، حرف‌هایی زدند که اصلاً قرین به واقعیت نبود. مثلاً گفتند که زنده‌یاد خیرآبادی در سال‌های آخر عمرش منزوی زندگی کرد و کسی سراغی از او نمی‌گرفت. آنها لابد این حرف را زدند تا بر یادآوری بزرگان تأکید داشته باشند و این که هنرمندان را تنها نباید در دوران کاری‌شان یاد کرد. اگر چنین نیتی پشت آن نوشته‌ها وجود داشته باشد، می‌توان بر اصل سخن صحه گذاشت اما موضوع این است که حمیده خیرآبادی تا لحظه آخر زندگی‌اش سرگرم کار بود. او هم خودش عاشق بازیگری جلوی دوربین بود و هم آنقدر برای مردم محبوبیت داشت که دوست داشتند در فیلم‌ها و سریال‌ها ببینندش. او قرار بود نقش خودش را در فیلمی از ابوالحسن داوودی بازی کند. از آخرین کارش در سینما و تلویزیون هم زمان زیادی نمی‌گذرد. پس کسی او را فراموش نکرد. همچنین باید از دختر هنرمند او یاد کرد که همواره در کنار مادرش بود و از او نگهداری می‌کرد. بنابراین بهتر است قبل از صدور هر حکمی، کمی جوانب را هم در نظر بگیریم.

یکی دو سال پیش، عده‌ای آدم بیمار با ارسال پیامک‌هایی دروغ، مرگ پیش از موعد خانم خیرآبادی را اعلام کردند. واکنش این هنرمند نسبت به چنین رفتار ناپسندی، آنقدر درس‌آموز بود که نشان از قلب رئوف و مهربانی بی‌کرانش داشت. خیرآبادی گفت هنوز زنده است و تنها دلیلی که این را می‌گوید، از نگرانی درآوردن مردم است. این را بازیگری می‌گوید که بیش از نیم قرن در نقش‌های گوناگون جلوی دوربین رفت و آنقدر در دل هوادارانش جای گرفت که هیچ‌گاه در طول این دهه‌ها ذره‌ای از محبوبیتش کم نشد. جمله‌ آخر را لطفاً یک بار دیگر بخوانید. کافی است جایگاه خیرآبادی را با ستاره‌های دیگر سینما مقایسه کنید و ببینید که عمر حرفه‌ای آنان و میزان محبوبیت‌شان چقدر بوده است. نکته بسیار مهم دیگر درباره او این است که طبق آمار غیررسمی‌ که یکی از محققان سینمای ایران در دهه 70 ارائه کرد، حمیده خیرآبادی رکورددار بازی در فیلم‌های سینمای ایران است. یعنی هیچ بازیگری این تعداد فیلم که خیرآبادی در کارنامه‌اش دارد را در کارنامه ندارد. خب زمانی که به این فیلم‌ها نظر می‌اندازیم، می‌بینیم که خیلی‌هایشان اصلاً فیلم‌های جدی و مهمی نیستند. در واقع می‌توان گفت که درصد زیادی از کارنامه این بازیگر را فیلم‌های ضعیف تشکیل می‌دهند. اما چه رازی است که او با این تعداد فیلم ضعیف به این میزان محبوبیت دست می‌یابد؟ حمیده خیرآبادی حتی در فیلم‌هایی که ذکرشان رفت، با عشق و علاقه حضور می‌یافت. او همه نقش‌های عمرش را با قلبش بازی کرد و در ایفای چهره مهربان مادر ایرانی آنقدر با مهارت عمل کرد که رفته‌رفته عین خود زندگی شد. به همین دلیل است که هرگاه تصویرش حتی دور از عالم بازیگری‌اش دیده می‌شد، برای مردم عادی تداعی همان مادر دلسوز و مهربانی را می‌کرد که سال‌های سال در فیلم‌ها و سریال‌ها به نمایش گذاشته بود. حمیده خیرآبادی که با نام «نادره» از سال‌های دور مشهور بود، نادره هنر سینما بود و آنقدر ارج و قرب داشت که استاد عزت‌الله انتظامی در رثایش گفت که هیچ‌کس همچون او در تاریخ سینمای ایران تکرار نخواهد شد. روحش شاد و یادش گرامی.