درخشش نوبل

آلفرد نوبل با ترکیب نیتروگلیسیرین و سنگ چخماق که یک نوع خاک سیلیسی خلل و فرج‌دار است، موفق به ساخت نوعی ماده منفجره شد که اگرچه از مقاومت مناسبی در برابر ضربه‌های جزئی و خفیف برخوردار بود؛ اما ویژگی‌ مهم آن، این بود که به محض قرار‌گرفتن در معرض حرارت یا برخورد با هر سطحی بسرعت و به آسانی منفجر می‌شد. او برای ترکیب دو ماده اصلی که برای ساخت دینامیت در نظر گرفته بود، آنها را به نسبتی با هم ترکیب می‌کرد که در نهایت از ترکیب این دو ماده با هم ماده‌ای خشک با ساختار دانه‌ای حاصل شود.

پس از مدتی آلفرد نوبل تصمیم گرفت علاوه بر این دو ماده اصلی یعنی نیتروگلیسیرین و سنگ چخماق از مقداری خمیر چوب به عنوان ماده جاذب و همچنین مقداری نیترات سدیم به عنوان ماده اکسیدکننده نیز برای ساخت دینامیت استفاده کند تا به این ترتیب دینامیت‌هایی بسازد که در مقایسه بهتر و با قدرت بیشتری منفجر شوند. او همچنین پس از مدتی در سال 1875 موفق به ساخت دینامیت‌های ژلاتینی شد که در حقیقت ترکیبی از نیتروسلولز و نیتروگلیسیرین بودند. آلفرد نوبل که به خاطر طرح این ایده جدید موفق شده بود جایزه‌ای را از آن خود سازد مصوب کرد از آن پس به افرادی که دستاورد جدیدی در زمینه‌های علمی مختلف ارائه کنند، جایزه‌ای اهدا شود که این جایزه به نام او نوبل نامگذاری شد و از آن زمان تاکنون همه ساله در زمینه‌های علمی مختلف جوایزی به عنوان جایزه نوبل به پیشگامان این رشته‌های علمی اهدا می‌شود. نوبل پیش از اختراع دینامیت در استکهلم در زمینه ساخت پل و احداث ساختمان فعالیت می‌کرد و به موجب فعالیت‌هایی که در این زمینه داشت، تصمیم گرفت به راهکار جدیدی برای منفجر ساختن سنگ‌های بزرگی که در مسیر احداث پل‌ها و ساختمان‌ها با آنها مواجه می‌شد و باید آنها را از میان برمی‌داشت، دست یابد و در نتیجه تحقیقاتی که در این زمینه داشت طرح اولیه ساخت ابزاری برای شبیه‌سازی انفجار تحت عنوان کلاهک‌های انفجار را برای انفجار نیتروگلیسیرین ارائه کرد.

جالب است بدانید آلفرد نوبل محقق فعالی بود که پس از مرگ 355 طرح جدید در زمینه‌های الکتروشیمی، فیزیک نور، زیست‌شناسی و روانشناسی از خود به یادگار گذاشت.

فرانک فراهانی