مرگ در جاده‌ها

هر 25 دقیقه یک نفر جان خود را در تصادفات جاده‌ای کشور از دست می‌دهد و بر اساس برآورد اتحادیه اروپا هر تصادف فوتی بیش از 20 میلیارد ریال خسارت اقتصادی وارد می‌کند.

در زبان آسان می‌چرخد و به راحتی می‌گوییم 22 هزار کشته در سال، اما وقتی به عمق فاجعه پی می‌بریم که می‌بینیم در خیلی از جنگ‌های منطقه تعداد کشته‌ها کمتر از این رقم بوده است و این یعنی این‌که ما در ایران در این زمینه با چیزی مرگبارتر از یک جنگ تمام عیار رو‌به‌رو هستیم.

اما نگاهی به تعداد کشته شدگان در برخی جنگ‌ها نکات جالب توجه‌تری را هم بیان می‌کند، به‌طوری که چندی پیش سازمان ملل متحد، آمار تلفات غیر نظامیان افغان در سال 2008 را بیش از 2118 نفر اعلام کرد. به این ترتیب تعداد کشته‌شدگان یک ساله افراد غیرنظامی در یک کشور جنگ‌زده مثل افغانستان کمتر از تعداد کشته‌‌های مهرماه سال گذشته در تصادفات رانندگی است. تلخی این ماجرا همین جا پایان نمی‌یابد! زیرا باید بگوییم، در گزارشی که وزارتخانه‌های بهداشت، دفاع و کشور عراق منتشر کرده‌اند، تعداد تلفات غیرنظامیان عراقی در سپتامبر گذشته 884 نفر بوده است و در ماه اوت 2009 هم که یکی از خونین‌ترین ماه‌ها در چند سال گذشته اعلام شده است، تعداد تلفات غیر‌نظامیان 1559 نفر یعنی کمتر از کشته‌شدگان یک ماه تصادفات ایران گزارش شده است.

نقش عامل انسانی و ایمنی جاده‌ها همیشه موضوعی بوده که در مورد آن بحث می‌شده است. چه کسی می‌تواند بگوید راننده مقصر بوده یا جاده؟

اما آن گونه که فرمانده راهنمایی و رانندگی می‌گوید، 30 درصد جاده‌ها، 52 درصد انسان و 13 درصد خودرو در تصادفات رانندگی نقش دارند. البته شهریار افندی‌زاده، معاون وقت وزیر راه و رئیس سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای کشور آمار دیگری دارد، او شهریورماه سال گذشته گفته بود: بررسی‌ها نشان می‌دهد، 70 درصد سوانح به عامل انسانی و 30 درصد بقیه به شرایط آب و هوایی، جاده و وسیله نقلیه بستگی دارد. چیزی که در این بین کمتر به آن توجه می‌شود، این موضوع است که سعی می‌شود ارتباط عامل انسانی با ایمنی جاده‌ها نادیده انگاشته شود.

حالا سوال این است که امکان تصادفات رانندگی با پذیرش مقصر بودن راننده چند درصد کاهش می‌یابد؟ این همان پرسشی است که هیچ وقت پاسخی به آن داده نشده است.