از ورشو تا آنکارا

به نوشته روزنامه حریت، ترکیه در سال 2010 با یک تصمیم مهم نظامی مواجه است. آنکارا باید موضع خود را درخصوص پیوستن به طرح جدید سپر موشکی آمریکا اعلام کند.

روزنامه ملیت نیز نوشت: آمریکا برای مقابله با تهدیدهای موشکی احتمالی در نظر دارد با صرف میلیاردها دلار طرح جدید سپر موشکی خود را درترکیه مستقر کند.

این اطلاعات در شرایطی از سوی برخی رسانه‌های ترکیه مطرح می‌شود که هنوز مقامات رسمی آنکارا در این خصوص اظهار نظری نداشته‌اند.

از سوی دیگر ، روزنامه آبزرور چاپ انگلیس نیز نوشت:نشانه‌های چندانی مبنی براحتمال مشارکت آنکارا در طرح‌های سپر موشکی آمریکا به چشم نمی‌خورد.

انتشار این اخبار ضد ونقیض در نهاد خود متضمن نکاتی به‌این شرح است:

1- آمریکا همان‌گونه که پیش از این اعلام کرده قصد دارد سامانه‌های رهگیر خود موسوم به اس ام 3 و سامانه ایجیس را تا سال 2011 درمنطقه مستقر کند و ترجیح می‌دهد آنها را بفروشد تا این‌که در قالب طرحی دراختیار کشورهای منطقه قرار دهد. سازمان همکاری امنیت دفاعی آمریکا نهم سپتامبر سال 2009 میلادی به کنگره این کشور یادآور شد که در نظر دارد یک سامانه موشکی پاتریوت به ارزش 9 میلیارد دلار به ترکیه بفروشد ولی این لزوما به منزله پیوستن آنکارا به طرح سپر موشکی نیست.

2- مقامات نظامی و سیاسی آنکارا همچنین نگران هستند که در صورت پیوستن به چنین طرحی، ترکیه بطور مستقیم به هدف موشکی کشورهای منطقه و بویژه روسیه تبدیل شود. این وضعیت می‌تواند ترکیه را پس از سال‌ها بار دیگر به فضای دوران جنگ سرد بازگرداند.

3- آمریکا بیش از سه دهه است که طرح سپر موشکی خود را در جهان ازجایی به جای دیگر به دوش می‌کشد. این طرح برای اولین بار با نام جنگ ستارگان توسط ریگان رئیس‌جمهور پیشین آمریکا مطرح شد. گرچه هیچگاه جنبه عملیاتی به خود نگرفت ولی پیامدهای نرم بسیاری برای واشنگتن به همراه داشت. به جرا‡ت می‌توان گفت که ریگان این طرح را با هدف پراکنده کردن تمرکز و بودجه دفاعی اتحاد‌شوروی به میدان آورد.

4- جورج بوش نیز با اعمال تغییراتی دامنه این طرح را به لهستان و جمهوری چک کشاند ولی در آنجا نیز شکل عملیاتی به خود نگرفت و جنبه‌های تبلیغاتی و نرم آن بیشتر به چشم می‌خورد.

5- اینک نیز به نظر می‌رسد طرح جدید سپر موشکی باراک اوباما حتی اگر با مشارکت ترکیه شکل عملی به خود بگیرد، جنبه‌های نرم و تبلیغاتی آن به مراتب بیش از جوانب عملیاتی آن مد نظر واشنگتن است.

محمدرضا عرفانیان