بازگشت به آسیا

در این منطقه همه چیز تحت سیطره و تسلط دیپلماسی اقتصادی چین قرار دارد و به جز فعالیت‌‌‌هایی ناچیز در مسیر آزادسازی اقتصاد و دیگر زمینه‌های اقتصادی حرکتی قابل ذکر در مقابل تسلط چین صورت نگرفته است .

ارزش سفر نمادین رئیس‌جمهور آمریکا به این منطقه با آغاز نشست رهبران کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرقی آسیا دو چندان شده است. آنان امید داشتند این سفر بتواند به از بین بردن تردیدها نسبت به ادامه حضور آمریکا در منطقه کمک شایانی کند.

زمانی که چین سیطره اقتصادی خود را گسترش می‌دهد عده بسیار کمی می‌توانند به تسلط نیم قرنی آمریکا بر آب‌های مورد جدال اقیانوس آرام بی‌توجه باشند. حضور اوباما در این نشست از دید این گروه می‌تواند زمینه‌ساز تداوم حضور فیزیکی و اقتصادی ایالات‌متحده در منطقه باشد.

البته رهبران منطقه‌ای به دنبال منافع کوتاه‌مدت نیستند بلکه خواستار ارتباطی بلندمدت هستند. کشور محبوبانی، رئیس دانشکده سیاست عمومی در دانشگاه ملی سنگاپور و سیاستمدار کهنه‌کار می‌گوید: «یک نشانه برای ارتباط با ثبات و بلندمدت آن چیزی است که اوباما باید به همراه داشته باشد.»

توقف آمریکا در سنگاپور که میزبان روسای سازمان همکاری‌های اقتصادی آسیا -اقیانوسیه (APEC) بود، موجب شد تا این نشست بطور فشرده طی 2 روز برگزار شود زیرا آمریکا که یکی از اعضای این سازمان است با تاخیرخود را به این نشست رسانده است.

عادی سازی روابط با میانمار

اوباما با شرکت در نشست رهبران ASEAN به عنوان تنها سازمان تجاری قانونمند آسیا سعی کرد سیاست‌های خصمانه گذشته آمریکا را نسبت به دولت نظامی میانمار جبران کند.

روِسای‌جمهور گذشته ایالات‌متحده هیچگاه سیاست دوستانه‌ای را نسبت به رهبران میانمار اتخاذ نکرده بودند. لیندن جانسون (1969-1963) آخرین رئیس‌جمهور آمریکا بود که با رهبر میانمار دیدار داشت. آشتی نسبی موجود میان دو کشور می‌تواند بسترها را برای برگزاری هر چه بهتر نشست میان آمریکا و ASEAN مهیا کند.

میانمار یکی از اعضای ASEAN و APEC و همچنین هم پیمانی قوی برای ارتش آمریکا ست. تین ‌سین، نخست‌وزیر میانمار که طی هفته گذشته با 2 نفر از دیپلمات‌های آمریکایی ملاقات داشته نمایندگی کشور خود را در این نشست بر عهده داشت.

رهبران ASEAN منتظر بودند تا ببینند آیا اوباما با دعوت از آنها به آمریکا اقدام به اتخاذ سیاستی متقابل می‌کنند تا بدین وسیله نشست رهبران این سازمان تبدیل به نشست سالانه منظمی شود.

کاوی چونگ کیتاورن، روزنامه‌نگار و کارشناس مسائل جنوب شرقی آسیا در روزنامه‌های تایلند می‌گوید: آنها خواستار رابطه‌ای منظم‌تر هستند اما از مشکلات اوباما با ایران و خاورمیانه به خوبی آگاه هستند. او می‌افزاید: دیدگاه‌ها و مواضع ASEAN که یک گروه متفاوت از سیستم‌های سیاسی است ممکن است در سال آینده که ویتنام ریاست دوره‌ای آن را بر عهده می‌گیرد، تغییر کند.

ASEAN که سازمانی متشکل از 10 کشور با جمعیتی قریب به 500 میلیون نفر است هم اکنون یکی از شرکای تجاری مهم آمریکا محسوب می‌شود اما تلاش‌های صورت گرفته در زمان ریاست‌جمهوری جورج بوش، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا برای داشتن روابط تجاری دوطرفه با تایلند و مالزی با شکست روبه رو شد.

بخشی از این ناکامی به خاطر شرایط خاص سیاسی این دو کشور بود که گرایشات روزافزون منطقه را به سوی چین، ژاپن، کره‌جنوبی و هند مورد تاکید قرار داده است.

همه چیز برای اقتصاد

ریچارد لوگار، از قانونگذاران پیشرو سنا هفته گذشته از دولت اوباما خواست تا مذاکرات تجاری را با سران ASEAN آغاز کند. در سال‌های اخیر گسترش روابط تجاری این سازمان با چین، هند، استرالیا و کره‌جنوبی نگرانی‌های فراوانی را از محرومیت آمریکا از این چرخه تجاری بوجود آورده است.

اوباما در سنگاپور در این باره صحبتی نکرد زیرا کنگره احتمالا در طول دوران سخت اقتصادی همچنان بر مواضع خود اصرار خواهد ورزید. تعاملاتی که موجب گسترش تجارت آزاد می‌شود در حوزه‌های دموکراتیک مانند اتحادیه‌های کارگری ،طرفداران چندانی ندارند زیرا آنها معتقدند واردات ارزان و ارائه خدمات ارزان توسط شرکت‌های خارجی دلایل اصلی بیکاری هستند. قانونگذاران آمریکایی معتقدند شکل محدودتری از همکاری تجاری و اقتصادی همانند آنچه اخیرا میان کمیسیون رودخانه می‌سی‌سی‌پی و کمیسیونی متشکل از 5 کشور حاشیه رودخانه مکونگ برای استفاده از منابع آبی منعقد شده است برای شرایط کنونی می‌تواند مناسب باشد.

بازگشت به آسیا

ارنست بور، کارشناس مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن- پایتخت ایالات‌متحده- می‌گوید: کاخ سفید نمی‌خواهد با دست خالی پای میز مذاکره در سنگاپور بنشیند. بور با یادآوری این که اوباما در این نشست حمایت کاخ سفید از مشارکت و همکاری در حوزه اقیانوس آرام که گامی مهم به‌سوی ایجاد یک تجارت آزاد آسیا - اقیانوسیه محسوب می‌شود را اعلام کرد، افزود: پیامی که دولت آمریکا فرستاد این است که ما به آسیا باز گشتیم.

اگر نتایج مذاکرات همانگونه که انتظار می‌رود به ثمر برسد مشاهده عکس‌العمل چین بسیار جالب خواهد بود.

مترجم : بهرام مرادیان
منبع: آسیا تایمز