عفونت گوش در کمین کودکان شیرخشکی

به گفته این پزشک متخصص معمولا عفونت‌های گوش بعد از 20 سالگی، به تدریج کاهش می‌یابد و طبق آمارها عفونت‌های گوش در پسران بیشتر از دختران شایع است.

عوامل بروز بیماری

از عوامل مستعدکننده و خطرزایی که می‌تواند در بروز اوتیت میانی (عفونت گوش میانی)‌ نقش داشته باشد، می‌توان به کودکانی که با شیر خشک با بطری تغذیه می‌شوند اشاره کرد. دکتر ابراهیم با اشاره به این مطلب می‌‌افزاید: کودکانی که به هنگام شیر خوردن به حالت خوابیده‌‌اند نیز احتمال بروز عفونت گوش را دارند.

وی کودکان در معرض دود سیگار را نیز مستعد عفونت‌های گوشی ذکر و اظهار کرد: کودکانی که در خانواده‌شان سابقه عفونت گوش دیده می‌شود مستعد این بیماری هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد، کودکانی که در محیط‌های در معرض خطر عفونت زندگی می‌کنند (مثل مهدکودک‌ها)‌ نیز از این بیماری مصون نیستند و فصل بهار و زمستان، می‌تواند مزید بر علت شود. اگر کودکی دچار ناهنجاری در ناحیه فک و صورت باشد، احتمال عفونت‌ گوش در وی بسیار زیاد است. این متخصص اطفال با اشاره به این موضوع می‌گوید: هر عامل و علتی که باعث بسته شدن لوله اوستاش (ارتباط بین گوش و حلق)‌ شود، عفونت رخ می‌‌دهد، به عنوان مثال اگر کودکی لوزه سومش بزرگ شده باشد، راه لوله اوستاش وی بسته می‌شود. این کار باعث بروز عفونت حلق شده و با ایجاد التهاب در ناحیه لوله اوستاش، باکتری‌ها وارد گوش شده و عفونت ایجاد می‌شود.

دکتر ابراهیم می‌افزاید: در 75 درصد موارد، علت عفونت باکتریایی است ولی در سایر موارد ویروس‌ها، عامل موثر هستند بنابراین در درمان این بیماری، بیشتر از داروهای آنتی‌بیوتیک استفاده می‌شود.

به گفته وی، معمولا کودکی که دچار سرماخوردگی شده است بعد از چند روز علائمی همچون گوش درد، تب، حالت کسلی، کاهش شنوایی و بی‌اشتهایی پیدا می‌کند که از علایم عفونت گوش محسوب می‌شود. این متخصص اطفال می‌افزاید: اگر سن کودک کمتر از 2 سال باشد همراه با عفونت، اسهال، استفراغ و بی‌حالی هم در او دیده می‌شود.

دکتر ابراهیم یادآور می‌شود: گاهی هیچ علامتی جز بروز تب در کودک مشهود نیست، بنابراین هر کودکی که با «تب» به پزشک مراجعه می‌کند، بایستی حتما به فکر عفونت گوش میانی وی نیز بود. اگر عفونت شدید باشد و منجر به پارگی پرده گوش شود، خروج ترشحات از گوش، بدیهی است.

درمان بیماری

با انجام معاینات فیزیکی گوش و پرده آن می‌توان بیماری را تشخیص داد. خط اول درمان با تجویز آموکسی‌سیلین آغاز می‌شود و بسته به نوع آنتی‌بیوتیک، سن و شدت بیماری، ممکن است از آنتی‌بیوتیک خاصی استفاده شود، بنابراین مدت درمان در افراد، متفاوت است ولی در اغلب موارد برای مدت 10 روز به مصرف آنتی‌بیوتیک نیاز است و برای تب و درد از مسکن استفاده می‌شود. گرم نگاه داشتن گوش هم می‌تواند مفید باشد.

به گفته دکتر ابراهیم، هر کودکی که تشخیص عفونت گوش میانی وی داده می‌شود، بهتر است بعد از پایان مدت درمان، مجددا توسط پزشک معاینه شود تا پزشک از عدم وجود مایع در گوش، مطمئن شود.

وی خاطرنشان می‌کند: شایع‌ترین عارضه عفونت گوش، تجمع مایع در قسمت گوش میانی است که گاهی به دنبال یک عفونت ممکن است در معاینات مکرر، شاهد مایع در پشت پرده گوش باشیم که درمان آن گاهی چند هفته نیز به طول می‌انجامد. اگر تجمع مایع بیش از سه ماه به طول بینجامد، کودک دچار کاهش شنوایی دوطرفه می‌شود و ممکن است احتیاج به اقدامات درمانی دیگر همچون قرار دادن لوله‌های کوچک در پرده گوش شویم تا فشار پرده گوش تعدیل شود.

از عوارض دیگر عفونت گوش، کاهش شنوایی است که معمولا خفیف و گذرا است. فلج عصب صورت و سفت و سخت شدن پرده صماخ را می‌توان از عوارض عفونت‌های مزمن گوش ذکر کرد.

این متخصص اطفال می‌افزاید: اگر کودکی دچار عفونت گوش شود و بهبودی در آن دیده نشود و در اثر آن دچار تب‌های مکرر، سردرد، تحریک‌پذیری و تغییر شخصیت شود، بایستی به فکر عوارض چرکی داخل جمجمه‌ای همچون مننژیت، آبسه و التهاب نسج مغز بود.

پیشگیری

بهترین راه پیشگیری از عفونت گوش، تشویق مادران به تغذیه با شیر مادر است و اگر مادری مجبور به شیر دادن کودکش با بطری باشد، بهترین راه این است که کودکش را به حالت نشسته شیر دهد و از نگه داشتن کودک در محیط‌های آلوده به دود سیگار خودداری کند. دکتر ابراهیم با اعلام این مطالب می‌گوید: واکسیناسیون کودکان در مقابل بیماری آنفلوآنزا و استفاده از واکسن «پنوموکک» می‌تواند در پیشگیری از عفونت‌های گوش میانی، موثر باشد.

نکته مهم

این پزشک متخصص می‌افزاید: اگر کودکی مکررا دچار عفونت مزمن گوش می‌شود، بهترین راه این است که در طول 3 تا 6 ماه، روزی یک مرتبه به هنگام خواب از آنتی‌بیوتیک استفاده کند.