جلال آل احمد

جلال پس از اتمام دوره دبستان، تحصیل در دبیرستان را آغاز کرد، اما پدر که تحصیل فرزند را در مدارس دولتی نمی پسندید و پیش بینی می کرد که آن درس ها، فرزندش را از راه دین و حقیقت منحرف می کند، با او مخالفت کرد. دبستان را که تمام کرد به بازار رفت تا کار کند اما دارالفنون هم کلاس های شبانه باز کرده بود که ثبت نام نمود و شبانه به تحصیل ادامه داد.

پس از خاتمه  تحصیل دبیرستانی، پدر او را به نجف نزد برادر بزرگش سید محمد تقی فرستاد تا در آنجا به تحصیل در علوم دینی بپردازد، البته او خود به قصد تحصیل در بیروت به این سفر رفت، اما در نجف ماندگار شد. این سفر چند ماه بیشتر دوام نیاورد و جلال به ایران بازگشت.

وی در سال 1325 موفق به اخذ مدرک کارشناسی رشته ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات دانشسرای عالی شد و در سال 1329 علیرغم مخالفتهای شدید خانواده و مخصوصا پدرش با سیمین دانشور ازدواج نمود . جلال در بحبوحه سالهای 1341 و همزمان با قیام ملت به این واقعیت رسید که تنها راه نجات توده مردم حرکت پشت سر رهبریتی غیر از روشنفکران غربزده و شرقزده است و رهبری روحانیت تنها راه نجات مردم است لذا با گرایشاتی که به رهبری امام خمینی ( ره ) پیدا نموده بود بارها از طرف دستگاههای امنیتی مورد بازخواست و تهدید قرار گرفت و سر انجام در حالی که کاملا از سلامت جسم و روان برخوردار بود در 18 شهریور ماه 1348 در شهر اسالم گیلان دار فانی را وداع گفت .

سالشمار زندگی جلال آل احمد:

 1302- یازدهم آذر ماه، تولد درتهران .

1322- اخذ مدرک دیپلم ادبی از مدرسه دارلفنون .
- سفر به نجف اشرف برای گذراندن دوره طلبگی .
- بازگشت به ایران پس از چند ماه .
- آغاز به تحصیل در دانشسرای عالی .
- تاسیس انجمن اصلاح و عضویت در آن .
- چاپ و انتشار کتاب " عزاداری های نامشروع " از طرف انجمن اصلاح .

1323- عضویت و پیوستن به حزب توده ایران .

1324- آشنایی با صادق هدایت و چاپ اولین قصه زیارت در مجله سخن .
- انتشار مجموعه ده قصه کوتاه با نام " دید و بازدید عید " .
- عزیمت و سفر به آبادان برای افتتاح دفتر حزب توده .
- پذیرفتن مدیریت داخلی مجله ی ماهنامه " ماهانه مردم " ارگان تئوریک حزب توده .

1325- اخذ مدرک کارشناسی رشته ادبیات فارسی از دانشکده ادبیات دانشسرای عالی .
- آشنایی با نیما یوشیج و آغاز دوران سرخوردگی نسبت به حزب توده .
- پذیرش مدیریت چاپخانه شعله ور .
- انتشار مجموعه گزارشات حاصل از بازدید از کلاس های درس دبیرستانها .
- پذیرفتن مدیریت داخلی روزنامه هفتگی و ارگان دانشجویان حزب توده به نام " بشر " .

1326- تیر ماه، استخدام در آموزش و پرورش و آغاز تدریس در دبیرستانهای تهران .
- انشعاب و استعفا از حزب توده به همراه دوستش خلیل ملکی و ده تن از دیگر .
- تاسیس حزب سوسیالیست توده ایران به همراه خلیل ملکی .
- انتشار مجموعه ده قصه کوتاه با نام " رنجی که می بریم " .
- انتشار کتاب با نام " حزب توده بر سر دوراهی " بهمراه دکتر اسحاق اپریم .
- ترجمه و چاپ کتابی اثر پل کازانوا با نام " محمد آخرالزمان " .

1327- آشنایی با سیمین دانشور در حین سفر به شهر شیراز .
- انتشار مجموعه ی قصه کوتاه با نام " سه تار " و تقدیم به دوستش خلیل ملکی .
- ترجمه و چاپ اثری از داستایوفسکی با نام " قمار باز " .

1328- ترجمه و چاپ اثری از آلبرکامو بهمراه علی اصغر خبره زاده با نام " بیگانه " .

1329- ازدواج با سیمین دانشور و آغاز زندگی مشترک .
- پذیرفتن مدیریت نشریه سیاسی به نام " شاهد ".
- تاسیس حزب زحمتکشان ملت ایران به همراه دکتر بقایی و خلیل ملکی .
- ترجمه و انتشار ترجمه نمایشنامه ای در سه پرده از آلبر کامو با نام " سوء تفاهم " .
- عضویت فعال بعنوان یکی از اعضا حزب " نیروی سوم " .

1331- همکاری با خلیل ملکی در انتشار مجله " نبرد زندگی ".
- اسفند ماه، دفاع از دکتر مصدق در مقابل شرارتهای حکومتی .
- انتشار مجموعه قصه با عنوان " زن زیادی " .
- ترجمه و چاپ اثری از ژان پل ساتر با نام " دست های آلوده " .

1332- ارتباط دائمی و مجالست با نیما یوشیج .
- کناره گیری از حزب نیروی سوم در ابتدای سال.
- پاییز، دستگیری بهمراه عیسی اسماعیل زاده و شمس آل احمد در منزل مسکونی اش بدست نیروهای تیمور بختیار .
- آزادی زود هنگام بواسطه نوشتن تعهد نامه .
- تاسیس بنگاه مطبوعاتی رواق با همکاری باقر کمیلی .

1333- انتشار کتابی با عنوان " اورازان " .
- ترجمه کتابی از آندره ژید با نام " بازگشت از شوروی " .

1334- تالیف کتابی حاصل از سلسله سفرهایی به روستاهای قزوین با عنوان " تات نشین های بلوک زهرا " .
- انتشار ترجمه دیگری از آندره ژید بهمراه پرویز داریوش با عنوان " مائده ای زمینی " .
- انتشار کتاب با عنوان " هفت مقاله " .

1336- انجام سفر به اروپا بهمراه همسرش سیمین دانشور .

1337- سفر به خوزستان و پیاده¬روی از بهبهان تا کازرون به همراه دکتر اشتراسر.
- چاپ و انتشار کتاب با عنوان " مدیر مدرسه " .
- انتشار کتاب با نام " سرگذشت کندوها " .

1339- پذیرش و قبول مدیریت ماهنامه علم و زندگی .

1340- انتشار کتاب با عنوان " نون و القلم " .

1341- قبول سرپرستی مجله کیهان ماه .
- توقیف ماهنامه کیهان ماه پس از انتشار دو شماره .
- انتشار کتاب با عنوان " سه مقاله دیگر " .
- انتشار کتاب با عنوان " کارنامه سه ساله " .
- چاپ و انتشار کتاب با نام " غربزدگی " .
- سفر به اروپا بواسطه ماموریت از طرف وزارت فرهنگ برای مطالعه در کار نشر کتاب های درسی.

1343- فروردین ماه، سفر به عربستان برای انجام فریضه الهی حج .
- تابستان، سفر به شوروی و حضور در هفتمین کنگره بین المللی مردم شناسی .
- انتشار مجموعه ی هجده مقاله در نقد ادب و اجتماع و هنر و سیاست معاصر.
- نگارش کتاب با عنوان " در خدمت و خیانت روشنفکران " .

1344- سفر به آمریکا و حضور در سمینار بین المللی و ادبی – سیاسی دانشگاه هاروارد .

1345- انتشار " کرگدن " ترجمه نمایشنامه¬ای از اوژن یونسکو .
- نگارش سفرنامه حج با عنوان " خسی در میقات " .

1346- چاپ سرگذشت معلم دهی که در طول نه ماه از یک سال و آنچه بر او و اهل ده می گذرد با عنوان " نفرین زمین".
- ترجمه رساله ای از ارنست یونگو با نام " عبور از خط " .
- سفر به تبریز و سخنرانی در دانشگاه تبریز و دیدار با بهروز دهقانی و صمد بهرنگی.

1347- تحریم کنگره هنرمندان دربار و عدم حضور در آن .
- تشکیل کانون نویسندگان ایران .
- توقیف کتاب " کارنامه سه ساله " .
- سفر به مشهد و ملاقات با دکتر شریعتی .
- احضارهای پی در پی و تهدید شدن توسط مقامات سازمان امنیت .

1348- فوت دوستش خلیل ملکی در تیرماه .
- فوت در 18 شهریور ماه، در اسالم گیلان و در سن 46 سالگی . پیکرش در مسجد فیروزآبادی شهر ری بخاک سپرده شد .

آثار جلال آل احمد:

الف – قصه و داستان
1- دید و بازدید سال 1324
نخست شامل ده داستان کوتاه بود، در چاپ هفتم دوازده داستان کوتاه را در بردارد. جلال جوان در این مجموعه با دیدی سطحی و نثری طنز آلود اما خام که آن هم سطحی است، زبان به انتقاد از مسایل اجتماعی و باورهای قومی می گشاید.
2- از رنجی که می بریم سال 1326
مجموعه هفت داستان کوتاه است که در این دو سال زبان و نثر داستانهای جلال به انسجام و پختگی می گراید. در این مجموعه تشبیهات تازه، زبان آل احمد را تصویری کرده است.
?- سه تار سال 1327
مجموعه سیزده داستان کوتاه است. فضای داستانهای سه تار لبریز از شکست و ناکامی قشرهای فرو دست جامعه است.
4-  زن زیادی سال 1331
حاوی یک مقدمه و نه داستان کوتاه است. قبل از جلال، صادق چوبک و بزرگ علوی به تصویر شخصیت زنان در داستانهای خود پرداخته اند. زنان مجموعه زن زیادی را قشرهای مختلف و متضاد مرفه، سنت زده و تباه شده تشکیل می دهند.
5- سرگذشت کندوه سال 1337
نخستین داستان نسبتا بلند جلال است با شروعی به سبک قصه های سنتی ایرانی، ( یکی بود یکی نبود غیر از خدا هیچکس نبود) این داستان به بیان شکست مبارزات سیاسی سالهای 29 تا 31 حزبی پرداخته است.
6- مدیر مدرسه سال 1337
این داستان نسبتا بلند به نوعی بیان خاطرات فرهنگی آل احمد است. خود او در این مورد گفته است:
(( حاصل اندیشه های خصوصی و برداشت های سریع عاطفی از حوزه بسیار کوچک اما بسیار موثر فرهنگ و مدرسه ))
7-  نون والقلم 1340
یک داستان بلند تاریخی که حوادث آن مربوط به اویل حکومت صفویان است. زبان نون والقلم به اقتضای زمان آن نسبتا کهنه است.
8 - نفرین زمین 1346
رمانی روستایی است که بازتابی از جریانهای مربوط به )اصلاحات ارضی ) در آن بیان شده است.
9 - پنج داستان 1350
دو سال پس از مرگ آل احمد چاپ شده است.
10 - چهل طوطی اصل (با سیمین دانشور) 1351
مجموعه شش قصه کوتاه قدیمی از طوطی نامه که با تحریری نو نگاشته شده است
11-  سنگی بر گوری 1360
رمانی است کوتاه و آخرین اثر داستانی آل احمد محسوب می شود. موضوع آن فرزند نداشتن اوست.

 ب-  مشاهدات و سفرنامه ها:

اورازان 
تات نشینهای بلوک زهرا 
 جزیره خارک در یتیم خلیج فارس 
 خسی در میقات 
 سفر به ولایت عزرائیل 
 سفر روس 
 سفر آمریکا و سفر اروپا که هنوز چاپ نشده اند.

ج- مقالات و کتابهای تحقیقی:

گزارشها
حزب توده سر دو راه
هفت مقاله
سه مقاله دیگر
غرب زدگی به صورت کتاب
کارنامه سه ساله
ارزیابی شتابزده
یک چاه و دو چاله
در خدمت و خیانت روشنفکران
گفتگوها

د - ترجمه:

عزاداریهای نامشروع  از عربی
محمد آخرالزمان نوشته بل کازانوا نویسنده فرانسوی
قمارباز  از داستایوسکی
بیگانه  اثر آلبرکامو ( با علی اصغر خبرزاده)
سوء تفاهم از آلبرکامو
دستهای آلوده  از ژان پل سارتر
بازگشت از شوروی  از آندره ژید
مائده های زمینی  اثر ژید ( با پرویز داریوش )
کرگدن  از اوژن یونسکو
بور از خط  از یونگر ( با دکتر محمود هومن)
تشنگی و گشنگی  نمایشنامه ای از اوژن یونسکو
در حدود پنجاه صفحه این کتاب را جلال آل احمد ترجمه کرده بود که مرگ زودرس باعث شد نتواند آن را به پایان ببرد؛ پس از آل احمد دکتر منوچهر هزارخانی بقیه کتاب را ترجمه کرد.

تهیه و تنظیم : محمد شکراله زاده