پله پله تا ملاقات خدا

*‌*‌*‌

حدود یک‌ساعت قبل از افطار، وقتی که عقربه‌های ساعت استودیوی پخش رادیو ایران هفت شب را نشان می‌دهد، شور و شوق وصف‌ناپذیری در اینجا حکمفرماست و همه در تلاشند تا ساعات خوشی را برای میهمانان ماه خدا فراهم کنند. انگار که یک ساعت مانده به تحویل سال نو. همه چیز با سرعت و نظم خاصی پیش می‌رود. وقتی که سعیده سلطانی و مهدی طهماسبی پشت میکروفن‌ها قرار می‌گیرند، زهرا سیاقی مطالبی را به آنها یادآوری می‌کند.

آرم برنامه با صدای علی رمضانی، شعری از سیدکمال هاشم‌زاده و آهنگسازی مسعود مفیدی و صدابرداری آرمان ستوده پخش می‌شود.

«گاهی وقت‌ها واسه دور هم نشینی/ یک بغل بهونه پشت هم می‌چینی

تازه شاید همون جوری که می‌خوای/ همه را دور یک سفره نمی‌بینی...»

بعد از پخش آرم برنامه طهماسبی با صدای رسایی می‌‌گوید: «بسم‌الله النور» و سلطانی با نشاطی صدچندان انگار که همین الان به میهمانی خدا دعوت شده، می‌گوید: «مردم عزیز ایران سلام.» طهماسبی ادامه می‌دهد: «امروز خیلی‌ها از سکوی غرور پایین اومدن تا رو قله بلند بندگی خدا بایستن.» و سلطانی می‌گوید: «سلام بر همه بندگان خوب خدا.» بعد از پخش یک موسیقی شاد طهماسبی ادامه می‌دهد: «امروز بعضی‌ها از کاه، کوه ساختن. نه که فکر کنی با توهم و قصور، یک کلاغ چهل کلاغ کردن نه، اونا از کمترین بهانه‌ها بهترین استفاده‌‌هارو کردن.» و سلطانی ادامه می‌دهد: «سلام به همه اونایی که سر سفره کوچک و ساده‌شون مهربون‌تر می‌شینن تا جا برای یک نفر دیگه باز بشه.» بعد از سلام و علیک صمیمی با شنونده‌های برنامه دو گوینده از مردم خوب ایران می‌خواهند که با دو شماره تلفن 22040086 و 22050009 و سامانه پیام کوتاه 3000034 با برنامه ارتباط برقرار کرده و از آداب و رسوم و سنت‌هایی که در ماه مبارک رمضان در منطقه و روستایشان برقرار است، صحبت کنند. پس از آن در بخش «سی‌ پنجره» نیما کرمی با ادبیات و اجرای متفاوتی از اتفاقات روز جامعه می‌گوید. این بخش یک بسته خبری است که به صورت طنز اجرا می‌شود. کرمی این طور آغاز می‌کند: «عزیز، باقلوا، شکر، هلو، گلابی، شیرین، شیرین‌نبات سر تو بپا، می‌خوام پنجره را باز کنم.» و چند خبر فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی می‌خواند. سلطانی و طهماسبی با گفتن جملات مختلفی سعی بر بیان ویژگی‌های انسان‌های متواضع دارند. پس از آن گزارشگر برنامه الهه دهقان گزارشی از مردم درباره تواضع پخش می‌کند. این‌که آیا همیشه تواضع و فروتنی در زندگی خوب است؟ آدم‌های متواضع چه شکلی هستند و چه رفتاری دارند؟ سیاقی از پشت اتاقک شیشه‌ای استودیو تاک بک می‌کند و می‌گوید: «اولین ارتباط تلفنی برقرار است.»

بعد از ارتباط تلفنی مجری برنامه ادامه می‌دهد:‌ «می‌خواهیم یه ماه موندنی را در آسمون صدا بزنیم. یک ماه موندنی‌ تو آسمان خاطره‌های 8 سال دفاع مقدس.» بخش «سی‌ماه» را آرمان ستوده تهیه می‌کند. در این بخش با جانبازان و آزادگان و رزمندگان 8 سال دفاع مقدس در خصوص ماه رمضان در جبهه‌ها و اسارت گفتگو می‌شود و آنها از خاطرات خود می‌گویند. آزاده این برنامه عبدالله علی‌مرادی جزو نیروهای ارتش است که 10 سال را در اسارت گذرانده است. او در خصوص ماه رمضان در اسارت و این که چگونه این سال‌های سخت را گذرانده است صحبت می‌کند. مرادی می‌گوید: غذای صبح را داخل ظروف پلاستیکی نگاه می‌داشتیم برای افطار و غذای ظهر را برای سحر کنار می‌گذاشتیم. یادم نمی‌آید که در اسارت گوشت یا مرغ خورده باشیم.

سلطانی می‌گوید: «آماده هستید که از خاکریزهای عاشقی بیایید سر سجاده بندگی خدا بشینید» و طهماسبی از شنوندگان می‌خواهد که قرآن مجید را باز کنند و سوره غافر را بیاورند و آیات هفتم، هشتم و نهم را بشنوند و زمزمه کنند.

مطالب قشنگی قبل از اذان خوانده می‌شود. طهماسبی اذان مغرب به افق تهران را اعلام می‌کند و اذان با صدای موذن سلیمی پخش می‌شود. سکوت قشنگی در استودیو حکمفرما می‌شود، این همه دویدن‌ها و انتظار به پایان می‌رسد و طعم شیرین پذیرفته شدن در میهمانی خدا را حس می‌کنیم.

عوامل برنامه از سردبیر گرفته تا مسوول ارتباطات به دور از خانه و خانواده برای فراهم کردن ساعاتی روحانی و مفرح درست در لحظات بندگی انسان با خدا، لحظاتی که خدا انسان را صدا می‌کند و انسان خدا را، در تلاش و کوشش هستند تا یاد خدا پررنگ‌تر از همیشه در اذهان باقی‌ بماند. پخش‌های «سی سخت» و «سی مین» توسط ندا رادمهر از دیگر بخش‌های این برنامه است. در «سی سخت» دکتر فرهادی درباره سی راه خودسازی صحبت می‌کند و در «سی‌ مین» 30 خصلت بد خنثی می‌شود. خصایلی همچون تحقیر کردن دیگران و گمان بد نسبت به دیگران.

در فرصتی که ایجاد می‌شود، زهرا سیاقی سردبیر و نویسنده برنامه برایم از محتوای برنامه امروز صدا کن مرا -‌‌که به‌‌صورت برنامه عصرانه اجتماعی با دستمایه‌های مذهبی و مصادیق اجتماعی است‌‌- می‌گوید و ویژگی‌های پرهیزکاران از دیدگاه حضرت علی(ع)‌ و مصادیق اجتماعی آن را بیان می‌کند.

سیاقی ادامه می‌دهد: در ابتدای برنامه قرار می‌گذاریم که در این ماه مبارک رمضان سعی کنیم سی‌‌ مین را در وجودمان خنثی کنیم. سی رذیله اخلاقی که باید ترکشان کنیم و ترک آنها موجب آسایش خود یا دیگران خواهد شد. «سی مرغ» روایت سیمرغ از دنیای امروز و مناسبات آدم‌ها با صدای امیر جوشقانی و نویسندگی مارال دوستی، ادعیه ماه رمضان و نیایش از دیگر بخش‌های این برنامه است. وقتی از سیاقی درباره علت نامگذاری اسم برنامه می‌پرسم این طور جواب می‌دهد که علت انتخاب اسم برنامه به نام «صدا کن مرا» دو وجه آسمانی و زمینی دارد. این که خدا ما را صدا می‌کند و ما او را صدا می‌کنیم و آرزوها و رفع مشکلاتمان را از او می‌طلبیم. وجه زمینی آن به این موضوع برمی‌گردد که در این ماه ما بیشتر به یاد هم می‌افتیم، به نیازمندان کمک می‌کنیم، مهمانی می‌دهیم و به عیادت بیماران می‌رویم. در واقع یاد خدا پررنگ‌تر می‌شود و از مشغله‌‌هایی که دور و برمان است فارغ شده و سراغ کارهای اساسی و اصلی‌ای که باید انجام می‌دهیم، می‌رویم.

سیاقی اهداف برنامه را چنین مطرح می‌کند: فلسفه وجودی ماه مبارک رمضان خودسازی است. ما نگاهمان را به این مساله عمیق‌تر می‌کنیم و اگر به آن نشاط نرسیده‌ایم باید در مسیرش حرکت کنیم. برای همین لازم بود که بنیه معارفی برنامه قوی شود. برای تقویت این بنیه که بستر برنامه‌سازی بود از خطبه 192 نهج‌البلاغه (خطبه همام)‌ استفاده کردیم. ضمن این که سعی کردیم هر آیتم و بخشی را که می‌سازیم، اگر نگاهمان به مسائل اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و هنری بود به آن مرکز ثقل نزدیک شویم.

وقتی از سیاقی می‌پرسم که برای ساخت یک برنامه دو ساعته زنده چقدر وقت می‌گذارید؟ می‌گوید: «تیم برنامه‌ساز تقریبا از ساعت 9 صبح کارشان را شروع می‌کنند. می‌شود گفت بخش اعظمی از روز و شبمان را برای این کار می‌گذاریم.» سیاقی حس و حالش را برای ساخت برنامه می‌گوید: «برنامه زنده و ارتباط لحظه به لحظه با مخاطب حس و حالش متفاوت‌تر از دیگر برنامه‌هاست، اما برنامه افطار لحظه‌هایی که دل آدم می‌لرزد، دم اذان یک لحظه شفاف‌تر و زلال‌تر است. مخصوصا لحظه‌هایی که شمارش معکوس داریم به اذان، ربنا پخش می‌کنیم، نیایش پخش می‌کنیم. درست مثل لحظات سال تحویل است. انتظار کشیدن خیلی زیباست و فضای استودیو دوست‌داشتنی‌تر است.»

سعیده سلطانی یکی از گوینده‌های برنامه که از سال 1372 وارد رادیو شده و تاکنون برنامه‌های مختلفی را همچون ساده مثل صبح، والعصر و... را اجرا کرده از حس و حال اجرا در برنامه‌های ماه مبارک رمضان خصوصا زمان افطار می‌گوید: «ماه مبارک رمضان هر لحظه‌اش یک لحظه خاص است و من فکر می‌کنم که اجرای برنامه در این ماه هم شکل خاصی دارد. این که شما ساعاتی از برنامه، آن هم آخرین ساعات یک روز روزه‌داری را باید برنامه اجرا کنی. به نظرم آنقدر عشق به مردم در این کار وجود دارد که احساس خستگی نمی‌کنی و با انرژی برنامه را اجرا می‌کنی. وقتی فکر می‌کنی هر کسی در هر جا در حال آماده شدن برای نشستن در کنار سفره افطار است و صدای تو را از امواج رادیو می‌شنود یا این که حس می‌کنی در این لحظات ارزشمند در کنار مردم حضور داری، حس قشنگی دست می‌دهد که می‌تواند در اجرای برنامه کمک کند.» سلطانی در موقع افطار دعا برای فرج امام‌زمان‌(عج)‌ را فراموش نمی‌کند و می‌گوید: «قشنگ‌ترین دعا هم در این لحظات آرزوی سلامتی برای بیمارانی است که در بسترند و تعدادی از آنها شنونده رادیو هستند.»

جواد فیاضی تهیه‌کننده برنامه «صدا کن مرا» که از سال 78 سابقه تهیه‌کنندگی برنامه‌های رادیویی را داراست درخصوص موسیقی استفاده شده در این برنامه می‌گوید: «چون ماه مبارک رمضان است و برنامه دستمایه مذهبی دارد سعی کرده‌ایم که از موسیقی‌های سنتی و شاد استفاده کنیم. همچنین چون برنامه از آیتم‌های متنوعی برخوردار است، هر آیتم به فراخور نوع مطلب، موسیقی‌اش متفاوت است.» فیاضی تصریح می‌کند که موسیقی‌های استفاده شده در خلال برنامه، خصوصا آیتم‌ها، همیشه مکمل‌ مطالب برنامه است. چون شنونده از طریق حس شنوایی برنامه را دنبال می‌کند و می‌خواهیم که او درک و حس درستی از مطالب و موضوعات یادشده در برنامه داشته باشد، از موسیقی‌ای استفاده می‌کنیم که او را به فکر وادارد و نسبت به مطلب ارائه شده، حسش برانگیخته شده و عوامل برنامه را تا پایان همراهی کند. این تهیه‌کننده ادامه می‌دهد: به خاطر جدا کردن آیتم‌ها از یکدیگر و فضای غالب بر برنامه از آرم استیشن برای اعلام پیام کوتاه و تلفن و اسم برنامه استفاده می‌کنیم. آرم استیشن مثل پرانتز عمل می‌کند که فصل یا بخش‌ جدیدی را در برنامه شروع کنیم. فیاضی از حس و حالش برای تهیه این برنامه می‌گوید: حسی دارم که قابل بیان نیست.

زهره زمانی