خرق عادت سیما در رمضان

تا قبل از این سریال که در دقیقه 90 جایگزین «شب هزار و یکم» به کارگردانی علی بهادر شد، هیچ سریالی با مختصات و ویژگی «تاریخی» در این ایام پخش نشده است. در حقیقت سریال‌های رمضانی به مرور زمان نوعی فرهنگ و دستور زبان را برای تولیدکنندگان و همین طور بینندگانشان ایجاد کرده بودند که مهم‌ترین نشانه خرق و تغییرش حضور همین «نردبام آسمان» در کنار آن‌هاست.

این محصول سیما فیلم در حقیقت بخش اول پروژه‌ای است که یدالله صمدی آن را با عنوان «شهرآشوب» کلید زد و نسخه سینمایی‌اش که فقط شانس نمایش در جشنواره فجر را پیدا کرده بود، چند وقت پیش بدون پخش سریالش راهی شبکه نمایش خانگی شد. «شهرآشوب» به عنوان بخش دوم زندگی غیاث‌الدین جمشید کاشانی به حوادث پس از مرگ او می‌پرداخت. ولی صمدی از ساخت بخش اول استعفا داد و قرعه کارگردانی کار به نام محمدحسین لطیفی درآمد؛ فیلمسازی که در این سال‌ها به مرور خودش را به عنوان یک کارگردان همه فن حریف و کاربلد جا انداخته و به همه قبولانده است. از مهم‌ترین مختصات این ویژگی کار با مدیوم‌های متفاوت ودر ژانرهای مختلف است. لطیفی هم در سینما فعال است و هم در تلویزیون. در هردو هم کارنامه موفقی دارد. از کمدی و اکشن و ملودرام بگیر تا ژانرهای جنگی و وحشت. پس یک کار تاریخی هم لازم بود تا این کلکسیون را تکمیل کند. این جسارت و پرهیز از کلیشه‌ها در اجزاء کارهای او هم به چشم می‌خورد.

یکی از ویژگی‌های همین کار، انتخاب بازیگران آن است و مخصوصا بازیگر نقش اصلی وحید جلیلوند یک گوینده رادیویی شناخته شده و موفق است که در این سال‌ها اجرای تلویزیونی را هم تجربه کرده. ولی بازی‌اش در نقش غیاث الدین جمشید هم خوب و درست از کار درآمده و می‌شود پیش‌بینی کرد که این سریال، نقطه شروع خوبی برای دوره جدید کاری‌اش در مقام بازیگر باشد و بعد از این او را در فیلم‌ها و سریال‌های زیادی ببینیم. نکته دیگر لحن و گویشی است که شخصیت‌های لطیفی با آن صحبت می‌کنند. عادت کرده‌ایم از قاجار به آن ور لحن همه شخصیت‌ها را رسمی‌ و گویش آنها را آرکاییک ببینیم و بشنویم. جوری که حتی تصور شکل دیگری از لحن و گویش هم برایمان قابل تصور نیست. این گویش گرچه خیلی جاها یک دست و یک نواخت نیست، ولی خوب یا بد، لطیفی ریسک کرده و این عادت را برای اولین بار زیر سوال برده. چیزی که البته باید برای قضاوت درباره خوبی یا بدی‌اش تا بعد از پایان سریال صبر کرد.

جابر تواضعی