بختگان؛ تالاب بی‌آب

قصه خشک شدن این تالاب زیبا پرغصه است، مثل خشک شدن سایر رودها و تالاب‌های دیگری که در گوشه وکنار ایرانتنها یادی از آنها باقی مانده است.

آب این تالاب که در بین شهرستان‌های استهبان و نی‌ریز استان فارس واقع شده اکنون به صورت کامل خشک شده است.

تالاب بختگان یکی از بزرگ‌ترین و زیباترین تالاب‌های بین‌المللی کشور در جنوب شرقی فارس بین شهرستان‌های استهبان و نی‌ریز واقع است. در سال‌های گذشته این تالاب یکی از زیباترین تالاب‌های کشور بود که سالانه پرندگان مهاجر زیادی برای گذراندن زمستان یا تابستان به این تالاب مهاجرت می‌کردند.

تالاب بختگان نقش بسیار موثری در بقای تنوع ژنتیکی و اکولوژیکی کشور دارد به همین دلیل این تالاب در فهرست تالاب‌های بین‌المللی کشور قرار گرفته است.

با این حال خشکسالی‌های پی‌درپی، ساخت سد در بالا دست تالاب بختگان و کنترل نکردن روان آب‌ها برای ورود به بختگان باعث خشک شدن این تالاب شد.

سدها بلای جان تالاب

نماینده مردم استهبان و نی‌ریز در مجلس شورای اسلامی‌ یکی از عوامل خشک شدن تالاب زیبای بختگان را ساخت سدها در بالادست این تالاب می‌داند. محمد سقایی می‌گوید: با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته و تعهداتی که وزارت نیرو متعهد شده است، حقابه این دریاچه اختصاص خواهد یافت تا دوباره این دریاچه احیا شود؛ چون به گفته وی، خشک شدن آب تاثیر منفی بر محیط طبیعی اطراف تالاب بختگان گذاشته است.

در بختگان پرنده پر نمی‌زند

رئیس پارک ملی بختگان نیز در این رابطه به «جام‌جم» می‌گوید: خشک شدن دریاچه بختگان از سال 85 شروع شد و هر سال سطح آب دریاچه کمتر و کمتر می‌شد تا این‌که امسال به طور کامل خشک شد. سلطانی می‌گوید: با توجه به خشک شدن آب دریاچه بختگان دیگر از پرندگان مهاجر که از کشورهای مختلف از جمله سیبری در فصول مختلف سال به آن مهاجرت می‌کردند، خبری نیست.

این تالاب محل زندگی 218 گونه از پرندگان، 26 گونه از خزندگان، 3 گونه از دوزیستان و 23 گونه از ماهیان بود.

سلطانی می‌افزاید: پارک ملی بختگان علاوه بر این که پناهگاه پرندگان و خزندگان است پناهگاه بسیاری از گونه‌های کمیاب از جمله 46گونه از رده پستانداران شامل فلامینگو، قوچ، میش، کاراکال، گربه‌های جنگلی، کفچه نوک، هوبره، کبک و تیهو نیزبه شمار می‌رود. وی با اشاره به رسوبات نمکی موجود در تالاب می‌گوید: با وزش باد نمک‌های باقی مانده از رسوبات روی زمین‌های حاصلخیز اطراف دریاچه پاشیده می‌شود و محصولات کشاورزان را تخریب می‌کند.

از خشکی بختگان تا آفت گرفتگی انجیرستان

خشک شدن دریاچه بختگان باعث کاهش رطوبت محیط اطراف و بروز آفت در بزرگ‌ترین انجیرستان جهان شده که در شهر استهبان واقع است. به گفته هدایت زارع، متولی واحد حفظ نباتات جهادکشاورزی این شهر، عدم بارندگی مطلوب و خشک بودن دریاچه بختگان در سال‌های اخیر، سبب کاهش شدید رطوبت در منطقه و همچنین افزایش برخی آفات بویژه کنه انجیر در شهرستان استهبان شده است.زارع با بیان این مطلب که دریاچه بختگان در 160 کیلومتری شیراز و حد فاصل باغات و مزارع شهرستان استهبان واقع شده است، می‌گوید: پایین بودن رطوبت باعث کاهش تولید وتوان مالی باغداران شده و مبارزه با آفات را تحت الشعاع خود قرار داده است. تالاب بین‌المللی بختگان مانند سایر تالاب‌های فارس و کشور از اهمیت بسیار بالای محیط زیستی برخوردار است و ضرورت حفاظت از آنها نیز بر هیچ علاقه‌مند به محیط زیستی پنهان نیست، اما خشک شدن بختگان واقعیت تلخی است که باید آن را پذیرفت.

شیراز- علی شاهسون
خبرنگار جام‌جم