بازگشت گاندی‌ها

با پایان شمارش آرا مشخص شد حزب کنگره 200 کرسی از مجموع 453 کرسی پارلمانی را به‌دست آورده که بهترین نتیجه‌ای است که احزاب سیاسی طی 18 سال گذشته موفق به کسب آن شده‌اند. حزب کنگره قدرت را با نخست‌وزیری مانموهان سینگ دوباره به دست می‌گیرد، با این تفاوت که این بار بدون ائتلاف با کمونیست‌ها هم قادر به تشکیل دولت است.

تا قبل از برگزاری انتخابات پیش‌بینی می‌شد ائتلاف حاکم «اتحاد پیش‌رو» حدود 260 کرسی پارلمانی را بدست آورد. با اتمام شمارش آراء و اعلام نتایج انتخابات مشخص شد حزب کنگره به یمن نتیجه‌ای که کسب کرده با ائتلاف با نامزدهای کم‌شمار مستقل و احزاب کوچک محلی هم قادر به ایجاد دولتی حداکثری است.

احزاب کمونیست که در دوره قبلی انتخابات پارلمانی با حمایت از حزب کنگره امکان به قدرت رسیدن این حزب را فراهم آوردند به همان اندازه هم دردسرساز بودند. دقیقا به همین دلیل است که حزب کنگره این بار تصمیم گرفته عطای ائتلاف با کمونیست‌ها را به لقایش ببخشد و برای تشکیل دولت با نمایندگان مستقل و احزاب کوچک محلی ائتلاف کند که خواسته‌های کمتری دارند و نمی‌توانند در کار دولت اخلال وارد کنند.

همانطور که پیش‌بینی می‌شد احزاب چپگرا نتایج ضعیفی در انتخابات کسب کردند تا آنجا که مجموع کرسی‌های آنان از 62 کرسی در پارلمان قبلی به 24‌‌کرسی کاهش یافت. در مقابل احزاب میانه‌روی متحد حزب کنگره موفق به افزایش حضور خود در پارلمان شدند.

حزب کوچک ترینامول که متحد حزب کنگره در ایالت شمال‌غربی بود به یمن این ائتلاف موفق شد 20کرسی از مجموع 42 کرسی این ایالت در پارلمان را از آن خود کند.

با این حال نتایجی که حزب کنگره به دست آورد به مراتب جالب توجه‌تر بود. این حزب در غیاب مشکلات مالی جدی یا حتی شکل‌گیری فضایی احساسی در حمایت از سونیا گاندی، رهبر حزب، موفق به پشت سر گذاشتن بهاراتیاجاناتا (BJP) به عنوان مهم‌ترین رقیب سیاسی خود شد که تنها 120 کرسی پارلمانی را به دست آورد.

در راجستان که همیشه کانون فعالیت‌های ملی‌گرایانه بوده هم حزب کنگره 21 کرسی از 25 کرسی این ایالت را به دست آورد و حتی در ایالت گجرات که به خاطر خشونت‌های مذهبی و درگیری بین هندوها و مسلمانان مشهور است هم 10 کرسی را از آن خود کرد. چشمگیرتر از همه این که کنگره توانست تعداد کرسی‌های خود در ایالت اتراپرادش را دو برابر کرده و به 21 از مجموع 80 برساند.

در نگاه اول تصمیم حزب کنگره برای عدم ائتلاف با سایر احزاب در اتراپرادش و بیهار اشتباه به نظر می‌رسید، اما با ‌توجه به ناکامی احزاب متحد کنگره در این ایالت مشخص شد این تصمیم چندان هم اشتباه نبوده است.

بازگشت سینگ

این تصمیم با پافشاری راهول گاندی، پسر 38 ساله سونیا اتخاذ شد. او پسر راجیو گاندی، نوه ایندرا و نواده جواهر لعل نهرو است که هر سه از نخست‌وزیران هند بوده‌اند. راهول اگرچه امید دارد روزی پا جای پدر و اجداد خود بگذارد، اما لااقل در این دوره باید بازگشت سینگ 76 ساله به قدرت را تحمل کند. سینگ که اقتصاددانی قابل است اولین نخست‌وزیر هند پس از نهرو تلقی می‌شودکه پس از پایان دوره 5 ساله زمامداری‌اش دوباره به کاخ نخست‌وزیری راه پیدا می‌کند.

با این حال کم نیستند کسانی که گمان دارند راهول که به یمن آرای مردم اتراپرادش دوباره به پارلمان راه یافته این بار پس از حداکثر 2 سال درصدد کسب قدرت برخواهد آمد.

سینگ که اخیرا تحت عمل جراحی قلب باز قرار گرفته و در رقابت‌های انتخاباتی هم حضور کمرنگی داشت روز یکشنبه همراه سونیا‌گاندی در جمع هواداران حزب حاکم حاضر شد تا بگوید امیدوار است راهول که از سال 2004 میلادی فعالیت‌های سیاسی خود را آغاز کرده برای پیوستن به دولت بعدی او آمادگی داشته است.

سونیا گاندی ایتالیایی‌تبار که به همین خاطر در انتخابات قبلی از رسیدن به پست نخست‌وزیری بازماند طی نطقی پس از تشکر از اعتماد مردم هند به حزب کنگره تصریح کرد، «مردم هند عاقبت راه درست را یافته‌اند و با انتخابی درست قدرت را به افرادی شایسته سپردند.» به اعتقاد خیلی‌ها منظور او احتمال به قدرت رسیدن پدرش و ادامه تسلط گاندی‌ها بر ارکان سیاسی هند بود.

مشارکت گسترده

این واقعیت که 714 میلیون نفر از مجموع 890‌میلیون هندی واجد شرایط برای رای دادن در انتخابات شرکت کردند غیرقابل کتمان است. آمارها از افزایش سهم حزب کنگره از مجموع آرای اخذ شده از 7/26 درصد در سال 2004 میلادی به حدود 29 درصد حکایت دارند که به خودی خود نمادی از رضایت هندی‌ها از عملکرد این حزب است.

دولت ائتلافی کنگره به مراتب بیش از آنچه گمان می‌رفت در مهار بحران‌ها و کنترل کشور موفق عمل کرد. رشد اقتصادی قابل توجه هند در 4 سال اول حاکمیت کنگره اگرچه برپایه اصلاحات اقتصادی تبیین شده توسط دولت قبلی بود اما در خور توجه بود. با این حال نارضایتی مردم از BJP به عنوان مهم‌ترین رقیب حزب کنگره هم در موفقیت این حزب بی‌تاثیر نبود.

BJP در حال و هوایی که نوعی آرامش بر روابط هندوها و مسلمانان حاکم بود به جای تلاش برای یافتن راهکارهای پایان دادن به خصومت‌های مذهبی تمام توان خود را معطوف حفظ شرایط موجود کرده بود. عملکرد ضعیف این حزب در سطح دولت‌های محلی هم در افول حمایت از آن بی‌تاثیر نبود تا آنجا که در راجستان که پایگاه سنتی BJP تلقی می‌شود این حزب شاهد از دست رفتن تعدادی از کرسی‌هایش بود. حزب کنگره که از نتایج به دست آمده در انتخابات به وجد آمده مترصد بهره‌برداری از شرایط برای ایجاد تغییر در سنت‌های سیاسی هند است. احزاب کوچک ایالتی پس از 2دهه در اوج، اکنون در سراشیبی قرار گرفته‌اند. این شرایط می‌تواند به معنای تشکیل دولت‌های ایالتی منسجم‌تر و سالم‌تر و ایجاد نوعی هماهنگی در سطوح ایالتی و ملی باشد. حداقل دستاورد این پیروزی برای هندی‌ها تشکیل دولتی یکدست‌تر است که در آن اثری از هرج و مرج حاکم بر دولت ائتلافی قبلی نخواهد بود.