شمارش معکوس برای کنکور شروع شده است
غول چراغ تحصیل!!
اگر سری به نمایشگاه کتاب تهران زده باشید حتما دیدهاید که پرجمعیتترین سالن نمایشگاه که بعضیوقتها نفس کشیدن در آن سخت میشد کدام سالن بود: سالن ناشران کتابهای کمکآموزشی و کنکور. یعنی اغراق نیست اگر بگوییم که نیمی از علاقهمندان به نمایشگاه کتاب را جوانانی تشکیل میدادند که در صف عریض و طویل خرید کتاب جلو غرفههای سالن ناشران کتابهای کمک آموزشی ایستاده بودند و عجله هم داشتند. چرا عجله داشتند؟ چون حدود سیو یکی دو روز بیشتر به برگزاری کنکور امسال نمانده و باید سریع خود را به خانه میرساندند و مشغول درس و مشق میشدند. اینروزها دیگر مجال برای هیچ کاری نیست و اگر این کنکور نبود چه کارها که نمیشد کرد! درست وقت امتحان و کنکور است که فیل آدم یاد خیلی جاها میکند. همه فکر و خیالها با هم به سر آدم هجوم میآورند که از راه به درت کنند و نفهمی چه خواندهای و هی برگردی و یک صفحه را چندین و چندبار بخوانی و به خودت نهیب بزنی که وقت تنگ است و وقت طلاست.
به خودت بگویی این یک ماه را هم دندان روی جگر بگذار و بعد با خیال راحت به سراغ رویاهایت برو. به سراغ کتابهایی که دوست داشتی در این مدت بخوانی و نتوانستی، به سفرهایی که دوست داشتی بروی و نرفتی، کسانی را که دلت برایشان تنگ شده و به خاطر کنکور سراغشان را نگرفتی و نگذاشتی که سراغت را بگیرند و خلاصه میتوانی دنیا را فتح کنی. اما بدان و آگاه باش که اگر در کنکور موفق نبودی و فکر میکنی که امتحان را خراب کردی نباید زمانی را که تا اعلام نتایج مانده بر خودت و دیگران تلخ کنی. تو امتحانت را دادهای و حالا بهترین کار این است که تا زمان اعلام نتایج بیخیالی طی کنی. اما مگر میشود؟
شانس یا تلاش
حالا خانه نشینید. نشستهاید و کتابها را چیدهاید کنارتان و هی میخوانید و میخوانید. هی به این کلاس و آن کلاس میروید. حالا اگر در کنکور قبول نشوید آسمان به زمین میآید؟ خیلیها در اینباره به شانس اعتقاد دارند. نرگس که 21 سال دارد و بالاخره توانست در کنکور قبول شود، میگوید: من سه بار کنکور دادم تا بالاخره توانستم در دانشگاه روزانه قبول شوم. قبول شدن در کنکور فقط به شانس ربط دارد. من پارسال از دفعات قبل هم کمتر خوانده بودم، ولی چون از شانسم درس فیزیک که بیشتر خوانده بودم سوالات سختی داشت و من از پس آن برآمدم، توانستم خیلی نسبت به بقیه جلو بیفتم و قبول شوم.
همه چیز را نمیشود به شانس نسبت داد. برای همین است که شما ماهها وقت صرف درس خواندن برای کنکور میکنید چون معتقدید که با کار و تلاش میتوان موفق بود. محمد میگوید: من تقریبا یک سال است که مسافرت خارج از شهر نرفتهام. دوستانم هم همینطور. از سال سوم شروع به درس خواندن برای کنکور کردم. بعضیها از سال دوم شروع میکنند. کسانی که از پیش دانشگاهی شروع میکنند معمولا وقتی برای خواندن درسهای سال قبل پیدا نمیکنند و روزهای پر استرسی را میگذرانند.
خیلی از شما که امسال باید از سد بلند آزمون سراسری رد شوید آرزو به دل یک سفر هستید و خیلی از والدین تا زمانی که فرزندانشان که مشغول درس خواندن برای کنکور هستند هم سفر را بر خود حرام کردهاند و مثل پروانه دور جوانهای کنکوریشان میچرخند تا مبادا جوانشان هنگام درس خواندن به چیزی احتیاج داشته باشد و راه طولانی اتاق تا یخچال را طی کند و از دقایقی که باید صرف درس خواندن شود، خدای ناکرده بکاهد. بنابراین این جوان کافی است لب تر کند تا همه چیز روی میزش چیده و مهیا شود. اما وای به حال این جوان که یک ماه بعد از امتحان سربلند بیرون نیاید.
خانم سینایی که پسرش قرار است امسال در آزمون سراسری شرکت کند میگوید: ما خودمان را پایبند کردیم که خانه باشیم. خیلی وقت است مسافرت نرفته ایم دوست داریم پسرمان در کنکور قبول شود. متاسفانه این دانشگاه و داشتن مدرک است که آینده شغلی و اجتماعی جوانان را تعیین میکند و راه فراری از آن وجود ندارد. البته چیزی جای علم را پر نمیکند اما این همه فشار عصبی که وارد میشود شاید حتی برای بعضی از بچهها بیماری بوجود بیاورد. دختر یکی ازهمکاران من پارسال در کنکور قبول نشد و نمیدانید که چه اتفاقی برای کل خانواده افتاد. انگار یکی از بستگانشان فوت کرده بود. در حالی که او خیلی با استعداد است اما دچار فشار عصبی شده بود و میگفت وقتی سر جلسه امتحان رفتم، یاد پدرم افتادم که میگفت باید حتما قبول شوی.
این همه درس خواندن هم به خدا خوب نیست. یک دقیقه کتاب را ببند و کنار بگذار برو کنار پنجره بایست و زندگی را تماشا کن. برای قبولی در کنکور که نباید خودت را از خواب و خوراک و خلاصه زندگی بیندازی. بهترین روزهای جوانی را داری فقط و فقط صرف درس خواندن و تست زدن میکنی اما کو گوش شنوا. شادی خانم هم مثل شما گوشش بدهکار این حرفها نیست. او میگوید: یکی از راههایی که برای آینده ما وجود دارد دانشگاه رفتن است. راههای دیگر هم هست. میشود جور دیگر هم زندگی کرد. ولی من با توجه به اینکه 12 سال درس خواندم دوست دارم تحصیل را ادامه دهم. من بیشتردوست دارم رشتهای بخوانم که اگر موقعیت کار دولتی برایم به وجود نیامد به واسطه آن بتوانم به طور خصوصی و مستقل کاری انجام دهم.
اما کسانی هم هستند که گوش شنوا دارند. مثل شهاب. او میگوید:به نظر من همه راهها به کنکور و دانشگاه ختم نمیشود. من میخواهم اگز قبول نشدم کلاس بوکس ثبت نام کنم و انگلیسی را کامل یاد بگیرم. قبول شدن در دانشگاه برایم در حکم مرگ و زندگی نیست. تازه فکر میکنم آنها که در قید و بند مدرک گرفتن و درس خواندن نیستند جسارت بیشتری دارند و متفاوتتر هستند. متفاوت و کمیاب. چون اگر نگاهی به دور و اطرافتان بیندازید کسی را نمیبینید که سر از دانشگاهای جورواجور دولتی و غیردولتی درنیاورده باشد.
صنعتی به نام کنکور
چه ریخت و پاشها که نکرده کنکور. در هر کوچه و بن بستی به همان اندازه که سوپرمارکت هست، کلاسهای خصوی و نیمه خصوصی آمادگی برای کنکور وجود دارد. تعداد موسساتی که دروس مختلف را برای آزمون سراسری آموزش میدهند دیگر کم کم دارد به تعداد داوطلبان میرسد! چه شغلها که این کنکور ایجاد نکرده. هیچ میدانید که مجازاتی به نام مجازات کنکوری هم داریم و برای متخلفان چه جزایی در نظر گرفته شده است؟ بدانید و آگاه باشید کسانی که اقدام به خرید یا فروش سوالها یا پاسخهای آزمون سراسری دانشگاههای کنند، با جریمه نقدی از یک تا 100 میلیون تومان، حبس از یک تا 5 سال و یا هر 2 مجازات روبرو خواهند شد.
شرکت کنندگان در آزمون هم در صورت تخلف برای یک تا 10 سال از شرکت در آزمون دانشگاههای ایران محروم میشوند. استفاده از تلفن همراه یا دستگاههای الکترونیکی، ارائه مدارک جعلی، تبانی با دیگر شرکت کنندگان یا افراد خارج از حوزه امتحانی یا شرکت کردن به جای فرد دیگر از جمله این تخلفات است.
کنکور علاوه بر ایجاد تخلف، ایجاد شغل هم کرده است. این همه تبلیغات که دور و برتان را گرفته هم ناشی از استعداد این پدیده برای شغل یابی است. حجم عظیم تبلیغات آموزشگاههای کنکور در رسانهها باعث شده خیلی از کنکوریها فکر کنند که هیچ کس بدون گذراندن چنین دورههایی و خواندن کتابهای این انتشارات و آن موسسه نمیتواند در این رقابت موفق شود. اما شما کدام کلاس و موسسه را دیدهاید که راه قطعی و تضمینی برای موفقیت در کنکور ارائه کنند. میشود بدون صرف پولهای هنگفت و از این کلاس به آن کلاس رفتن هم در کنکور قبول شد. اگر باور ندارید از کسانی که در سالهای گذشته راهی دانشگاه شدهاند بپرسید.
با اینکه مسوولان وزارت علوم و آموزش و پرورش بسیار گفتهاند که داوطلبان ورود به دانشگاهها نیازی به شرکت در کلاسهای کنکور ندارند و سوالات کنکور تنها در محدوده کتابهای درسی طرح میشود اما بسیار کم هستند تعداد شرکت کنندگانی که سر از کلاسهای مختلف عمومی و خصوصی در نیاورده باشند.
براساس تحقیق و تحلیل آزمونهای سراسری ورود به دانشگاه که پارسال مرکز افکارسنجی دانشجویان آن را انجام داد حدود 31/6 درصد از داوطلبان کنکور سراسری در کلاسهای کنکور شرکت کرده و به طور میانگین بیش از 480 هزار تومان بابت شرکت در این کلاسها پرداخت کردهاند.
با این حساب اگر تعداد شرکت کنندگان در کنکور سراسری را حدود یک و نیم میلیون نفر در نظر بگیریم، کل تجارت این فعالیت فرهنگی اقتصادی، بالغ بر 227 میلیارد و 520 میلیون تومان خواهد بود که البته این رقم شامل کتابهای آموزشی کنکور و صنعت نشر این حوزه نمیشود.
جالب تر هم میشود اگر بدانید در فرانسه از هر ده نفر یک نفر در صنعت خودرو مشغول به کار است، در ایران از هر 10 نفر یک نفر در صنعت کنکور فعالیت میکند.
شاخ غول
چند ماه بعد با اعلام نتایج کنکور، آرامش دوباره به شما و خانوادههایتان باز خواهد گشت.
خیلیهایتان سرانجام نفسی راحت میکشید که شاخ غول کنکور را شکستید و بعضیها سرخورده از شکست خواهید شد اما خودتان بهتر از من میدانید که شکست مقدمه پیروزی است اما قبل از اینکه برای آزمون سال بعد برنامه ریزی کنید و مشغول درس خواندن شوید بهتر است تکلیف خود را با یکسری چیزها روشن کنید. آیا واقعاً خودتان دوست دارید به دانشگاه بروید یا به خاطر حرف دیگران این همه تلاش میکنید؟ آیا درس خواندن برایتان مهم است یا مدرک گرفتن؟ آیا با کسی رقابتی دارید؟ آیا به خاطر چشم و هم چشمی با دیگران میخواهید به دانشگاه بروید؟ آیا به خاطر والدین است؟ به همه این سوالها جواب بدهید و بعد مشغول درس خواندن شوید. اگر همین امسال قبول شدید که چه بهتر ولی به این هم فکر کنید که شاید با دانشگاه نرفتن بتوانید برای خود و بقیه مفیدتر باشید یا کارهایی بکنید که کسانی که تحصیلات آکادمیک دارند از پس آن کار برنمیآیند. به همه اینها فکر کنید.
مریم فاطمی
گفت و گو
