مفهوم صلح

اسد مذاکرات محرمانه با رژیم‌صهیونیستی را که با میانجی‌گری ترکیه در استانبول در حال انجام بود پس از حمله ارتش صهیونیستی به غزه در واپسین روزهای سال گذشته میلادی به حال تعلیق درآورد طی هفته‌های اخیر آمادگی دمشق برای از سرگیری این مذاکرات را تایید کرده است.

او در مصاحبه با اشتاندارد به رغم تایید این خبر تاکید کرد سوریه هیچگاه از حقوق خود در بلندی‌های جولان دست نمی‌کشد. متن این مصاحبه را پیش رو دارید:

شما قبلا گفته بودید مذاکرات غیرمستقیم سوریه و اسرائیل در آستانه شکست است. این اظهارات مربوط به قبل از دوران تغییر دولت در آمریکا و اسرائیل بود. می‌توانید در این مورد بیشتر توضیح دهید. آیا ادامه این مذاکرات در شرایط فعلی امکان‌پذیر است یا نه؟

مذاکراتی که شما به آن اشاره کردید مذاکرات غیرمستقیم بود و بیشتر حکم ارزیابی و سنجش نیات و مقاصد طرف مقابل را داشت. این مذاکرات درحالی آغاز شد که با وجود 8سال مذاکره بی‌نتیجه و بعد از جنگ لبنان و حمله به سوریه هیچ نوع اعتمادی بین طرفین وجود نداشت.

آیا اولمرت وعده‌ اعاده جولان را قبل از مذاکرات داده بود؟

بله. این شرط ما برای انجام مذاکره بود. اولمرت این وعده را داد اما نهایتا عملی نشد. ادامه مذاکرات، ما هم به عقب‌نشینی اسرائیل به سمت نقاط مذکور بستگی داشت. اسرائیلی‌ها هم در پاسخ به این سوال ما جواب قطعی نمی‌دادند بلکه با اظهاراتی هم چون <در مذاکرات پیرامون‌ آن صحبت خواهیم کرد> واکنش نشان می‌دادند اما ما مطمئنا در مورد همه چیز مذاکره خواهیم کرد غیر از سرزمینی که باید از طرف اسرائیل بازگردانده شود.

من با اردوغان تماس گرفتم. اولمرت هم نزد او بود. من و اردوغان حدود یک ساعت صحبت کردیم و بعد از آن هم وزیر امور خارجه ما با مشاور اردوغان صحبت‌هایش را ادامه داد. نتایج این صحبت‌ها هم این شد که اسرائیل تمام این مدت ما را به بازی گرفته بود. اندکی بعد به غزه حمله کردند و روند صلح بار دیگر به طور کامل متوقف شد.

منظورتان این است که رابطه شما با اسرائیل نیز به سردی روابط پدرتان با ایهود باراک در سال 2000 است؟

حتی سرد‌تر، در دوره من هیچ گاه در مورد خطوط مرزی صحبت نشد و ما اکنون بار دیگر در نقطه شروع قرار گرفته‌ایم.

اکنون وضعیت چگونه‌ است. منظورم دولت جدید راست گرای اسرائیل است. شرط‌های آنها برای مذاکرات جدید چیست؟

ما تصورات خود را متناسب با آن چیزی که در اسرائیل روی می‌دهد، تغییر نمی‌دهیم. ما به دنبال امتحان کردن و محک مقاصد و اغراض اسرائیل هستیم. علاوه بر این ما شرطی به اسم جولان نداریم. جولان حق ماست. تنها شرط ما این است که اسرائیل باید به شروط بین‌المللی پایبند باشد. یعنی شرایط قطعنامه‌ شورای امنیت.

آیا شما حرف‌های آویگدور لیبرمن، وزیر امور خارجه اسرائیل که گفته «اکنون فقط در صورتی می‌توانیم صلح کنیم که صلح ببینیم و ما حاضر نیستیم در ازای صلح، زمین بدهیم» را جدی می‌گیرید؟

صلح بدون باز پس دادن زمین‌هایی که طبق توافقات قبلی بر سر آن توافق شده است به معنای نبود صلح است. مفهوم صلح برای آنها و برای ما متفاوت است. می‌توان قرارداد صلح را منعقد کرد آن هم بدون این‌که سرزمینی وجود داشته باشد اما چنین قراردادی صلح را به همراه نخواهد داشت و هیچ رابطه عادی و طبیعی‌ای شکل نخواهد گرفت.

زمزمه‌هایی وجود دارد مبنی بر آنکه برخی کشورهای همسایه در مسیر صلح سنگ اندازی می‌کنند و از ادامه روند آن رضایت ندارند.

این طور نیست. اسرائیل تلاش می‌کند رابطه ما را با ایران آن طور که خود می‌خواهد، شکل دهد. مساله این است که بحث ما با اسرائیل هیچ ارتباطی با روابط ما با کشورهای همسایه‌مان ندارد بلکه ما بیشتر از حقوق خود صحبت می‌کنیم.

هنگامی که در مورد حقوق سوریه صحبت می‌کنیم، این گونه اظهارات هیچ ربطی به حماس، حزب‌الله و ایران ندارد.حزب‌الله و حماس هر کدام احزاب جداگانه‌ای دارند که به طور مشخص در روند صلح دخیل هستند. ایران هم در این مورد دخالتی ندارد و شراکتی در روند صلح نمی‌کند.

در جریان صلح کشورهایی دخیل هستند که اشغال شده‌اند و به دلیل اشغال این سرزمین ما اکنون نمی‌توانیم صلح داشته باشیم. حال باید پرسید که این مساله چه ارتباطی با ایران دارد؟ این اظهارات اصلا صحت ندارد که تهران مخالف روند صلح است بلکه ایران همیشه از تلاش‌های سوریه برای پیشبرد صلح حمایت کرده است.

اکنون شما به طور عملی چه اقدامی انجام خواهید داد؟ دولت جدید آمریکا تلاش می‌کند خواسته‌هایش از شما را کاهش دهد. آمریکا دیگر از سوریه نمی‌خواهد که به طور کامل از حماس و حزب‌الله فاصله بگیرد و حمایت‌هایش را از آنها متوقف کند بلکه بیشتر خواهان تاثیر‌گذاری متعادل‌تر سوریه است. آیا شما این خواسته‌ها را بر آورده می‌کنید؟

من قبلا هم گفتم، جهت‌گیری سیاست ما این نیست که اسرائیل چه می‌خواهد و چه اتفاقاتی در اسرائیل در حال روی دادن است. برای ما فرقی نمی‌کند چه دولتی در اسرائیل روی کار است. ما با هر دولتی که بتواند و آمادگی داشته باشد جولان را به ما پس دهد، حرکت رو به جلو خواهیم داشت.

ما انتظارات زیادی نداریم اما اگر صحبت بر سر صلح فراگیر و پایدار باشد در این صورت باید از رابطه با سوریه، لبنان و فلسطینی‌ها سخن گفت. تاکنون ما از صلح فراگیر حرفی نزده بودیم. ما به اسرائیلی‌ها می‌گوییم هر چه مرزها طولانی‌تر باشد، صلح نیز بزرگ‌تر و بیشتر خواهد بود.

وقتی که ما از 65 کیلومتر مرز با اسرائیل صحبت می‌کنیم این مساله ارتباطی به حماس و حزب‌الله ندارد اما در هر صورت اسرائیل باید تلاش کند به صلحی فراگیر دست یابد تا بتواند همه مشکلاتش را از میان بردارد.

چگونه می‌توان به آتش بسی پایدار بین حماس و اسرائیل دست یافت؟

مساله فلسطین هم چنان از مهم‌ترین مسائل موجود برای اسرائیل است. تنها اگر به پناهندگان حاضر در سوریه و لبنان نظر بیفکنیم، متوجه خواهیم شد که هیچ ثبات واقعی‌ای در منطقه بدون ارائه راه‌حلی درست و پایدار امکان‌پذیر نخواهد بود.