مجازات جرم علیه کودکان‌

قانونگذار ایران در سال 1381 با تصویب قانون ویژه حمایت از کودکان و نوجوانان نقش حمایتی خود را مطابق اسناد بین‌المللی به این قشر از جامعه معطوف کرد و تمامی افراد زیر‌18 سال را تحت حمایت ویژه این قانون قرار داده است.

این قانون دارای 9 ماده است که مواد 3 و 4 آن درباره اعمال ممنوعه علیه کودک و مجازات مربوط به آن است.

براساس ماده 3، هرگونه خرید، فروش یا در معرض اعمال منافی عفت قرار دادن این کودکان و بهره‌برداری جنسی از آنها، مجازات حبس شدید را در پی دارد.

ماده 4 این قانون، آسیب‌های روحی و روانی کودکان ازجمله محرومیت آنها از تحصیل و جدا کردن آنها از خانواده را جرم و مستوجب حبس دانسته است.

قتل کودک توسط پدر از جرایم خانوادگی محسوب و براساس موازین شرعی با پدر  که به عنوان قاتل معرفی شده  برخورد می‌شود.

طبق ماده 220 قانون مجازات اسلامی، قتل فرزند توسط پدر موجب دیه است و این مورد از موارد سلب حق قصاص تلقی شده است، با این حال چون اقدام پدر موجب به‌هم‌خوردن نظم جامعه و جریحه‌دار شدن احساسات عمومی می‌شود، لذا از جنبه عمومی و دولتی قانونگذار در ماده 612 از همان قانون این مورد را مستوجب حبس تعزیری از 3 تا 10 سال زندان می‌داند و از طرف دیگر در ماده 19 همان قانون به قاضی اجازه داده شده است به لحاظ این‌که قتل فرزند توسط پدر از جنایت‌های فجیع محسوب می‌شود و جامعه را ملتهب ساخته و بهداشت روانی افراد جامعه را مخدوش می‌کند، لذا تهدید جدی بر امنیت اجتماعی بوده، به همین دلیل در همین ماده (ماده 19)‌ به قاضی اختیار داده شده است، علاوه بر دیه و حبس، از مجازات تکمیلی از جمله تبعید و... استفاده کند.

همچنین وظیفه قاضی در این پرونده‌ها درخصوص کشف انگیزه متهم، بسیار سنگین و مهم است و با شناسایی انگیزه‌ها و علت‌ها، می‌توان ‌دستگاه‌های مختلف جامعه را آگاه ساخت تا از بروز فجایعی همانند آنچه در ارتباط با قتل دلخراش کودک 4ساله از سوی پدرش در جنوب تهران بود، جلوگیری شود.

با توجه به وظایف خطیری که خانواده‌ها و رسانه‌های جمعی در این خصوص به عهده دارند، آموزش و پرورش نیز باید با شناسایی آسیب‌های احتمالی جسمی  و روحی کودکان و بررسی روحیات آنها در مدارس، اقدام اساسی انجام دهد و با ارائه آموزش‌های لازم به اولیا و مربیان، از وقوع این نوع حوادث که بشدت احساسات عمومی جامعه را جریحه‌دار می‌سازد جلوگیری به عمل آید، بخصوص کودکانی را که از افسردگی مزمن رنج می‌برند، شناسایی و توسط روان‌شناس، مددکار اجتماعی یا مشاوران درمان کنند.

*مدرس دانشگاه و جرم‌شناس‌