درمانگاه
آخ شست پام
آخ شست پام! نه اشتباه نکنید منظور معاون کلانتر و ماکسی نیست. آخ شست پام اولین جملهای است که از دهان بیماران مبتلا به نقرس بیرون میآید. روزی روزگاری در غرب نقرس بیماری ثروتمندان محسوب میشد. زیرا در آن دوران مصرف بیش از حد موادی مثل گوشت یا ماهی (که معمولا در سفره اغنیا به وفور دیده میشود) موجب افزایش اسیداوریک خون و ایجاد این بیماری میشد. همچنین چاقی هم یک عامل خطر ویژه برای آن محسوب میشود، اما مدتهاست که این بیماری به فقرا نیز سرایت کرده است.
نقرس چیست
نقرس نوعی بیماری متابولیک است که از جمع شدن اسید اوریک در بدن و رسوب آن در مفصلها ایجاد میشود. شروع درد مفاصل در نقرس بسیار حاد است، اما در واقع روند ایجاد این علائم سالها به طول انجامیده است. در ابتدا میزان اضافی اسید اوریک که توسط کلیهها قابل دفع نیستند در خون جمع میشود. این اسید اوریک اضافی ممکن است در اعضای مختلف بدن ازجمله مفاصل رسوب کند. تجمع این رسوبهای بلوری شکل موجب واکنشهای التهابی در مفاصل و شروع علائم بیماری میشود.سرطان خون، نارسایی کلیه، گرسنگیهای طولانی و مفرط، چاقی و مسمومیت با سرب از بیماریهایی است که میتواند منجر به افزایش اسیداوریک خون شود.
علائم
شایعترین علامت بیماری نقرس التهاب و درد شدید مفصل است. مفاصل درد شدید پیدا میکنند و قرمز و متورم میشوند. در این حالت مفصل گرفتار گرم میشود و در برابر هر گونه حرکت مقاومت دارد.معمولا درد در مفصل اندام تحتانی و در درجه اول انگشت شست پا است. سایر محلهای درگیر به ترتیب شیوع بعد از مفصل انگشت شست پا، مچ پا، پاشنهها، زانوها، مچ انگشتان دستها و آرنج است. تب و لرز نیز در برخی موارد دیده میشود.
نقرس و غذا
محدودیت مصرف گوشت قرمز، قلوه و دل و جگر، ماهی، لوبیا، نخود، قارچ، گلکلم، اسفناج و مخمر در بیماران مبتلا به نقرس ضروری است. محدودیت مصرف پروتئین روزانه نیز اهمیت ویژهای در درمان نقرس دارد. اخیرا اثبات شده مصرف نوشیدنیهای شیرین، خطر ابتلا به این بیماری را در تمام افراد افزایش میدهد. مصرف مشروبات الکلی نیز از عوامل افزایش اسید اوریک خون است.
استفاده از یک رژیم کمچرب علاوه بر کنترل وزن باعث افزایش دفع اسیداوریک خواهد شد. نکته دیگری که مبتلایان به این بیماری باید به آن توجه داشته باشند نوشیدن زیاد مایعات است.مواد غذایی مثل نان و غلات، شیر و لبنیات، تخممرغ و میوهها منع مصرفی در نقرس ندارند.
عصارههای گیاهی مثل گیلاس و کرفس نیز به درمان این بیماری کمک میکند. تحقیقات نشان داده است که بسیاری از بیماران مبتلا به نقرس بعد از استفاده از این عصارهها بهبودی یافته و قابلیت انعطاف مفصلهایشان بیشتر شده است.
درمان
در حمله حاد نقرس از کورتن و مسکنهای قوی استفاده میشود. برای پیشگیری از حملات نقرسی داروهایی مانند آلوپورینول یا پروبنسید استفاده میشود. این داروها هیچ اثری در درمان نقرس حاد ندارند. درمان مناسب معمولا به صورت ترکیبی و با تنظیم میزان صحیح توسط پزشک تجویز میشود.
کنترل و حفظ وزن مطلوب برای این بیماران از اهمیت خاصی برخوردار است. بیماران باید سعی کنند با رعایت رژیم غذایی متعادل و انجام حرکات ورزشی و خصوصا پیادهروی وزن خود را در حد ایدهآل حفظ کنند. داشتن وزن ایدهآل و رژیم غذایی مطلوب و مناسب میتواند تا حدود زیادی بیماران را از عوارض بیماری در امان نگاه دارد و مصرف دارو را نیز کاهش دهد.
گفت و گو
