در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گپ + هفته
موسیقی مهجور خوزستان
طاهره رحیمی: قرار بود با مدیر بخش موسیقی حوزه هنری استان خوزستان راجع به موسیقی این منطقه صحبت کنیم، اما فراتر از موضوع هنر و موسیقی، آنقدر از بیتوجهیها و کمبودهای این استان دلخور است که بحث دائم به سمت این کمبودها منحرف میشود و صحبت شهرسازی نامناسب و قدیمی و خشکی کارون میرسد. استان خوزستان به عنوان استانی که به دلیل در اختیار داشتن ذخایر نفتی بسیار غنی، بیش از 90 درصد درآمد کشور را تامین میکند، استان محرومی است.
این را میشود از شهرسازی و معماری و حتی آرایش خیابانها هم فهمید.
استان خوزستان تنوع قومیتی زیادی دارد، موسیقیاش هم به همین اندازه گوناگون است؟
بله. استان خوزستان به دلیل تنوع قومیتی که دارد، انتظار میرود در هنرهای مختلف هم همین تنوع را دارا باشد. ما اینجا بختیاریها را داریم که درصد زیادی از جمعیت استان را شامل میشوند. عربها، شوشتری، دزفولیها و بهبهانیها و آبادانیها و خرمشهریها. مهاجرت از سایر استانها به این منطقه به دلیل اینکه صنعتی بودن خوزستان از قدیم بسیار متداول بوده و همین باعث شده همه نوع تیپ محلی در این استان داشته باشیم و حتی خارجیها را. بخصوص امریکاییها، انگلیسیها و هندیها که مدت زمان زیادی را به دلیل پالایشگاههای مختلف در این استان ساکن بودند. به همین دلیل تاثیر زیادی بخصوص قبل از انقلاب بر فرهنگ منطقه داشتند. هر کدام از این مهاجرها تقریبا موسیقی مجزایی را با خود به منطقه آوردند که اگر بخواهیم دستهبندی کنیم شاید پررنگترین آنها مربوط به بختیاریها باشد. به دلیل این که آنها در تمامی مراسمشان از موسیقی استفاده میکنند. یعنی در جشنها و عزاداری حتی زمانی که جنگهای طایفهای بین خودشان داشتند. وقتی یک خوزستانی ساز چپ را میشنود میفهمد که عدهای عزادار هستند. همین الان هم اگر شما به بهشتآباد (گورستان اهواز) بروید، میبینید که موقع تشییع جنازه حتما یک عدهای ساز میزنند.
یعنی حتی در مراسم عزاداری هم از موسیقیسازی استفاده میکنند؟
دقیقا. بختیاریها موسیقی دارند که به آن میگویند چپ و باساز و دهل و سرنا و بخصوص کرنا نواخته میشود. البته در مراسم عروسی و جشنها هم از همین سازها استفاده میشود، اما ریتم، وزن و تم موسیقی جشن مسلما متفاوت و شادتر است.
خوب این ساز زدن در گورستان در بین غیربختیاریها حساسیت ایجاد نمیکند؟
نه اصلا. اگر چنین اتفاقی در استانهای دیگری رخ میداد ممکن بود علاوه بر حساسیت عکسالعملهای نامناسبی هم نشان داده میشد، اما در منطقه خوزستان همه با این موضوع آشنایی دارند و مثلا من که یک غیربختیاری هستم اگر بدانم مراسمی در بهشت آباد برای بختیاریهاست و در آنجا ساز نمیزنند تعجب هم میکنم.
به هرحال بختیاریها، هم موسیقی سازی دارند و هم موسیقی کلامی. بخصوص در موسیقی کلامی خیلی کار کردهاند و در تمام مراسم از لهجه خاص خودشان استفاه میکنند که خیلی هم زیباست.
منبع: CHN
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
