تندرستی برای همه‌

 همه ساله در روز جهانی سلامت شعاری تعیین می‌شود. امسال نیز با شعار جهانی حمایت از مردم در برابر تغییرات آب و هوایی و با هدف حساس‌سازی مردم، سیاستگذاران و مسوولان هفته سلامت 18 تا 24 فروردین در کشور برگزار می‌شود.

امروزه در تعریف سلامت، دیگر آن را تنها به یک مفهوم صرفا جسمی تقلیل نمی‌دهند. در واقع سلامت مفهوم چندلایه و گسترده‌ای است که تنها به جسم و به ابعاد مادی انسان محدود نمی‌شود بلکه سلامت، روح و روان، محیط کار و زندگی و مسائل اجتماعی فرهنگی را نیز دربر می‌گیرد چنانچه امروزه بحث اقتصاد بهداشت یکی از مقولات اساسی در مدیریت سلامت به حساب می‌آید. به عبارت دیگر، سلامت، سالم بودن انسان در ابعاد مادی، روانی، اجتماعی و معنوی است.

این چندگانگی مفهوم سلامت در ذات خود این معنی را دارد که تامین سلامت نیز یک‌بعدی و یکسویه نیست که تنها به عهده کارکنان و مدیران بهداشتی درمانی جامعه باشد، بلکه تامین گسترش سلامت در جامعه مستلزم همکاری‌های بین بخشی و همیاری ساختارهای مختلف اجتماعی، اقتصادی هم در این راستاست.

رسیدن به تمامی این اهداف مستلزم همکاری‌های بین بخشی و مشارکت همه نهادها و سازمان‌های تاثیرگذار در سلامت و حساس کردن آنها و وظایفشان درخصوص سلامت است. سلامت تنها یک موضوع پزشکی نیست، بلکه از جنبه‌های اجتماعی  فرهنگی و اقتصادی نیز باید به آن نگریست. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در وضعیتی ایده‌آل به لحاظ آماری تنها 25 درصد در سلامت مردم موثر است. 25 درصد دیگر عوامل محیطی، ژنتیکی و فیزیکی و 50 درصد را نیز عوامل اجتماعی تشکیل می‌دهند. این عوامل اجتماعی شامل بحث‌های اقتصادی، فقر، مسکن و اشتغال هستند که همگی در سلامت مردم دخیل هستند. شعار بین‌المللی آینده مطمئن با سرمایه‌گذاری سلامت آشنایی درست با اهمیت مقوله سلامت لازمه خدمت‌رسانی، سیاستگذاری و برنامه‌ریزی صحیح است. ایجاد این حساسیت در گیرندگان خدمت و آحاد جامعه نیز ضروری است. بدون مشارکت مردمی نمی‌توان در امر تحقق سلامت موفق بود و بی‌تردید حساس‌سازی مردم (گروه هدف) در افزایش نقش مداخله‌ای و مشارکتی آنان ضروری است.

هفته سلامت فرصتی است تا آگاهی مردم در زمینه سلامت با آموزش همگانی افزایش یابد. در این میان، نقش تشکل‌های مردمی در ارتقای سلامت جامعه و توانمند کردن مردم از طریق آموزش را نباید نادیده گرفت.

بنا بر گزارش روابط عمومی وزارت بهداشت، ‌هفته سلامت از شنبه 17 فروردین تا ‌جمعه 23 فروردین در ایران برگزار می‌شود و تمام این روزها نامگذاری شده است. به طوری که 17 فروردین روز سلامت و همکاری‌های بین بخشی، 18فروردین روز سلامت و تغییرات آب و هوایی، 19 فروردین روز سلامت، تغذیه و گروه‌های در معرض خطر، 20 فروردین روز سلامت و فناوری‌های نوین، 21فروردین روز سلامت و پزشک خانواده، 22 فروردین روز سلامت و جامعه عاری از دخانیات و 23 فروردین روز سلامت و تحرک جسمانی نامگذاری شده است.

با توجه به چالش تغییرات آب و هوایی و نقش آن در تهدید سلامت مردم، سازمان بهداشت جهانی شعار امسال روز جهانی بهداشت را حفاظت از سلامت مردم در مقابل تغییرات آب و هوایی اعلام کرده است که در کشور ما نیز از آن تبعیت می‌شود.

سخنرانی وزیر بهداشت در نماز جمعه 16 فروردین، نواختن زنگ سلامت در مدارس با حضور وزیر بهداشت در 17فروردین، برگزاری مراسم روز جهانی بهداشت در  18 فروردین در سالن همایش‌های رازی، اعطای نشان ایمنی و سلامت به صنایع غذایی برگزیده در 19 فروردین، مراسم جشن هسته‌ای در 20 فروردین، بازدید از باشگاه خبرنگاران جوان در 21 فروردین، نقد فیلم SICKO در 21 فروردین، نشست با اصحاب رسانه در  22‌‌فروردین، بازدید وزیر بهداشت از یکی از آسایشگاه‌های جانبازان در روز بعد و برگزاری دومین همایش خیرین و واقفین سلامت در آخرین روز این هفته از برنامه‌های هفته سلامت در کشورمان است.

سلامت در رخوت‌

هفته سلامت فرصتی است تا با بهره‌گیری از امکانات رسانه‌ای و تبلیغاتی، افکار عمومی را تحت تاثیر راهبردها و اهداف سلامت قرار داد و جامعه را به سوی آرمان‌های خود هدایت کرد. به همین دلیل، زمان برگزاری هفته سلامت به دلیل اثرگذاری و فرصت بسیج نیروها اهمیت بسزایی دارد. اما آغاز این هفته به دلیل تقارن با سازمان جهانی بهداشت، هر ساله 18 فروردین آغاز می‌شود که متاسفانه به دلیل تعطیلات نوروزی فرصت برای مسوولان اجرایی هفته سلامت محدود می‌شود. رسانه‌ها بویژه مطبوعات در این مدت تعطیل‌اند، مردم تازه از تعطیلات برگشته‌اند و آغاز این هفته با شروع کاری سال همزمان است. همه این عوامل موجب می‌شود هفته سلامت چنانچه شایسته است مورد توجه و مداقه افکار عمومی قرار نگیرد. شاید بهتر باشد با تغییر تقویمی در کنار روز جهانی سلامت در زمانی مناسب‌تر هفته سلامت را برگزار کرد تا از توانمندی‌های این هفته بهتر و بیشتر بهره جست.

مشکلات پابرجاست‌

در این هفته، مشکلات مربوط به سلامت از سوی مسوولان از معاون رئیس‌جمهور و وزرایی نظیر وزیر رفاه و وزیر آموزش و پرورش که بیشتر با مقوله سلامت درگیر هستند تا وزیر بهداشت و معاونانش که بیشترین وظیفه را در این زمینه عهده دارند، مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد.اما اختلاف نظر دولت‌ها با مسوولان وزارت بهداشت درخصوص سرمایه‌گذاری در امر سلامت حل نمی‌شود. موضوعی که از سال‌ها پیش وجود داشته، اما هیچ گاه به نتیجه مفیدی که بتواند گره‌گشای مشکلات گریبانگیر مردم درباره پرداخت هزینه‌های بهداشتی و درمانی باشد، نرسیده است.

از نگاه دولت، همه بخش‌ها بویژه خدمات بهداشتی و درمانی هزینه‌بر هستند؛ بنابراین در تمامی زمینه‌ها، برای کاهش هزینه‌ها تلاش می‌کند. نگاه اقتصادی محض به امر سلامت همیشه باعث آسیب جانی و مالی به مردم شده است؛ چراکه سرمایه‌گذاری در امر سلامت از نظر آنان هزینه‌بر محسوب می‌شود؛ چون در کوتاه‌مدت این سرمایه بازگشت ندارد.وزیران بهداشت نیز که تفکر هزینه‌ای نبودن سرمایه‌گذاری در امر سلامت را دارند با وجود این ‌که عضوی از کابینه دولت هستند؛ هیچ گاه نتوانسته‌اند این تفکر ریشه‌ای و درست را نهادینه کنند. چراکه گویی همیشه اقتصاد و اقتصاددانان در این زمینه با داشتن قدرت بیشتر، برنده بوده‌اند.

دلا‌رام شجاعی باغینی