مراقب عوارض مصرف خودسرانه کورتون باشید

به گزارش جام جم البرز، علیه قدردان، داروساز و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز، با اشاره به رواج مصرف آمپول دگزامتازون با عنوان «دگزا» در میان مردم اظهار کرد: این دارو در برخی شرایط پزشکی و با تشخیص پزشک می‌تواند اثربخش و حتی نجات‌بخش باشد، اما مصرف بدون تجویز آن برای درمان علائم معمولی مانند سرماخوردگی و بدن‌درد، اقدامی ایمن و علمی نیست.

وی افزود: دگزامتازون با کاهش التهاب و سرکوب نسبی سیستم ایمنی می‌تواند به‌طور موقت علائمی مانند درد، گلودرد، آبریزش بینی و بدن‌درد را کاهش دهد، اما این موضوع به معنای درمان عامل اصلی بیماری نیست. به‌ویژه در بیماری‌های ویروسی، مصرف خودسرانه کورتون ممکن است علائم را پنهان کرده و تشخیص و درمان مناسب را به تأخیر بیندازد.

قدردان ادامه داد: مصرف بدون نسخه دگزامتازون می‌تواند توان دفاعی بدن در برابر عفونت‌ها را کاهش دهد و در برخی افراد موجب تشدید یا طولانی‌شدن عفونت‌های باکتریایی، ویروسی و قارچی شود. همچنین در افرادی که دچار عفونت‌های پنهان هستند، مصرف کورتون ممکن است وضعیت بیماری را پیچیده‌تر کند.

این داروساز با اشاره به عوارض احتمالی دگزامتازون گفت: افزایش قند خون و فشارخون، بی‌خوابی، بی‌قراری، تغییرات خلقی، افزایش اشتها، احتباس آب و تورم، مشکلات گوارشی و تشدید بیماری‌های معده از جمله عوارضی است که ممکن است پس از مصرف این دارو ایجاد شود. این عوارض در افراد مبتلا به دیابت، فشارخون بالا، بیماری‌های قلبی، زخم معده، پوکی استخوان و سالمندان می‌تواند جدی‌تر باشد.

وی تصریح کرد: مصرف مکرر یا طولانی‌مدت دگزامتازون بدون نظارت پزشک، خطر بروز عوارضی همچون پوکی استخوان، ضعف عضلانی، افزایش احتمال شکستگی، نازک‌شدن پوست، اختلال در ترمیم زخم، افزایش خطر عفونت، آب‌مروارید و افزایش فشار چشم را بیشتر می‌کند و در کودکان نیز مصرف نابجا و مکرر کورتون‌ها می‌تواند بر روند رشد اثر منفی داشته باشد.

قدردان همچنین نسبت به اختلال در عملکرد غدد فوق‌کلیوی بر اثر مصرف مداوم یا دوز‌های بالای کورتون هشدار داد و گفت: بدن به‌طور طبیعی هورمون‌هایی مشابه کورتون تولید می‌کند و مصرف طولانی‌مدت این دارو‌ها می‌تواند تولید طبیعی این هورمون‌ها را کاهش دهد. به همین دلیل، قطع ناگهانی دگزامتازون پس از مصرف مکرر یا طولانی‌مدت نیز ممکن است خطرناک باشد و باید با نظر پزشک انجام شود.

عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی البرز با اشاره به خطرات تزریق غیراصولی نیز اظهار کرد: حتی در صورت تجویز دگزامتازون، تزریق باید در شرایط مناسب و توسط فرد آموزش‌دیده انجام شود؛ چراکه استفاده از وسایل غیراستریل یا تزریق نادرست می‌تواند خطر عفونت محل تزریق، آبسه، آسیب بافتی و آسیب عصبی را افزایش دهد.

وی تأکید کرد: هر علامتی نیازمند آمپول نیست. در بسیاری از موارد سرماخوردگی و بیماری‌های ویروسی، استراحت، مصرف مایعات، تغذیه مناسب و استفاده از دارو‌های علامتی با توصیه پزشک یا داروساز کافی است و نباید برای بهبود سریع‌تر، به مصرف خودسرانه دگزامتازون روی آورد.

قدردان در پایان خاطرنشان کرد: افرادی که با علائمی مانند تب پایدار، تنگی نفس، درد شدید، کاهش سطح هوشیاری، علائم حساسیت شدید یا وخامت حال عمومی مواجه هستند، باید به جای خوددرمانی، برای ارزیابی و دریافت درمان مناسب به پزشک یا مرکز درمانی مراجعه کنند.

دگزامتازون داروی تقویتی یا درمان روتین سرماخوردگی نیست و مصرف یا تزریق آن باید تنها با تجویز پزشک و متناسب با شرایط هر بیمار انجام شود.