بدرقه‌ای برای تاریخ 

مشبکی
حضور گسترده مردم در آیین بدرقه رهبر شهید انقلاب اسلامی را می‌توان از چند منظر اجتماعی، سیاسی و فرهنگی مورد تحلیل قرار داد. نخستین وجه این حضور، نمایش همبستگی ملی و وفاداری به آرمان‌های نظام است.
کد خبر: ۱۵۵۸۴۵۰
نویسنده دکتر اصغر مشبکی‌اصفهانی - عضو هیأت علمی دانشگاه تربیت مدرس
 
در ادبیات علوم سیاسی، چنین تجمع‌هایی می‌تواند نمادی از سرمایه اجتماعی باشد؛ سرمایه‌ای که به باور بسیاری از ناظران، در ماه‌های اخیر تقویت شده است. از نگاه حامیان نظام، این حضور میلیونی بیانگر تجدیدمیثاق با اصول حاکمیت و نشان‌دهنده پیوند عمیق بخش قابل‌توجهی از جامعه با رهبری و تأیید مسیر طی‌شده از سوی ایشان است.
دومین پیام این مراسم، در عرصه بین‌المللی قابل ارزیابی است. در تحلیل‌های ژئوپلیتیکی، اجتماعات گسترده مردمی می‌تواند به‌عنوان نمادی از انسجام داخلی و نمایش قدرت در برابر فشارهای خارجی تلقی شود. این حضور برای ناظران خارجی این پیام را دارد که نظام سیاسی برخلاف برخی روایت‌های رسانه‌های خارجی، همچنان از پشتوانه اجتماعی قابل‌توجهی برخوردار است.
بعد سوم، به جنبه‌های فرهنگی و آیینی جامعه ایران بازمی‌گردد. از منظر جامعه‌شناسی دین، بخشی از این حضور را باید در سنت‌های ریشه‌دار عزاداری، تکریم شخصیت‌های برجسته و مناسک عمومی ایرانیان جست‌وجو کرد. در فرهنگ ایرانی، بدرقه و تشییع چهره‌های اثرگذار، صرف‌نظر از گرایش‌های سیاسی، واجد ابعاد هویتی، عاطفی و دینی است؛ ابعادی که گاه فراتر از اختلاف‌نظرهای سیاسی عمل می‌کنند.
پیام دیگر این مراسم، متوجه فضای سیاسی داخلی است. چنین حضوری، از منظر سیاسی می‌تواند این پیام را به جریان‌های مختلف منتقل کند که جریان حامی حاکمیت همچنان از ظرفیت بسیج اجتماعی بالایی برخوردار است. این ظرفیت می‌تواند در معادلات سیاسی و موازنه قدرت میان جریان‌های مختلف اثرگذار باشد. در نهایت از منظر جامعه‌شناسی مدرن، جامعه ایران جامعه‌ای متکثر با دیدگاه‌های متنوع است. در این چارچوب، این حضور گسترده را باید در کنار سایر واکنش‌ها و کنش‌های اجتماعی تحلیل کرد. حتی اگر همه اقشار جامعه در چنین مراسمی حضور نداشته باشند، همین همزمانی تنوع دیدگاه‌ها و بروز انسجام در بخش‌های مختلف جامعه، خود می‌تواند نشانه‌ای از ظرفیت اجتماعی کشور باشد.
در مجموع این جمعیت میلیونی را می‌توان نشانه‌ای از مشروعیت‌بخشی اجتماعی به نظام سیاسی دانست. از این منظر حضور گسترده مردم در این مراسم، نوعی رفراندوم خیابانی در تأیید جهتگیری‌های سیاسی و اعتقادی نظام تلقی می‌شود؛ حضوری که، پیام‌های مهمی در سطوح داخلی و بین‌المللی به همراه دارد.
newsQrCode
ارسال نظرات

نیازمندی ها