جام جم آنلاین – نیمه کاره ماندن رقابتهای لیگ برتر فوتبال ایران به دلیل پیش آمدن شرایط جنگی چیزی بود که در ابتدای فصل کمتر کسی آن را پیش بینی میکرد. اما این اتفاق رخ داد تا فوتبال ایران وارد یکی از عجیبترین دوران خود شود. این اتفاق چالش برانگیز هزار و یک دردسر پشت خود دارد. از تعیین قهرمان گرفته تا تعیین تیمهای سقوط کنند. اما مسئله مهم دیگر تعیین سهمیههای آسیایی است.
سهمیه آسیایی برای هر باشگاهی حیاتی و مهم است و اصلا در اولویت اصلی برخی باشگاهها در ابتدای فصل تعریف میشود، حتی بالاتر از قهرمانی. اعتبار بین المللی باشگاهها با سهمیههای آسیایی بیشتر میشود و درآمدزایی به مرحله بالاتر میرسد.
اما حالا که لیگ نیمه تمام مانده و شرایط آن غیرعادی شده تعیین نمایندگان ایران برای حضور در رقابتهای آسیایی به معضلی جدی تبدیل شد. اما ماجرا وقتی بدتر شد که به صورت رسمی سهمیه آسیا به استقلال، سپاهان و تراکتور تعلق گرفت. اما تکلیف پرسپولیس چه میشود؟ دردسر از همین جا شروع شد.
روال عادی کسب سهمیه
در حالت عادی سازوکار مشخصی برای معرفی نمایندگان وجود دارد. قهرمان و نایب قهرمان لیگ به همراه قهرمان جام حذفی و در برخی موارد تیم سوم لیگ سهمیه حضور در لیگ قهرمانان آسیا یا سطح دوم مسابقات را کسب میکنند. اما وقتی لیگ نیمهتمام باقی بماند این نظم از بین میرود و فدراسیون فوتبال با چند گزینه دشوار روبهرو میشود: اعلام نتایج بر اساس جدول فعلی، ابطال کامل فصل، یا برگزاری تصمیمات اداری برای انتخاب تیمها.
هرکدام از این گزینهها منتقدان خاص خود را دارد. اگر جدول فعلی ملاک قرار گیر، تیمهایی که بازیهای سختتری در پیش داشتهاند یا هنوز فرصت جبران امتیاز را داشتند متضرر میشوند. حالا پرسپولیس خود را تیمی میداند که در هفتههای آتی شانس زیادی برای کسب امتیازات بیشتر داشت و میتوانست سهمیه را به دست بیاورد بنابراین اکنون به شدت مخالف تصمیم اخیر است.
اما یک احتمال دیگر را هم باید در نظر گرفت. اگر فصل به طور کامل باطل میشد تیمهایی که عملکرد خوبی داشتند حق خود را ضایعشده میبینند.
فوران دردسر
در حالی که تمام تمرکز فوتبال ایران باید روی مسئله جام جهانی باشد، اما اکنون همه چیز به لیگ برتر ختم میشود و سهمیههایی که به استقلال، سپاهان و تراکتور اختصاص پیدا کرد.
یکی از دلایل اصلی انتقادها نبود شفافیت و برنامهریزی بلندمدت در مدیریت بحران است. در بسیاری از لیگهای معتبر دنیا سناریوهای مختلف برای شرایط اضطراری از قبل تعریف شده است. اما در فوتبال ایران معمولاً تصمیمات در لحظه و تحت فشار اتخاذ میشوند.
اکنون انتقادات بیشتر از سوی پرسپولیسی هاست.
هر باشگاه بر اساس جایگاه خود در جدول، تفسیری متفاوت از عدالت ارائه میدهد. تیمهای بالای جدول خواهان تثبیت نتایج فعلی هستند در حالی که تیمهای میانه یا پایین جدول ترجیح میدهند فصل ادامه پیدا کند یا حتی لغو شود.
البته دردسرسازی برای فوتبال ایران از کنفدراسیون آسیا هم میگذرد. این نهاد برای ثبت نام تیمها در مسابقات ضربالاجلهای مشخصی تعیین میکند. اگر فدراسیون فوتبال ایران نتواند در زمان مقرر نمایندگان خود را معرفی کند، ممکن است سهمیهها به خطر بیفتد یا حتی کاهش پیدا کند؛ بنابراین مسئولان ناچارند حتی در شرایط مبهم تصمیمی سریع بگیرند، تصمیمی که لزوماً بهترین یا عادلانهترین گزینه نیست.
البته برخی باشگاهها معتقدند که در موارد قبلی معیارهای متفاوتی اعمال شده و همین باعث ایجاد حس تبعیض شده است.
انتخاب سهمیه، مجاز یا غیر مجاز؟
حالا که سهمیهها به طور رسمی اعلام شده است برخی آن را غیرقانونی قلمداد میکنند. اما همانطور که در سطور پیشین مطرح شد قوانین کنفدراسیون فوتبال آسیا در موارد خاص این اجازه را میدهد تا در شرایط خاص سهمیهها صرفا بر اساس جدول مشخص شوند.
البته از نظر فنی نیز انتخاب نمایندگان در شرایط نیمهتمام بودن لیگ میتواند به ضرر فوتبال ایران در آسیا تمام شود. تیمی که صرفاً بر اساس جایگاه موقت انتخاب شده ممکن است از آمادگی کافی برای رقابتهای آسیایی برخوردار نباشد. این موضوع در عملکرد نمایندگان ایران در سالهای اخیر نیز تا حدی مشهود بوده و باعث کاهش اعتبار فوتبال باشگاهی کشور در سطح قاره شده است.
پرسپولیس دیگر شانسی ندارد
استقلال بهعنوان صدرنشین لیگ برتر مجوز حضور مستقیم در لیگ نخبگان ۲۰۲۷-۲۰۲۶ را دریافت میکند. تراکتور که تیم دوم جدول ردهبندی است راهی پلیآف لیگ نخبگان خواهد شد و سپاهان هم در لیگ قهرمانان آسیا ۲ شرکت خواهد کرد.
فدراسیون فوتبال تا تاریخ ۱۰ خرداد فرصت دارد تا نمایندگان ایران در رقابتهای باشگاهی قاره کهن را به AFC معرفی کند.