پیامدهای قطعی اینترنت بر کسب‌وکارهای آنلاین

به گزارش جام‌جم‌آنلاین، محمدرضا کلانتری ضمن اشاره به عوارض قطعی اینترنت بر اکوسیستم کسب‌وکار‌های آنلاین، بر ضرورت توجه ویژه به امنیت سایبری در این دوران تأکید کرد و یادآور شد: بار‌ها شاهد بوده‌ایم، هرگونه قطعی در دسترسی به اینترنت، به معنای توقف آنی و ناگهانی چرخه فعالیت برای بخش قابل‌توجهی از کسب‌وکار‌های آنلاین است که این موضوع پیامد‌های مستقیم و غیرمستقیمی ازجمله ضربه مهلک به فروش و درآمد، کاهش شدید اعتماد و وفاداری مشتریان، آسیب به اعتبار و برندینگ و ... را در پی دارد.

وی افزود: فروشگاه‌های آنلاین، پلتفرم‌های خدماتی و کسب‌وکار‌های مبتنی بر سفارش آنلاین در زمان قطعی، عملاً قادر به ارائه محصول و خدمات خود نیستند؛ این امر منجر به از دست رفتن درآمد‌های لحظه‌ای و انباشت خسارات مالی می‌شود.

کلانتری با اشاره به اینکه برآورد‌های کارشناسان در دوره‌های گذشته، از خسارات میلیاردی در روز برای اقتصاد دیجیتال کشور در پی قطعی‌های اینترنت حکایت دارد، به کاهش شدید اعتماد و وفاداری مشتریان در پی قطعی اینترنت اشاره و بیان کرد: مشتریان امروزی انتظار دسترسی پایدار و بدون وقفه به خدمات آنلاین را دارند. قطعی‌های مکرر، این اعتماد را خدشه‌دار کرده و منجر به ریزش مشتریان و روی آوردن آنها به رقبا می‌شود. این امر، وفاداری بلندمدت را تضعیف و بازگشت مشتریان را دشوار می‌سازد.

معاونت فاوا و رئیس کمیسیون تخصصی امنیت سایبری اتاق تعاون استان خراسان رضوی توقف عملیات کسب‌وکار‌های آنلاین و اختلال در زنجیره تأمین را ازجمله عواقب این مدل کسب‌وکار‌ها در پی قطعی اینترنت برشمرد و اعلام کرد: کسب‌وکار‌هایی که به صورت مداوم نیاز به ارتباطات آنلاین برای هماهنگی تیم‌ها، ارسال سفارش‌ها و مدیریت لجستیک دارند، با اختلال جدی در عملیات روزانه خود مواجه می‌شوند.

کلانتری تصریح کرد: آسیب به اعتبار و برندینگ از دیگر تبعات قطعی اینترنت برای کسب‌وکار‌های دیجیتال است؛ زیرا برندی که نتواند خدمات پایدار ارائه دهد، اعتبار خود را از دست می‌دهد. این موضوع به ویژه در بازار‌های رقابتی، نقطه‌ضعفی جدی محسوب می‌شود.

رئیس کمیسیون تخصصی امنیت سایبری اتاق تعاون استان خاطرنشان کرد: وب‌سایت‌هایی که در زمان قطعی در دسترس نباشند، از دید موتور‌های جست‌و‌جو غیرقابل‌دسترس، تلقی شده و رتبه آنها در نتایج جست‌و‌جو افت می‌کند که بازیابی آن نیازمند صرف زمان و هزینه فراوان است.

قطعی اینترنت و چالش‌های امنیتی

وی با اشاره به پیوند ناگسستنی امنیت سایبری و پایداری اینترنت، بیان کرد: در کنار این خسارات اقتصادی، قطعی اینترنت، لایه‌های جدیدی از چالش‌های امنیتی ازجمله افزایش آسیب‌پذیری در برابر حملات، پیچیدگی رصد و مقابله با تهدیدات، فریب و مهندسی اجتماعی را به وجود می‌آورد.

کلانتری افزود: در زمان اختلال در شبکه‌های ارتباطی، ممکن است تمهیدات امنیتی لازم برای حفاظت از داده‌ها و سیستم‌ها به‌طور کامل اجرا نشود. این امر، کسب‌وکار‌ها را در برابر حملات سایبری مخربی، چون باج افزار‌ها (Ransomware)، حملات منع سرویس توزیع‌شده (DDoS)، و نفوذ به اطلاعات حساس، آسیب‌پذیرتر می‌سازد.

وی با اشاره به پیچیدگی رصد و مقابله با تهدیدات در زمان قطعی اینترنت، بیان کرد: تشخیص و رهگیری فعالیت‌های مخرب در شرایطی که زیرساخت‌های ارتباطی دچار اختلال هستند، دشوارتر می‌شود البته این موضوع، توانایی تیم‌های امنیتی برای واکنش سریع و مؤثر را کاهش می‌دهد.

این فعال در حوزه کسب و کار‌های دیجیتال اظهار کرد: در شرایط اضطرار و قطع ارتباطات عادی، کاربران ممکن است بیشتر در معرض پیام‌های فیشینگ (Phishing) یا سایر تکنیک‌های مهندسی اجتماعی قرار گیرند، که با هدف سرقت اطلاعات یا انتشار بدافزار طراحی شده‌اند.

وی با تأکید بر لزوم استراتژی‌های امنیتی جایگزین، یادآور شد: در شرایط فعلی ضرورت تدوین و اجرای استراتژی‌های امنیتی با توجه به قطعی اینترنت، بیش از پیش احساس می‌شود. این شامل پیاده‌سازی راهکار‌های پشتیبان، آموزش مستمر کارکنان در خصوص تهدیدات سایبری و ایجاد پروتکل‌های امنیتی برای شبکه‌های جایگزین (در صورت امکان) است.

توصیه به فعالان اقتصادی و مسئولان

معاونت فناوری اطلاعات و کمیسیون امنیت سایبری اتاق تعاون خراسان‌رضوی، ضمن تأکید بر لزوم پایداری زیرساخت‌های ارتباطی کشور، به فعالان اقتصادی و مسئولان توصیه کرد: ضمن تقویت زیرساخت‌های داخلی نسبت به آموزش و آگاهی‌بخشی تیم‌های کاری خود و تمرکز بر امنیت سایبری دقت نظر داشته باشند.

وی با تأکید بر اینکه باید فعالان اقتصادی و مسئولان تا حد امکان، از راهکار‌های پشتیبان داخلی و آفلاین برای حفظ حداقل عملیات و داده‌ها در زمان قطعی اینترنت بهره گیرند، گفت: همچنین باید تیم‌های خود را نسبت به مخاطرات امنیتی و نحوه مقابله با آنها در شرایط اختلال اینترنت، آگاه سازند و با توجه به افزایش ریسک‌ها، سرمایه‌گذاری در حوزه امنیت سایبری را در اولویت قرار دهند.

کلانتری ادامه داد: از مسئولان و متولیان امر انتظار می‌رود با اتخاذ تدابیر لازم، ضمن حفظ و ارتقاء پایداری شبکه‌های ارتباطی، نسبت به رفع موانع و تضمین امنیت سایبری در فضای اقتصاد دیجیتال کشور اهتمام ورزند تا شاهد رشد و شکوفایی هرچه بیشتر کسب‌وکار‌های آنلاین و حفظ سرمایه‌های اقتصادی و انسانی در این حوزه باشیم.

کلانتری با اشاره به اینکه شرکت‌هایی که خدمات خود را بر پایه اشتراک ارائه می‌دهند، در زمان قطعی، قادر به ارائه خدمات نبوده و در نتیجه، مشترکین ممکن است خواستار بازپرداخت یا لغو اشتراک شوند، اعلام کرد: مشتریان امروزی انتظار دسترسی ۲۴/۷ به خدمات آنلاین را دارند. هرگونه وقفه در این دسترسی، به‌ویژه اگر مکرر باشد، منجر به نارضایتی و از دست دادن اعتماد آنها می‌شود. این امر می‌تواند به کاهش نرخ بازگشت مشتری (Retention Rate) و در نهایت، از دست دادن بخشی از بازار منجر شود.

وی افزود: تحقیقات نشان داده حتی یک تجربه نامطلوب در استفاده از خدمات آنلاین می‌تواند باعث شود تا مشتری به سمت رقبا روی بیاورد. همچنین بسیاری از کسب‌وکار‌های دیجیتال، از جمله تولیدکنندگان محتوا، بلاگر‌ها و فعالان شبکه‌های اجتماعی، وابستگی شدیدی به اینترنت برای تولید، انتشار و تعامل با مخاطبان خود دارند. قطعی اینترنت عملاً فعالیت آنها را متوقف می‌کند. کسب‌وکار‌هایی که به صورت مداوم نیاز به به‌روزرسانی اطلاعات، ارسال بسته‌ها، یا هماهنگی با تیم‌های توزیع و لجستیک دارند، با مشکلات جدی رو‌به‌رو می‌شوند.

این فعال در حوزه کسب و کار‌های دیجیتال با اشاره به خسارت به سئو (SEO) و رتبه‌بندی در موتور‌های جست‌و‌جو، اعلام کرد: وب‌سایت‌هایی که در زمان قطعی اینترنت در دسترس نباشند، توسط موتور‌های جست‌و‌جو مانند گوگل، غیرقابل دسترس یا خراب تلقی می‌شوند. این موضوع می‌تواند به رتبه‌بندی آنها در نتایج جست‌و‌جو آسیب جدی وارد کند و بازیابی جایگاه قبلی را دشوار سازد. تجربه کاربری ضعیف ناشی از قطعی مکرر، سیگنال منفی به الگوریتم‌های موتور‌های جست‌و‌جو ارسال می‌کند.