مالیات بر مشکل

مهین دخت داوودی ، معاون قضایی دادگستری استان تهران نظر مساعدی نسبت به این موضوع ندارد. او می گوید: مهریه جزیی از دیون محسوب می شود و از این نظر نمی توان بر آن مالیات بست . در واقع این مقام قضایی به همان مساله عامیانه درباره مهریه که «کی داده و کی گرفته است» و از این رو از جنبه حقوقی به این مساله اشاره می کند که «مهریه جزء دیون است» اما در مقابل یک مقام دیگر قضایی برخلاف این نظریه معتقد است که مالیات بر مهریه های سنگین می تواند این مشکل را حل کند.فاطمه بداغی می گوید: مهریه از 2 بحث رنج می برد ؛ یک مورد پرداخت نشدنی بودن مهریه است و دیگر هم سنگین بودن آن است که سنگین بودن مهریه مورد توجه قرار گرفته و برای آن ضمانت اجرایی گذاشتیم که مردم به طور طبیعی مهریه سنگین نگذارند. به این صورت که برای ثبت مهریه های بالا باید 10 درصد مهریه را مالیات بپردازند و بنابراین با کمک بحث اخذ مالیات از مهریه های غیرمتعارف که تصویب نهایی آن به دولت واگذار شده ، مشکل مهریه های سنگین حل می شود. فاطمه آلیا، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی نیز با اشاره به مشکلات مربوط به مهریه در جامعه می گوید: مهریه در فرهنگ اسلامی یک هدیه از سوی مرد به زن است و میزان و نوع مهریه اگر طوری باشد که هدیه گیرنده خوشحال شود ، این مساله نشانه عشق و علاقه طرف مقابل است .وی معتقد است که مهریه اکنون از سوی برخی مردان و زنان وسیله و ابزاری برای سوءاستفاده شده است و آمارها نشان می دهد که مردان به دلیل ناتوانی در پرداخت به زندان می روند و در پی آن نیز زندگی ها از هم می پاشند. او می گوید: فرهنگ سازی در این باره ضروری است تا زنان به دلیل چشم و هم چشمی مهریه های بالا نگیرند اما آیا فرهنگ سازی در این زمینه با مواد قانونی مانند آنچه در لایحه حمایت از خانواده آمده است ، تحقق یافتنی است .آلیا می گوید: این مساله خیلی کارساز نیست اما بعضی ها معتقدند که باید تضمیمی برای این مساله ایجاد شود. وی می گوید: بیمه کردن مهریه ها یکی از راهکارهای پیشنهاد شده است ، به این معنا که ماهیانه حق بیمه پرداخت شود. برخی مراجع معظم تقلید هم به خاطر چشم و هم چشمی در افزایش میزان مهریه از یک سو و استفاده زنان از این مساله برای تسلیم کردن مرد در برابر خواسته ها از سوی دیگر ، اعلام کردند که بیش از یک سقف معین که برخی به 200 سکه اشاره کردند ، گرفتن مهریه شرعا دارای اشکال است . بر این اساس تصور می شود این مساله اثرات زیادی دارد ، چون وقتی 2 نفر عقد می کنند و با یک صیغه و با کلمات بسیار ساده به هم محرم می شوند ، فضای معنوی آنها را متوجه نظر مرجع تقلید می کند ، اگر مرجع تقلیدشان حدی را برای مهریه قرار داده ، باید آن را مورد توجه قرار دهند.

شناسایی مهریه های سنگین

اما در اینجا نیز مساله ای که پیش می آید ، این است که آیا براحتی می توان میزان مهریه های سنگین را مشخص کرد. جواد صادقی ، رئیس مجتمع قضایی خانواده 2 در این باره می گوید: براحتی نمی توان تعیین کرد که مثلا با فراتر رفتن از چه میزان مهریه می توان عنوان مهریه سنگین را به آن اطلاق کرد و سپس بر آن قانون وضع کرد که مالیات گرفت یا از طریق بیمه آن را حل کرد. به گفته وی ، آنچه در لایحه حمایت از خانواده مبنی بر اخذ مالیات بر مهریه های سنگین آمده ، نواقصی دارد که یکی از آنها همان بحث دین بودن مهریه است . او می گوید: مهریه تا وقتی که به زن پرداخت نشده ، قابلیت مالیات گرفتن پیدا نمی کند. یک کارشناس حقوقی نیز می گوید: در صورت اخذ مالیات از مهریه های سنگین باز هم برخی زنان که قصد سوءاستفاده از این مساله را دارند ، کار خود را می کنند. به این صورت که ممکن است خانواده ها بگویند چون مالیات مهریه ها را نیز باید بپردازند ، پس اگر تا به حال 100سکه می گرفتند حال 150 سکه می گیرند. مهیندخت مولاوردی ، کارشناس و پژوهشگر زنان نیز می گوید: با دور شدن از زمانه ائمه اطهارع متاسفانه رویه علمی ، مهریه را خلاف آنچه که در اصل موردنظر شریعت بوده ، درآورده است .به اعتقاد مولاوردی در حال حاضر ، نگاه مادی به مهریه ، ازدواج را به نوعی داد و ستد و پرداخت مهر با خریداری زن و یا قیمت گذاری بر روی زن تبدیل کرده است . وی خاطرنشان می کند: کمرنگ شدن اخلاقیات در جوامع اسلامی و حاکمیت فرهنگ جهانشمول مردسالاری و سایه افکندن شبح نامرئی آن بر تمامی روابط اجتماعی و فردی و درنتیجه رابطه نابرابر زن و شوهر در خانواده در استحاله فلسفه اولیه مهریه بی تاثیر نبوده است.

مجلس چه تصمیمی می گیرد

اما آیا مالیات بر مهریه های سنگین با توجه به مشکلات حقوقی و شرعی که دارد ، می تواند عملی شود ، آیا عملی شدن آن مشکل مهریه را حل می کند و آیا نمایندگان مجلس هنگام بررسی و تصویب این لایحه به دور از نگاه عامیانه و براساس نظرات کارشناسی به بحث مهریه و مالیات آن می پردازند. این تقاضایی است که رئیس مجتمع قضایی خانواده از نمایندگان مجلس دارد.
او می گوید: در این مساله باید شرایط عمومی جامعه البته لحاظ شود اما باید به این نکته نیز توجه شود که مالیات بر مهریه براساس آنچه اکنون در این لایحه آمده است قابلیت اجرایی ندارد ، مگر این که اولا میزان مهریه های سنگین مشخص شود ، ثانیا مشخص شود که هنگام دریافت مهریه ، مالیات باید پرداخت شود اما نکته مهمتر این است که اگر جامعه همچنان در عطش اخذ مهریه های سنگین بماند ، آیا مهریه سنگین ، با مالیات یا بی مالیات می تواند مشکلی را حل کند ، هنگامی که مردان راضی به مهریه سنگین حتی با مالیات شوند اما در موقع پرداخت از آن شانه خالی کنند و بگویند مهریه را نمی توانیم بپردازیم ، آن وقت چگونه مالیات از مهریه پرداخت نشده ، اخذ می شود.
اینها سوالاتی است که نمایندگان و کارشناسان فرصت دارند به آن بیندیشند و پاسخ بگویند و براساس آن لایحه حمایت از خانواده و مبحث مالیات بر مهریه را بررسی و تایید یا رد کنند.

صولت فروتن