مذاکره یا تحریم؛

همزمان با ادامه روند تحریم ها که به موازات روند مذاکرات و تعاملات دیپلماتیک و سیاسی دنبال می شود به نظر می رسد تحولات سیاسی اخیر در این زمینه باعث تشدید فشارها علیه جمهوری اسلامی ایران شد. انتخاب نیکلا سارکوزی به ریاست جمهوری فرانسه و انتصاب برنار کوشنر به عنوان وزیر خارجه این کشور، در زمینه هایی نزدیکی پاریس و واشنگتن را فراهم کرده است به نحوی که طی 50 سال اخیر سیاست فرانسه هیچ گاه تا این حد به ایالات متحده نزدیک بوده است. چرخش تازه سیاسی در فرانسه فضای دشوارتری را در روابط اقتصادی این کشور با ایران به وجود آورده که آشکارترین نشانه های آن تردید شرکت نفتی توتال و پژو سیتروئن برای ادامه فعالیت در جمهوری اسلامی ایران است. بانکهای بزرگ فرانسوی نیز به اعمال فشارها و محدودیت های بانکی فزاینده ای علیه جمهوری اسلامی ایران روی آورده اند. به گفته برخی محافل نزدیک به سارکوزی ، وی طرفدار اعمال مجازات های گسترده اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران است ، زیرا از دیدگاه وی مهار ایران از این طریق موثرترین راه جلوگیری از اقدام نظامی گسترده امریکا علیه ایران است.

تحریم های بیشتر علیه ایران می تواند مذاکرات جاری را به خطر اندازد تلاش می شود فضا برای رسیدن به توافق آماده شود

از سوی دیگر، آنگلا مرکل ، صدراعظم راستگرای آلمان نیز چندان مشی و موضعگیری دوستانه ای درباره پرونده هسته ای ایران نداشته و به نظر می رسد با روی کار آمدن گوردون براون به عنوان نخست وزیر جدید بریتانیا، در مجموع با پیشبرد سیاستی نسبتا هماهنگ در قبال ایران ، اتحادیه اروپایی سعی در تشدید فشارها بر ایران به امید تسلیم تهران در برابر خواسته های آنان نماید؛ البته این اقدام رهبران اتحادیه اروپایی هزینه سنگینی برای شماری از بخشهای صنعتی و تجاری آنها به همراه خواهد داشت و به همین دلیل می توان انتظار داشت با مقاومت های جدی محافل صنعتی ، مالی و تجاری این اتحادیه مواجه شود، کما این که یک شرکت اتریشی از لغو موافتنامه عظیم گازی خود با ایران خودداری کرده است.
به نظر می رسد سران اتحادیه اروپایی بویژه آلمان ، فرانسه و بریتانیا تا حدی به مواضع ایالات متحده نزدیک شده اند و حاضر به پذیرش هزینه اعمال مجازات علیه ایران برای جلوگیری از پیشرفت های هسته ای کشورمان که از دیدگاه آنها تهدیدی بزرگ برای غرب محسوب می شود، هستند.
در آسیا نیز به گزارش برخی رسانه ها، بانکهای خصوصی ژاپن محدودیت های تازه ای را بر وامهای اعطایی به ایران اعمال کرده و درخواست ایران برای پرداخت پول نفت به ارزهایی غیر از دلار را نپذیرفته اند. این اقدامات بتازگی با اقدام دیگری از سوی کنگره امریکا در حال تشدید است ، از جمله این که مجلس نمایندگان ایالات متحده امریکا طرحی را در دستور کار خود قرار داده است که در صورت تصویب ، فشار بر شرکتهای غیر امریکایی برای خروج از بخش انرژی ایران را تشدید می کند. این طرح که مورد حمایت نمایندگان دموکرات و جمهوریخواه مجلس نمایندگان است با حذف راهکارهای فرار قانونی تحریمهای شرکتهای سرمایه گذار در صنعت نفت و گاز ایران ، کاخ سفید را موظف به مجازات شرکتهای اروپایی و ژاپنی طرف معامله با جمهوری اسلامی ایران می کند. به گفته تام لانتوس ، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان امریکا، تصویب این طرح به سرمایه گذاران غیر امریکایی در ایران اخطار می کند که دوره معامله با ایران به پایان رسیده است.
وی اعلام کرد: اگر هر کشوری به ایران در برنامه هسته ای کمک کند آن کشور نمی تواند توافقنامه ای درباره همکاری هسته ای با امریکا منعقد کند.به گفته برخی کارشناسان ، این اقدام امریکا بیانگر فضای سیاسی جدیدی است که مدعیان نامزدی ریاست جمهوری این کشور در 2 حزب جمهوریخواه و دموکرات برای اعلام سیاست های جدید خود در مقابله با تهدید ایران ایجاد کرده اند. آنها در پیشنهادهای خود از تحریم کامل بانکها و شرکتهایی که با شرکتهای ایرانی داد و ستد می کنند تا محاصره بین المللی ایران و نیز انجام حمله نظامی علیه ایران گفته اند. این مساله را می توان در واقع بازتاب وجود اجماع نظر میان نامزدهای 2 حزب درباره لزوم مقابله با ایران هسته ای دانست.
همچنین در مقطع فعلی که بریتانیا پیش نویس قطعنامه تحریمی خود را همزمان با تشدید اقدامات کنگره امریکا علیه ایران منتشر کرده این پرسش به میان آمده که هدف این کشور از این اقدام چه بوده است. بویژه آن که ایران آمادگی خود را برای پذیرش هیات اعزامی از سوی آژانس بین المللی انرژی اتمی اعلام داشته است. در این باره دکتر اسپنسر، رئیس بخش مطالعات خاورمیانه سازمان پژوهشی چاتم هاوس می گوید: ایران احتمالا فکر می کند میان اعضای دائمی شورای امنیت ، روسیه از آن دفاع خواهد کرد، چون ایران اکنون با دعوت از آژانس ، گامی مثبت برای حل مساله از طریق دیپلماتیک برداشته است و فکر می کنم این مساله چنان موجب نگرانی امریکا و بریتانیا شده که بریتانیا با صدور پیش نویس قطعنامه جدید خواسته است به ایران یادآوری کند که باید به هر حال و تحت هر شرایطی ابتدا کلیه فعالیت های غنی سازی اش را متوقف کند. امریکا و بریتانیا اکنون جلب رضایت تمام اعضای شورا را دشوارتر از گذشته خواهند یافت. از این رو به نظر می رسد راهکار موردنظر غرب بویژه کشورهای سه گانه اروپایی فرانسه ، آلمان ، بریتانیا و ایالات متحده بر تداوم و تشدید تحریم ها علیه ایران به منظور واداشتن آن به تبعیت از خواسته های مطرح شده در قطعنامه های 1737 و 1747 شورای امنیت باشد و به این لحاظ تداوم گفتگوها و مذاکرات بین لاریجانی و سولانا به منزله گامی موازی و برای عدم قطع کامل ارتباط با ایران صورت می گیرد.