می‌کُشند اما ...

جمعیت سگ‌های رهاشده یا اصطلاحا سگ‌های ولگرد با مدیریت پسماند رابطه مستقیمی دارد. این مشکل حتی در کشورهای پیشرفته نیز به شکل‌های دیگر بروز پیدا کرده است. مثلا انگلستان سال‌ها گرفتار معضل موش بود و هیچ راهی برای کنترل جمعیت آن نداشتند تا این که در این کشور به فکر مدیریت صحیح پسماندها افتادند و از آن زمان، روند کاهش جمعیت موش‌ها در این کشور آغاز شد.
در ایران نیز چون هنوز مدیریت پسماند را به‌درستی انجام نمی‌دهیم، نتوانستیم راهکار مناسبی برای مدیریت جمعیت موش‌ها و سگ‌های ولگرد پیدا کنیم. جالب است که ما در کشورمان پسماندهای ویژه سگ‌ها از جمله باقیمانده‌های غذا را نیز به وفور تولید می‌کنیم. ما حتی به غذادهی به سگ‌های ولگرد هم به عنوان یک کار انسانی نگاه می‌کنیم که خود این مساله بستر افزایش جمعیت سگ‌ها را فراهم می‌کند.
بنابراین برای کاهش جمعیت سگ‌های ولگرد نخست باید فرهنگ‌سازی صورت گیرد و به مردم توضیح داده شود که غذا دادن به سگ‌های ولگرد لزوما کار پسندیده‌ای نیست و همچنین شهروندان باید تا می‌توانند از تولید پسماندهای ویژه این سگ‌ها دست بکشند.
از سوی دیگر، باید توجه داشت که بیشتر سگ‌های ولگرد از نسل سگ‌های گله هستند نه سگ‌های دارای صاحب. در کشور ما نیز متاسفانه نمی‌توان سگ‌های گله را صاحب‌دار تلقی کرد، چراکه هیچ نظارتی روی میزان تولید مثل و نحوه تربیت این سگ‌ها نیست و در بسیاری از موارد، حتی گله‌داران به سگ‌های خود غذای کافی نمی‌دهند و به مسائل بهداشتی آنها اصلا توجه نمی‌کنند.
از این رو، وجود این چرخه معیوب در تولید مثل سگ‌های گله و رهاسازی آنها در طبیعت، سبب هرچه بیشتر شدن سگ‌های ولگرد خواهد شد.
در هر صورت فعلا بهترین راهکار پیشنهادی برای کنترل جمعیت سگ‌های ولگرد، جمع‌آوری آنهاست. این کاری است که در کشورهای پیشرفته دنیا هم انجام می‌شود، اما با این تفاوت که در آن کشورها، شرایط مناسبی برای نگهداری آنها فراهم می‌شود. البته این نگهداری موقتی است که زمان آن، بسته به تعداد سگ‌های آزاد و ظرفیت مراکز نگهداری دارد. در مدتی که سگ در پناهگاه حضور دارد سعی می‌شود که صاحبی برای سگ پیدا شود و اگر این اتفاق نیفتد، سگ را با روش‌های علمی و بدون درد می‌کشند.
اما در ایران روش بسیار نامناسبی برای جمع‌آوری سگ‌های ولگرد وجود دارد. آنچه هم در فیلم پخش‌شده در فضای مجازی می‌بینیم، کشتن سگ با تزریق سم یا دارو است که بسیار دردناک به نظر می‌رسد. این در حالی است که پیمانکار شهرداری می‌توانست مثل کشورهای دیگر برای کشتن سگ‌ها، از گازهای خاص که چندان هم گران‌قیمت نیستند، استفاده کند. در این میان، مقصر اصلی کنترل نشدن جمعیت سگ‌های ولگرد، شهرداری‌ها هستند که هنوز نتوانسته‌اند نه پسماندهای شهری را به‌خوبی مدیریت کنند، نه راهکار مناسبی برای جمع‌آوری این سگ‌ها دارند.

دکتر ایمان معماریان

دامپزشک