10 فناوری جریان‌ساز 2019

تجربیات همه‌جانبه
پیش‌بینی شده است تا چهار سال آینده، 70 درصد کسب‌وکارها از فناوری‌های همه‌جانبه (Immersive Technologies) برای استفاده کاربران و شرکت‌ها بهره خواهند برد و 25 درصد از آن در تولیدات خود استفاده خواهند کرد. تجربیات همه‌جانبه فقط در مورد واقعیت مجازی (Virtual Reality) کاربرد ندارد. این فناوری در خصوص نحوه کنترل‌کردن محیط‌های دیجیتال و آنچه ما از محیط‌های دیجیتال درک می‌کنیم، صحبت می‌کند. از همه اینها مهم‌تر تغییر اساسی است که این فناوری در تجربیات کاربر با تغییر فشار از روی انسان به سامانه ایجاد می‌کند.
این تغییر با افزایش سامانه‌هایی که بر اساس صدای کاربر عمل می‌کند، همراه است. اما فقط صدا عامل تولید این تجربیات همه‌جانبه نیست، بلکه تمام حواس در این فناوری عملکرد خواهند داشت. در واقع تمامی تجربیاتی که کاربر در تعامل با فضای اطرافش دارد از طریق رایانه منتقل خواهد شد.
برخی محققان عقیده دارند تا ده سال آینده شاهــــد تجــــــربه‌هـــــــای چندگانـــــــــــــــــه جدیدی از دنیای پیرامون خواهیم بود.

تحلیلگران نامرئی در شهر
بر اساس تحلیل‌های ارائه شده در گردهمایی گارتنر امسال، تا دو سال آینده تعداد دانشمندان داده‌های شهروندی (Citizen Data Scientist) پنج‌برابر دانشمندان حوزه اطلاعات رشد خواهد داشت. البته با پیشرفت خودکار شدن امور، فرآیند تحلیل داده‌ها نیز خودکار خواهد شد و کنترل آن در دستان متخصصان نامیرای کسب‌وکار یا همان هوش مصنوعی تحلیلی قرار خواهد گرفت. ما در حال ورود به مرحله سوم توانایی تحلیل داده هستیم.
مرحله اول مربوط به استفاده از فناوری اطلاعات بود که افزونه‌های آماری زیادی را مورد بررسی قرار می‌داد. در مرحله دوم تحلیل داده‌ها بیشتر در خدمت تحلیل داده‌های کسب‌وکاری استفاده می‌شد که نتایج داده‌ها به صورت تصویری براساس تقاضای کاربر نمایش داده می‌شد. اما نسل سوم بر مبنای الگوریتم‌های یادگیری ماشین شکل گرفته‌اند. بر اساس نظریه‌های موجود، در آینده داده‌ها به صورت خودکار با کمک هوش مصنوعی تحلیل می‌شوند و گزارش آن به زبان ساده، کاربردی و غیر محاسباتی به کاربر داده می‌شود.

لبه قدرت
لبه قدرت (Empowered Edge) به مرز میان دنیای دیجیتال و دنیای واقعی گفته می‌شود. براساس مطالعات انجام شده ذخیره‌سازی، محاسبات، هوش‌مصنوعی پیشرفته و توانمندی تحلیلی تا ده سال آینده توانمندی‌های ابزارهای لبه قدرت را توسعه خواهند داد. گرچه توان و کارایی ابزارهای لبه قدرت که در واقع مبدل‌ها و ارتباط‌دهنده‌های دیجیتال هستند با افزایش توان هوش مصنوعی و تحلیل داده‌ها افزایش می‌یابد، اما مدیریت درست و بهره‌گیری مناسب از این افزایش قدرت پیچیدگی‌ها و دشواری‌های خاص خودش را خواهد داشت. این فناوری که از نسل پنجم انتقال داده (5G) استفاده می‌کند از سال آینده وارد بازار خواهد شد و کمک شایانی به برقراری ارتباط بهتر از بیرون به لبه یا از لبه به خارج خواهد کرد.

ابزارهای خودکار
در گردهمایی گارتنر پیش‌بینی شد تا سال 1400/ 2021، حدود 10درصد وسایل‌نقلیه تولیدی مجهز به سیستم رانندگی خودکار خواهند شد.
این میزان رشد قابل توجهی نسبت به سال 1396/ 2017 که فقط یک درصد تولیدات مجهز به این فناوری بودند، محسوب می‌شود. البته این فناوری فقط به خودروها محدود نمی‌شود. در حال حاضر فناوری ماشین‌های خودران در بسیاری از ربات‌ها، هواپیماهای بدون سرنشینی که از دور کنترل می‌شوند و حتی اولین کشتی خودکار نیز استفاده شده است.
کارشناسان معتقدند فرآیند خودکار شدن از فناوری‌هایی که نیروی کمکی انسان‌ها هستند و از خودکاری نسبی شروع شده و بر اساس موقعیت ارتقا می‌یابد و در نهایت به سمت تمام خودکار شدن پیش می‌رود.
تعامل و همکاری میان این سطوح مختلف از عملکرد خودکار، کلید اصلی ابزارهای خودکار نسل جدید خواهد بود. در آینده بسیار نزدیک که فناوری عملکرد خودکار به پختگی کامل خواهد رسید، دیگر خود فناوری و پیشرفت‌های آن مدنظر نخواهد بود، بلکه تمرکز اصلی به بررسی و تعریف چارچوب قانونی برای استفاده از این فناوری معطوف خواهد شد.

زنجیره بلوکی
چطور از ده فناوری برتر جریان‌ساز بشنویم و حرفی از فناوری پیشروی زنجیره بلوکی (Blockchain) به میان نیاید. طبق گزارش‌های ارائه شده در گردهمایی گارتنر، زنجیره بلوکی تا سال 1410 حدود 1/3 هزار میلیارد دلار به ارزش کسب‌وکارها می‌افزاید که البته این روند افزایشی، تدریجی خواهد بود.
تعریف اولیه زنجیره بلوکی دارایی دیجیتال، رمزگذاری شده و اشتراکی است که از تجمیع سرمایه جلوگیری کرده و با تراکنش‌های تغییرناپذیر و قابل پیگیری منتقل می‌شود. بنابراین از تک‌قطبی‌شدن قدرت جلوگیری می‌کند.
این فناوری میزان شفافیت در معاملات را افزایش و مشکلات اکوسیستم‌های کسب‌وکاری را کاهش می‌دهد.
کسب‌وکارها باید برای همگام‌شدن با این فناوری، پس از عبور از مرحله آزمون زنجیره بلوکی، فعال‌سازی زنجیره بلوکی از راه‌حل‌های مبتنی بر الگورتیم‌ها را برای برطرف‌کردن مشکلاتشان استفاده کنند.

فضای هوشمند
فضاهای هوشمند به فضاهایی گفته می‌شود که با فناوری‌های هوشمند و خودمختاری که با هم در ارتباط هستند، تجهیز شده و مورد استفاده انسان‌هاست.
شهر هوشمند نوعی فناوری است که تازگی شکل گرفته و بزودی با کمک فناوری‌های اینترنت اشیا، زنجیره بلوکی، هوش مصنوعی و همزاد دیجیتال قوت بیشتری خواهد یافت. تکامل فضاهای هوشمند در چهار مرحله شکل گرفته است. در مرحله اول تمام اجزای سامانه‌ها به صورت مجزا از هم فعالیت می‌کردند. در مرحله دوم سامانه‌ها با کمک رابط برنامه‌نویسی کاربردی (API) به هم متصل شدند و از توانایی‌های یکدیگر استفاده کردند. در مرحله سوم تا حدی هوش مصنوعی وارد کار شد و نرم‌افزارها با یکدیگر ارتباط پیشرفته‌تری برقرار کردند. در مرحله چهارم که به عقیده فعالان حوزه فناوری به بلوغ خود رسیده است، فضاهای هوشمندی هستند که اجزای آن قابلیت دسترسی بازی دارند، با یکدیگر در ارتباط هستند و به صورت هوشمند و هماهنگ شده عمل می‌کنند.

اخلاق دیجیتال و حریم شخصی
در تمام مواردی که به آنها در این مقاله اشاره شد، قوانینی برای اخلاق دیجیتال و حریم شخصی مشخص شده است. عبور از این قوانین اثرات مخربی خواهد داشت. بر اساس مطالعات انجام شده، تا سه سال آینده مجموعه‌هایی که بدرستی از امنیت حریم شخصی بهره نبرده‌اند هزینه زیادی برای رفع مشکلات خود نسبت به رقیبانی باید متحمل شوند که از قوانین درستی پیروی کرده‌اند.
با توجه به گسترده شدن فضای اطلاعات و پیشروی مرزهای هوش مصنوعی، توجه به این قوانین بیش از پیش برای افراد، مجموعه‌ها و دولت‌ها حائز اهمیت است و در سال‌های آینده می‌تواند جریان‌ساز باشد.

همزاد دیجیتال
براساس تحقیقات 24 درصد از کسب‌وکارهایی که طرح‌های مرتبط با اینترنت اشیا دارند از فناوری همزاد دیجیتال (Digital Twins) استفاده می‌کنند. این عدد طی یکی دو سال آینده به 50 تا 60 درصد افزایش خواهد یافت. همزادهای دیجیتال در حقیقت حالت دیجیتال هر چیز فیزیکی در دنیای واقعی هستند. بیشترین کاربرد همزاد دیجیتال در حوزه تعمیرات و نگهداری است. اما در زمینه‌های دیگری مانند ساخت تجهیزات صنعتی، فرآیندهای کسب‌وکاری و بهینه‌سازی دارایی نیز استفاده می‌شوند. به عقیده کارشناسان حوزه فناوری، ابعاد کاربرد همزاد دیجیتال در آینده نزدیک بسیار فراتر از اشیا خواهد رفت و برای سازمان‌ها، شهرها و حتی افراد استفاده خواهد شد. برای مثال تصور کنید پزشک پیش از آن که عمل جراحی واقعی انجام دهد، عمل جراحی مجازی بر اساس مشخصات بیمار انجام دهد یا بتواند پیش از عمل جراحی با بررسی همزاد دیجیتال قلب بیمار، اطلاعات بیشتری از شرایط قلب بیمار به دست بیاورد.

گسترش کاربردهای هوش مصنوعی
براساس پیش‌بینی‌های انجام شده تا چهار سال آینده، در گروه طراحان 40 درصد طرح‌‌های توسعه نرم‌افزارهای همراه، حتما عضوی برای توسعه هوش مصنوعی وجود خواهد داشت. هوش مصنوعی به‌صورت زیرساخت، چارچوب و پلتفرم به کمک توسعه نرم‌افزارها خواهد آمد. اما فراهم کردن بستر مورد نیاز برای درک شناختی باید پیش از هرچیز توسعه پیدا کند تا شرایط مورد نیاز به منظور بهره‌وری از هوش مصنوعی فراهم شود.
هرچه سطح درک انتزاعی در این فناوری‌ها بیشتر باشد، استفاده از هوش مصنوعی ساده‌تر شده و کمتر به کارشناسان اطلاعات برای آموزش هوش مصنوعی نیاز خواهد بود.

محاسبات کوانتومی
در گردهمایی امسال گارتنر پیش‌بینی شد تا پنج سال آینده 20 درصد از مجموعه‌ها بودجه‌ای برای طرح‌های محاسبات کوانتومی اختصاص بدهند. این در حالی است که در حال حاضر فقط یک درصد از مجموعه‌ها روی این فناوری سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
این فناوری به‌دلیل مسیر پرشتابی که برای بلوغ و همه‌گیری طی خواهد کرد از 9 جریان دیگر فناوری جنجال‌برانگیزتر است. اما براساس بررسی عملکرد این فناوری در 18 ماه گذشته و پیشرفت‌های چشمگیری که داشته، چشم‌انداز به اوج رسیدن این فناوری از بیش از ده سال آینده به بازه پنج تا ده سال آتی کاهش پیدا کرده است.
به عقیده پژوهشگرانی که در گردهمایی گارتنر شرکت کرده بودند، این فناوری اثرگذار، قابلیت متحول کردن همه صنایع و جریان‌ها را به تنهایی دارد. البته این فناوری را نباید به چشم سخت‌افزاری دید که صاحبان کسب‌وکارها برای انجام محاسباتشان تهیه و در مجموعه خود استفاده کنند. این فناوری به صورت ارائه خدمات به مجموعه‌های مختلف مورد بهره‌برداری قرار خواهد گرفت.

عسل اخویان‌طهرانی

دانش

منابع: Forbes و SearchCIO