دل زدن به جاده!

این‌بار قرار است این مجموعه پیاده‌روی چند خانواده را در ایام اربعین از نجف به کربلا به تصویر بکشد. حسن حبیب‌زاده، تهیه‌کننده وکارگردان این مجموعه است. او خو را این‌گونه معرفی می‌کند: کارگردانی و ادبیات نمایشی‌ را در دانشگاه صداوسیما و تربیت‌مدرس خوندم. ده ساله برنامه تلویزیونی می‌سازم. کارهای اخیرم مجازیست و فیروزه و برنامه ویژه تحویل سال شبکه افق سری اول بدون توقف شبکه 3 . جمهور و پارلمان شبکه خبر چند کار داستانی کوتاه هم کارگردانی و تهیه‌کردم. با این تهیه‌کننده و کارگردان هنگامی که سخت در تدارک ساخت برنامه‌اش با موضوع اربعین بود، گپ وگفتی انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید.

فکر می‌کنید جذابیت‌های برنامه‌‌تان در چیست؟

دیدنی‌های ناب اعم از مکان‌ها و طبیعت و انسان‌ها. دغدغه‌ها و چالش‌های خانواده‌ها در یک سفر ارزان با حضور بچه‌ها که باید خوش هم بگذرونن و گهگاه همراهی با برخی افراد خاص و مشهور در این سفرها و رفتن به زادگاه‌شان دیدن مناظر تازه و احتمالا تجربه تازه آدم‌های جدید. در مجموع فکر می‌کنم همان حس و حالی که یک سفر با همه افت و خیزهایش دارد این برنامه هم دارد.

این‌که با چند خانواده به هنگام اربعین به سفر کربلا بروید به هر حال خوشی‌ها و سختی‌های خاص خودش را دارد از این سختی‌ها برای ما بگویید.

همه چیزهایی که گفتیم درباره یک سفر تفریحی عادی ست. سفر اربعین یک سفر خاص و منحصربه‌فرد است. این که معلوم نیست چه اتفاقاتی خواهد افتاد و چه کسانی سر راه شما قرار خواهند گرفت. جاهایی شب‌ها باید بمانید که معلوم نیست و به اینها اضافه کنید جمعیت غیرقابل شمارش زائران امام حسین(ع) را. سختی‌های اربعین رو برای یک خانواده مضاعف می‌کند اما چه چیزی باعث می‌شه یک خانواده به چنین سفری تن بده. ما در سفر اربعین #با_ما_شین دنبال کشف این موضوع هستیم.

ساخت چنین برنامه‌هایی چه سختی‌هایی دارد؟

برنامه‌های جاده‌ای سختی‌های خاص خودش رو داره. این که بیشتر در حال حرکتیم و در اربعین پیاده‌روی هم هست.‌ پیاده روی طولانی. یکی از مسائل مهم برای گروه تولید فیلم و برنامه تلویزیونی، تجهیزاتی است که حمل و نقل‌شان در چنین کارهایی سخت و امکان آسیب دیدن دارد. خستگی‌های گروه هم مضاعف است چون هم باید پا به پای دیگران باشد و هم کار تخصصی خودشان را انجام دهد. در عین حال تمرکز و خلاقیت هم داشته باشند. در عین حال مدیریت سفر و آدم‌ها رو با روحیات داشته باشند. یک نکته هم اینه که سوژه‌ها افراد حرفه‌ای نیستند و تعامل با آنها سخت‌تر است.

اگر قرار باشد اربعین را تعریف کنید چه می‌گویید؟

اربعین خروش ناتمام یک رود انسانی‌ست که با ظهور به دریا می‌رسد.

کار شما به نوعی مستند محسوب می‌شود که احتمالا در پاره‌ای مواقع به سمت کارهای داستانی هم پیش می‌رود، دراین‌باره بگویید؟

امکان استفاده از روش‌های کار داستانی در گونه‌های جاده‌ای بسیار سخت است. یعنی فرصت خیلی کم است و سوژه‌ها تحمل کمتری دارند.

راز این‌طور کارها اینه که تصویر بگیریم ولی حس تصویربرداری و فیلمسازی توی جمع حس نشه، بنابراین کار به مستندهای ناب نزدیک‌تره تا داستانی.

بهترین کاری که با موضوع عاشورا و اربعین دیده‌اید کدام اثر بوده و چرا؟

یادم نیست.

چرا سراغ چنین کاری رفتید؟

بنا به نوع کارمان همیشه در پی ایده‌ایم.‌ موضوع گردشگری موضوع تازه‌ای نیست و طی سال‌های اخیر هم برنامه‌های خوبی ساخته شده، چیزی که #با_ما_شین داره خانواده و فرهنگ در زمینه گردشگری‌ست. با فرم مستندهای مسافرتی که تراول شو گفته می‌شه.

من دنبال فضایی پرامید، شاد و خانوادگی می‌گشتم. گردش هم فضای مفرحی داره هم پر از کشفه. اگه زمینه ایران و ظرفیت انسان‌ها با فرهنگ‌های متفاوت رو هم بهش اضافه کنیم. می‌شه گفت برای یه برنامه‌ساز قانع‌کننده‌ است که دل رو بزنه به جاده.

فرهنگ‌سازی سفر

نازنین چیت‌ساز، راوی برنامه با – ما- شین است. او درباره خودش می‌گوید: در حال حاضر دانشجوی کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی‌ام و چند ساله در نقش ایده‌پرداز، کارگردان آیتم و تدوینگر در برنامه‌های تلویزیونی مثل مجازیست و فیروزه شبکه افق، فاز و مکث شبکه 2 همکاری می‌کنم. در کنارش تجربه ساخت فیلم‌های کوتاه و مستند را هم دنبال می‌کنم. بازیگری تئاتر رو از نوجوانی شروع کردم و الان هم گاهی بازی می‌کنم. شاید اون زمینه باعث طرح پیشنهاد روایت‌گری با -ما-شین شد.

فکر ساخت چنین برنامه‌ای اساسا از کجا آمد؟

ایده اولیه با -ما-شین شاید از میل همیشگی ما برای سفر شروع شد که اغلب دنبال فرصتی هستیم که مشغله‌های تولید تموم بشه و بزنیم به دل جاده. از اون طرف هم دغدغه انعکاس حال خوب جمع خانوادگی رو داشتیم. در نهایت رسیدیم به ساخت یک تراول شو که هر بار با خانواده‌های مختلف هم به جاهای متنوع سفر کنیم و هم اون روایت‌ها رو با دیگران به اشتراک بذاریم.

فکر می‌کنید جذابیت‌های برنامه شما در چه چیزهایی است؟

جذابیت با -ما-شین می‌تونه در مواجهه ساده و صمیمی چند خانواده در دل سفر کردن و استقبال برای تجربه‌های جدید باشه. جذابیت با- ما-شین در سیال بودن و تلاش برای روایتی با اتمسفر ایرانی از خانواده‌های ایرانیه.

جذابیت با -ما-شین گاه پیدا کردن برش غیررسمی از خانواده شخصیت‌های نسبتا ‌شناخته شده فرهنگی است که چطور با رویدادهای سفر دست و پنجه نرم می‌کنند.

جذابیت با -ما- شین می‌تونه تلاش برای درک این نکته باشه که چقدر کشف و لذت بردن از دیدنی‌های ایران دست یافتنیه.

این‌که با چند خانواده به سفر کربلا بروید، به هر حال خوشی‌ها و سختی‌های خاص خودش را داره از این سختی‌ها برای ما بگویید.

خب کسانی که پیاده روی اربعین رو رفتن می‌دونند که اصل سفر بسیار سخته و برای من شخصا در اولین تجربه چالش‌هایی داشت که با آزمون و خطا سفر را دلپذیر و معنوی‌تر کنم، اما همراهی با آدم‌هایی که همزمان هم به خلوت هم دیگه احترام بذارند و هم سهمی برای حضور گرم کنار هم قائل باشند، می‌تونه به شیرینی این تجربه کمک کنه.

شما فقط روایتگر این مجموعه هستید یا در نگارش متن‌ها هم کمک می‌کنید؟

بله کمک می‌کنم، معمولا ایده‌ها و نگارش متن در روند گفت‌وگوهای دو سه نفره شکل می‌گیره و ترکیبی از اتفاقات در لحظه و از قبل طراحی شده است.

برخی می‌گویند کشور عراق هنوز ناامن است. از خطرات‌احتمالی نمی‌تراسید؟

احتمال خطر درباره همه جا صادقه، با وجود این‌که شخصا به نظرم نمیاد که فعلا نگرانی جدی در کشور عراق وجود داشته باشه، اما این خطرپذیری از ذات تجربه‌های این سبک مستندسازیه و با -ما-شین هم مستثنا نیست.

تاکنون کربلا رفته‌اید؟

بله سال گذشته اولین تجربه اربعین من بود و امسال با # با ـ ما-شین دوباره رقم می‌خوره

فکر می‌کنید واکنش مخاطبان نسبت به برنامه شما چگونه باشد؟

پیش‌بینی واکنش مخاطب نسبت به اثر کار ساده‌ای نیست و گاهی باید اجازه بدی ارتباط مخاطب و اثر در دل زمان راه خودش رو پیدا کنه، اما درباره با - ما- شین در پیاده‌روی اربعین گمان می‌کنم ما روایت خانوادگی لحظه‌دار و صمیمی در کنار آشنایی با مردم عراق خواهیم داشت و مخاطبی که درکی از پیاده‌روی اربعین داره می‌تونه با برش تازه‌ای باهاش همذات‌پنداری کنه.