مؤدبانه نیست

نتیجه این نگاه باعث شده تا برداشت‌های مختلفی از آن شود که در ملایم‌ترین حالت به نظر من طراحی غلط و پر از تردیدی ارائه شده که می‌تواند پر از سوءتفاهم باشد. اتفاقی که نشان می‌دهد طراحان ما تمایلی به انجام کارهای پیچیده، جذاب و درست ندارند و تنها طراحی‌های فست‌فودی سریع که معمول هستند را می‌توانند انجام دهند. در واقع کارهایشان عمقی حداقل در فضای تبلیغات ندارد.

من فکر می‌کنم که فضای تبلیغات هم مثل هر چیز دیگری باید لحن و لهجه جایی را که در آن زندگی می‌کنیم، داشته باشد و به هر حال توسط مخاطب ایرانی فهمیده شود تا در کمترین میزان سوءتفاهم ایجاد کند. اما به هر حال مردم هم باید آمادگی این را داشته باشند که تبلیغات جذاب و خلاق ببینند، با وجود این شخصا ترجیح می‌دهم که کارها آن قدر پیچیده نباشند که ایجاد سوءتفاهم و یا حساسیت‌های فردی کنند.

این اتفاق در حالی است که کاری که قرار است روی یک کالا یا بیلبورد تبلیغاتی برود، باید در عین دارا بودن خلاقیت، موارد ذکر شده را هم در نظر بگیرد، یعنی این مورد مانند تیغ دولبه‌ای است که طراح باید مرز آن را در نظر بگیرد و در این مسیر پیش برود.

ما حتی در بخش فرهنگی این ماجرا مثل طراحی پوستر یک فیلم سینمایی و...، بالای 60 تا 70 درصد نقدهای جدی داریم، حالا وای به این که بخواهیم برای یک کالای خانگی، یا محصول خوراکی و بقیه اجناس طراحی کنیم؛ در این‌باره دغدغه و حساسیت‌ها هم به شکل دیگری ادامه پیدا می‌کنند.

اساسا طراحی تبلیغاتی در هر حوزه‌ای با دشواری‌هایی همراه است، این اتفاق دلایل مختلفی دارد، شاید بخشی از آن به طراحان ما برگردد یا این که مخاطب را عادت داده‌ایم که هر چیزی را خیلی ساده و سریع هضم کند، اما به هر حال در فضای تجاری و فرهنگی این مشکلات به صورت جدی وجود دارد که طراح در آن نقش موثری دارد. اگر او از ابتدا سخت بگیرد، طبیعتا مخاطب هم عادت می‌کند که با طراحی‌های فاخرتر و متفاوتی روبه رو شود.

در این مسیر اگر طراح حرفی برای گفتن داشته باشد، می‌تواند پای کارش بایستد و بقیه نقدها و حرف‌ها به صورت سلیقه‌ای مطرح شود، اما اگر نقد جدی به یک کار وارد شود و خالق آن هم حرفی نداشته باشد، باز هم این نقد تا حدی به طراح برمی‌گردد.

در کنار اینها دانشگاه‌ها و مجموعه‌هایی که کار فرهنگی و تبلیغاتی انجام می‌دهند هم در شکل‌گیری سلیقه مخاطب و همچنین پرورش طراح‌هایی که به صورت حرفه‌ای، نمادهای لازم را در نظر بگیرند، تأثیرگذار هستند.

مهرداد ذوالنور

گرافیست و طراح